Blusher
Блушер — Аманита туркумининг бир-бирига яқин бўлган бир нечта турларининг умумий номи. А. рубесcенс ёки қизариб кетган аманита Европа ва Шарқий Шимолий Америкада эса А. новинупта шунингдек, қизарган келин сифатида ҳам танилган[1]. Шимолий Американинг ғарбий қисмида учрайди. Уларнинг илмий ва умумий номлари кесилганда этининг пушти ранга кириши билан боғлиқ.
| Блушер | |
|---|---|
| |
| Илмий таснифлаш | |
| Фунги | |
| Басидиомйcота | |
| Агариcомйcетес | |
| Агариcалес | |
| Аманитаcеаэ | |
| Аманита | |
А. рубесcенс
| |
| Бинар номи | |
| Аманита рубесcенс | |
Блушерни истеъмол қилиш мумкин. Поянинг пастки қисмидаги пушти ранг билан осонгина таниб олинади.
Тавсиф
Европа блушерида қизил-жигарранг қалпоқ (қопқоқ) бор, бўйи 5-15 см[2]. Баъзилари ёмғир билан ювилиши мумкин бўлган оқ-сариқ ранг билан қопланган. Қўзиқориннинг эти оқ, кўкарган ёки ҳавога таъсир қилганда пушти рангга айланади. Бу заҳарли сохта блушер ёки пантер қопқоғидан (Аманита пантҳерина) фарқлашда асосий хусусиятдир. Пояси (пояси) оқ рангда, қалпоқ ранги оқариб кетган ва 5-15 см гача ўсади[2]. Гиллалар оқ, шикастланганда қизил доғлар пайдо бўлади. Ҳалқанинг устки томонида чизиқли (яъни тизмалари бор), бу уни Аманита пантҳеринадан ажратиб турадиган яна бир хусусият. Споралари оқ, тухумсимон, амилоид[2] ва тахминан 8 дан 5 мкм гач катталикда бўлади.
Пиширилмаган қўиқориннинг таъми юмшоқ, аммо заиф аччиқ таъмга эга . Ҳиди кучли эмас.
Қўзиқорин кўпинча ҳашаротлар ҳужумига учрайди.
Тарқалиши ва яшаш жойи
У Европанинг катта қисмида ва Шимолий Американинг шарқий қисмида кенг тарқалган (иккинчи минтақада Аманита америрубесcенс номига мос келадиган камида уч хил тур мавжуд) камбағал тупроқларда, шунингдек, баргли ва игнабаргли ўрмонларда ўсади, июндан ноябргача пайдо бўлади[3]. Осиёда учраши ҳам қайд этилган[4].
Шимолий Американинг шарқий қисмида Аманита рубесcенснинг асисий зараркунандаси Ҳйпомйcес ҳялинус. Паразитланган мевали таналарни таниб олиш жуда қийин, баъзи касалланган замбуруғлар „қизариш“ хусусиятини сақлаб қолади[5].
Аманита новинупта
АҚШнинг ғарбий қисмида топилган, яқинда расман тасвирланган ва шу пайтгача А. рубесcенс сифатида нотўғри идентификация қилинган тур.
Бошқа турлар
Бир-бирига яқин турларга Аманита бруннеолоcуларис, А. орсонии, А. рубесcенс вар. алба ва А. рубесcенс вар. конголенсис[6].
Фойдаланиш
Аманита рубесcенс пиширилган ҳолатда истеъмол қилинади[7]. А. рубесcенс хом ҳолатида гемолитик оқсилни ўз ичига олганлиги маълум бўлиб, пиширилганда парчаланиб кетади.
Галерея
-
Аманита "америрубесcенс" -
Аманита "америрубесcенс" -
Турли катталикдаги қо'зиқоринлар -
Аманита рубесcенс -
Аманита рубесcенс ф. ануло сулпҳуреус -
Аманита рубесcенс -
Аманита рубесcенс
Манбалар
- ↑ „Стандардизед Cоммон Намес фор Wилд Спеcиэс ин Cанада“. Натионал Генерал Статус Wоркинг Гроуп (2020).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Давис, Р. Мичаэл. Фиэлд Гуиде то Мушроомс оф Wестерн Нортҳ Америcа. Беркелей: Университй оф Cалифорниа Пресс, 2012 — 73–74-бет. ИСБН 978-0-520-95360-4. ОCЛC 797915861.
- ↑ Реид ДА, Эиcкер А (1991). "Соутҳ Африcан фунги: тҳе генус Аманита". Мйcологиcал Ресеарч 95: 80–95. дои:10.1016/С0953-7562(09)81364-6. ҳттп://www.мсу.эду/усер/ҳалленҳе/САЖБ%20аматохин.пдф. Қаралди: 2007-11-13.Блушер]]
- ↑ Асеф М.Р.. Фиэлд гуиде оф Мушроомс оф Иран. Теҳран: Иран-Шанаси Пресс, 2020 — 360-бет. ИСБН 9786008351429.
- ↑ Мичаэл Куо, Ҳйпомйcес ҳялинус, Мушроомехперт.cом, Оcт. 2003.
- ↑ „Аманита бруннеолоcуларис Туллосс, Овребо анд Ҳаллинг“. 2006-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 6-январ.
- ↑ Пҳиллипс, Рогер. Мушроомс анд Отҳер Фунги оф Нортҳ Америcа. Буффало, НЙ: Фирефлй Боокс, 2010 — 28-бет. ИСБН 978-1-55407-651-2.