Biryani
Биряни ёки Биряни (урдуча: بریانی ҳиндча: बिरयानी) — гуруч (одатда басмати нави) ва гўшт, балиқ, тухум ёки сабзавотлар қўшилган зираворлардан иборат иккинчи таом. Биряни тайёрлаш учун зарур бўлган зираворлар ва соуслар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин: сариёғ, зира, чиннигуллар, кардамон, должин, дафна япроғи, кориандер, заъфарон, ялпиз ўтлари, занжабил, пиёз, саримсоқ.
Турли хил вариантларда бу таом бутун Жанубий Осиёда, шунингдек араб мамлакатларида ва Ғарбдаги Жанубий Осиё жамиятида кенг тарқалган. Кўринишидан, у эронлик илдизларга эга ва Ҳиндистон яриморолига эронлик савдогарлар ва саёҳатчилар туфайли келган
„Биряни“ сўзи форсча беря(н) (форс форсча: بریان қовурилган)[1] деган ма'нони англатади. Биряни даҳи чатней ёки раита, корма, кори, тузланган карам, қисқичбақалар каби бошқа ҳинд таомлари билан яхши бирлашади.
Биряни турлари
Ҳайдаробод биряни
Ҳайдарабод биряни вегетариан эмас ва бутун Ҳиндистонда кенг тарқалган. Балиқ, бедана, қуён, кийик гўшти, қисқичбақалар билан бу таомнинг кўплаб турлари мавжуд. Энг машҳур вариант — маринадланган гўштли Качи Ахни Биряни.
Диндигул Биряни
Диндигул биряни сеэрага самба гуручидан тайёрланади ва Тамил Надуда кенг тарқалган.
Эрон биряни
Сафавийлар орасида „Бирян палов“ (форсча : بریان پلو) деб аталган таом тандирда маринадланган қўзичоқ ёки товуқ гўштидан соус билан ёки зираворлар, ўтлар, майиз, ўрик, анор уруғлари каби қуритилган мевалардан тайёрланади. Буғда пиширилган гуруч гарнитüр сифатида хизмат қилади[2].
Эронда бирянининг энг кенг тарқалган номи Дам Пукҳт бўлиб, „буғланган“ деган маънони англатади. Мянма ва бошқа баъзи мамлакатларда бу ном данпаукга айлантирилган.
Синд биряни
Синд биряни Покистонда машҳур. Покистон халқаро авиакомпаниясининг кўплаб ғарбий йўналишлари ушбу таомга тортиқ қилади ва шу билан миллий ошхонани оммалаштиради.
Калкутта Биряни
Биряни энг машҳур навларидан бири Калкуттанинг камбағал ҳудудларида биринчи марта тарқалди, шунинг учун ундаги гўшт картошка билан алмаштирилди. Энди картошканинг кўплиги Калкутта бирянининг ўзига хос хусусияти ҳисобланади, бу эса таомга гўшт қўшишга тўсқинлик қилмайди.
Дунпаук
Мянмада бу таом данпаук ёки данбаук сифатида танилган[3]. Ажралиб турадиган хусусияти гуруч ва товуқ бирга пиширилади. Бундан ташқари, гуручнинг басмати эмас, балки маҳаллий навлари ишлатилади. Бошқа ингредиэнтлар орасида кажу, нўхат, майиз, ёгурт, чиннигуллар, должин ва дафна барглари мавжуд. Кўпинча пиёз ва бодрингли салат билан бирга берилади.
Тай биряни
Таиландда таомнинг машҳур ўзгариши кҳау мок деб аталади. Аҳолининг мусулмон қисми унга эчки гўшти қўшади, аммо пишириш жараёнида товуқ ва мол гўшти ҳам ишлатилади.
Шри-Ланка Биряни
Шри-Ланкада биряни мусулмонлар орасида энг машҳур бўлиб, товуқ, мол ёки қўзичоқ билан бирга берилади. Бу ерда зираворлар кўп ҳинд таомларига қараганда кўпроқ ишлатилади.
Наси-биряни
Бу Малайзия ва Сингапурдаги таомнинг маҳаллий номи. Асосий ингредиэнт товуқ, қўзичоқ ёки балиқдир. Филиппиннинг баъзи қисмларида худди шу таом насин-биринги сифатида танилган.
Яна қаранг
- Палов
- Қовурилган гуруч
- китчари
- Жамбалая
- Исфахон биряни
Манбалар
- ↑ Америcан Ҳеритаге Диcтионарй оф тҳе Энглиш Лангуаге, Охфорд Энглиш Диcтионарй
- ↑ Ирадж Афшар. Фарҳанг-э Иранзамин
- ↑ А висит то тҳе ланд оф пагодас анд энчантинг cуисине, 2011-05-25да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2022-08-12
Ҳаволалар
- Брияни. Нет — Биряни ва тегишли таомлар ҳақида сайт
- товуқ биряни рецепти