Bluefish
Блуэфиш(Поматомус салтатрих) — Поматомидаэ оиласининг сақланиб қолган ягона тури.Бу Тинч океанининг шимолий қисмидан ташқари, бутун дунё бўйлаб мўтадил ва субтропик сувларда учрайдиган денгиз пелагик балиғидир.Блуэфиш Австралия ва Янги Зеландияда тикувчи[1],Жанубий Африкада элф ва шад сифатида танилган[2][3].
Блуэфиш ўртача катталикдаги балиқ ҳисобланиб, думи кенг ва вилкали бо'лади.Тиканли биринчи орқа сузгичи, одатда, кўкрак қанотлари каби труба ичида орқага букланади. Ранги дорсал қисмида кулранг-кўк-яшил тусга эга бўлиб, пастки томонларда ва қоринда оқ рангга айланади.Унинг ҳар бир жағидаги бир қатор тишлари ўлчами бўйича бир хил жойлашган, пичоқ қиррали ҳамда ўткир бўлади.Блуэфишларнинг ўлчамлари одатда етти дюймли (18 см) „снапперлар“дан анча каттароқ бўлади, баъзан эса 40смга ҳам етади.
Систематикаси
Блуэфиш ҳозирда Поматомидаэ оиласига кирган ягона тур ҳисобланади.Бу турга бир вақтлар гном балиқлари киритилган, аммо ҳозир улар Сcомбропидаэ алоҳида оиласига бирлаштирилган.Блуэфишнинг йўқ бўлиб кетган қариндошларидан бири — Жанубий Калифорниянинг кеч Миоцен давридаги Лопҳар миоcаэнусдир.
Тарқалиши

Блуэфиш дунё бўйлаб тропик ва субтропик сувларда кенг тарқалган.Улар шарқий Америка, Африка, Ўрта ер денгизи ва Қора денгизлар, Жануби-Шарқий Осиё ва Австралия бўйлаб кўпгина континентал шелфлардаги пелагиал сувларда учрайди.Улар турли хил қирғоқларга яқин жойларда, қитъа шелфининг тепасида, сорф пляжлари яқинидаги сувларда ёки тош тепаликларда жойлашган[4].Улар шунингдек, эстуарийларга кириб, шўр сувларда яшайдилар[5][6][7].Вақти-вақти билан улар қирғоқларни тарк этиб, очиқ сувлар орқали турлари ёнига кўчиб кетишади[8][9].АҚШнинг шарқий қирғоғида Блуэфиш қишда Флорида яқинида учрайди. Апрелга келиб, улар шимолга қараб кетишади. Июн ойига келиб, уларни Массачусетц штатидан топиш мумкин. Мўл-кўлчилик йилларида страгглерслар шимолда Янги Шотландияга қадар топилиши мумкин.
Ҳаёт тарихи
Блуэфишлар одатда, 20 дан 60 смгача узунликда, максимал 120 смгача бўлади. Улар баҳор ва ёзда кўпаяди ва 9 йилгача яшаши мумкин[8][9].Блуэфишлар зоопланктон.Кўпгина денгиз балиқларида бўлгани каби, уларнинг юмуртлама одатлари ҳам яхши маълум эмас. Шимолий Атлантиканинг ғарбий қисмида, Cапе Ҳаттерас томонидан ажратилган Шимолий Каролинада камида иккита популяция мавжуд.Улар Cапе Ҳаттерас жанубига тухум қўйиши мумкин ва гирдоблар айланиб, тухумларни Атлантика океанининг ўрталари ва Янги Англия штатлари қирғоқларида жойлашган популяцияларга олиб бориши мумкин[10].
Овқатланиши
| Блуэфиш блитз – ЁуТубе | |
| Блуэфиш Феэдинг Френзй – ЁуТубе | |
Каттароқ Блуэфишлар кучли ва тажовузкор бўлиб, бўш гуруҳларда яшайди. Улар тез сузувчилар бўлиб, эм-хашак балиқларини овлайдилар ва ҳатто тўйиб-тўйиб овқатлангандан кейин ҳам уларга ҳужум қилишда давом этадилар[8][9]. Ҳудуд ва мавсумга қараб, улар менҳаден ва сардинага ўхшаш бошқа балиқларни (Cлупеидаэ), домкратларни (Сcомбридаэ), заиф балиқларни (Сcиаэнидаэ), ғирт (Ҳаэмулидаэ), чизиқли ҳамси (Энграулидаэ), қисқичбақалар ва каламарларни яхши кўрадилар. Улар каннибалист ва ўз ёшларини йўқ қилишлари мумкин[11].
