Биреме. Оссурия релефи
Ивлия диэрасини қайта қуриш

Биреме ( лотинча: биремис, би- - "жуфт, қо'ш" + ремус - "эшкак" дан), диэра ( қадимги юнонча: δι-ῆρες, δύο дан - "икки" + ἐρέσσω - "қаторга о'тиш") - икки қаторли эшкакли қадимги эшкак эшиш кемаси. Биремеда жанговар минора ва душман кемасининг корпусини ё'қ қилиш учун катта блок бо'лиши мумкин эди. Биременинг узунлиги ко'пинча 30-38 метрни ташкил қилади ва унинг силжиши 60 дан 100 тоннагача бўлган.

Тарихи

Биринчидан, бу турдаги ҳарбий кемалар қадимги юнонлар орасида, кейин эса Рим флотида пайдо бўлган. Бу халқларнинг ҳарбий кемаларининг биринчи тури унирема - чо'зинчоқ, туби текис, бир қаторли эшкакли бир маткали кема эди. Олд қисмида унирема қо'чқор билан жиҳозланган, унинг о'рта қисми эшкакчилар қо'йилган, очиқ, камон ва орқа томонда жангчилар учун баланд платформалар мавжуд эди. Ушбу кемаларнинг асосий қуроли фақат курсда сезиларли устунлик билан ишлатилиши мумкин бўлган қо'чқор бўлганлиги сабабли, иккинчисини ко'пайтиришга барча э'тибор қаратилди. Шу мақсадда юнонлар эшкакларни икки (дира) ва уч ( трире ) қаторга жойлаштириб, сонини ко'пайтира бошладилар. Ё'л давомида улар эшкак эшишчиларни душман о'қлари, найзалари ва бошқа ракета қуролларидан ҳимоя қилиш учун очиқ кемаларни пастки кемаларга айлантира бошладилар. Кеманинг пайдо бо'лиши билан кемада янги жой қо'лга киритилди, у ерда олдингидан ко'ра ко'проқ жангчиларни миниш учун жойлаштириш мумкин эди, улар кеманинг камон ва орқа томонида жой ажратилган. Биремеларнинг узунлиги 60 дан 150 футгача, кенглиги 25 дан 40 футгача, эшкакларнинг сони 30 дан 40 тагача.

Доимий рул ё'қ эди, унинг о'рнини қаттиқ эшкак эгаллади. Эшкак эшиш экипажи 80-100 кишига етди, жанговар жангларда қатнашадиган аскарлар сони қирқтагача эди. Улардан ташқари, елканни бошқариш учун яна бир нечта денгизчилар бор эди. Уриб қо'ювчи таран қандайдир ҳайвоннинг металлдан ясалган боши ёки оддий нуқта эди. Одатда иккита қо'чқор бор эди - эр усти ва сув остида, ёки фақат биттаси. Жанг томонлар билан то'қнашув содир бўлган тақдирда то'қнашув ёки бортга тушишга қисқартирилди. Кенг ва текис дипли бўлган биремес яхши чаққонликка эга эмас эди ва денгиз сифати билан фарқ қилмади, шунинг учун улар фақат қирг'оқ бо'йлаб ва нисбатан тинч об-ҳаво шароитида ҳаракат қилишлари мумкин эди.

Агар керак бо'лса, узоқ сафар қилиш учун ушбу кемаларнинг бо'линмалари қирг'оқ бо'йлаб тунаш учун то'хтаб, қуруқликдаги қо'шинлар каби лагер қуришди. Биремеснинг қо'мондонлик штабида командир (иэрарх, дуорарх, трирарх), эшкак эшишни бошқарадиган ва эшкак эшишни бошқарадиган гортатор, кема ва елканларни бошқарадиган рул бошқарувчисидан иборат эди. Эшкакчилар, асосан, қуллар ёки маҳбуслар, ба'зан ёлланган одамлар эди.

Яна қаранг

  • Ивлия (диэра)
  • Унирема
  • Триэр
  • қуадрирема
  • Қуинқуэрема
  • Хексер

Манбалар

Ҳаволалар