Ўз навбатида, Блуэфишлар ҳаётининг барча босқичларида каттароқ йиртқичлар томонидан ўлжа қилинади. Кичик балиқлар сифатида улар турли хил океан йиртқичларининг қурбони бўлишади, жумладан, чизиқли бош, каттароқ кўк балиқ, чайқалиш (ёзги камбала), заиф балиқлар, оркинослар, акулалар, нурлар ва делфинлар.Каттароқ бўлганида Блуэфишлар оркинослар, акулалар, балиқлар, муҳрлар, денгиз шерлари, делфинлар, чўчқалар ва бошқа кўплаб турлар учун озуқа бўлади[12].
Блуэфиш тажовузкор ва балиқчиларни қаттиқ тишлаши маълум. Блуэфишларни боқиш ҳудудлари орасида сузиш хавфли бўлиши мумкин[13]. 2006-йил июл ойида Испаниянинг Алиcанте шаҳри яқинидаги пляжда етти ёшли қизга Блуэфиш ҳужум қилган[14].
Паразитлар

Бошқа балиқлар сингари, Блуэфиш ҳам бир қатор паразитларга эга. Кенг тарқалган паразитлардан бири бу Пҳилометра салтатрих, тухумдонлардаги филометрид нематодадир. Урғочилар жигарранг қизил рангга эга ва узунлиги 80 ммга етиши мумкин, эркаклари жуда кичик бўлади.
Балиқчилик тижоратидаги ўрни
Қўшма Штатларда кўк балиқлар,асосан,рекреацион балиқчиликда ўстирилади, аммо муҳим тижорат балиқлари мўтадил ва субтропик сувларда ҳам мавжуд[15]. Блуэфиш популяциясининг кўплиги одатда сиклик бўлиб, кўплиги 10 йил ёки ундан кўпроқ вақт оралиғида ўзгариб туради[16].
Озиқ-овқат сифатида
Блуэфиш пиширилган ҳамда браконерланган[17], ёки дудланган бўлиши мумкин[18].Кичикроқлари („снаппер блуэс“) одатда қовурилади, чунки улар жуда ёғли эмас[19].
Манбалар
- ↑ CААБ тахон репорт фор Поматомус салтатрих (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-02-26 санасида архивланган) ат тҳе CСИРО
- ↑ Ҳеэмстра, Пҳиллип C.. Cоастал Фишес оф Соутҳерн Африcа (эн). НИСC (ПТЙ) ЛТД, 2004 — 187–188-бет. ИСБН 9781920033019.
- ↑ „Блуэфиш Идентифиcатион“. 2009-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 17-феврал.
- ↑ „Неw Энгланд/Мид-Атлантиc | НОАА Фишериэс“ (20-июл 2021-йил).
- ↑ МcБриде, Р. С., Cоновер, Д. О. 1991.
- ↑ МcБриде, Р. С., Росс, Ж. Л., Cоновер, Д. О. 1993.
- ↑ МcБриде, Р. С., Счерер, М. Д., Поwелл, Ж. C. 1995.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Фроэсе, Раинер; Паулй, Даниэл (эдс.) (2019).
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Поматомус салтатрих (Линнаэус, 1766) ФАО, Спеcиэс Фаcт Шеэт.
- ↑ Кендалл, А. W., Жр., Wалфорд, Л. А. 1979.
- ↑ Счултз, Кен (2009) Кен Счултз’с Эссентиалс оф Фишинг Жоҳн Wилей & Сонс. ИСБН 9780470444313
- ↑ „Монтерей Бай Ақуариум Сеафоод Wатч. Блуэфиш“. СеаЧоиcе.орг (12-декабр 2013-йил). 2022-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-январ 2021-йил.
- ↑ Ловко, Винcент Ж. (2008) Патҳогениcитй оф тҳе Пурпортедлй Тохиc Динофлагеллатес Пфиэстериа Писcиcида анд Псеудопфиэстериа Шумwаяэ анд Релатед Спеcиэс[сайт ишламайди] ПроҚуэст. ИСБН 9780549882640
- ↑ „Ун депредадор рáпидо й муй вораз cон диэнтес де сиэрра (ин Спаниш)“ Эл Паíс, Жулй 14, 2006
- ↑ „Блуэфиш_ Статус оф Фишерй Ресоурcес офф тҳе Нортҳеастерн УС“ (20-июл 2021-йил).
- ↑ Улански, Стан (2011) Фишинг Нортҳ Cаролинаъс Оутер Банкс Университй оф Нортҳ Cаролина Пресс. ИСБН 9780807872079
- ↑ Алан Давидсон, Медитерранеан Сеафоод, 3рд эдитион, 2002, ИСБН 1580084516, п. 100
- ↑ Фиш Маркет: А Cоокбоок фор Селеcтинг анд Препаринг Сеафоод — 87-бет.
- ↑ Алан Давидсон, Нортҳ Атлантиc Сеафоод, 1980, ИСБН 0670515248, п. 92-93