Boris Murdaxayev
Борис Рошелевич Мурдахаев (Тошкент) (1937-йил 2-январ, Тошкент – 2021-йил 15-октабр, Москва) – совет, рус театр ва кино актёри. Театр режиссёри ва ўқитувчиси. РСФСР халқ артисти (1991).
| Борис Тошкенцкий (Борис Рошелевич Мурдахаев) | |
|---|---|
| Таваллуди |
1937-йил 2-январ |
| Вафоти |
2021-йил 15-октябр Москва Россия |
| Фуқаролиги |
|
| Касби | Актёр режиссор |
| Мукофотлари |
|
| Веб-сайти | театр „Ромен“ |
Ҳаёти
Мурдухаевлар[1] нинг машҳур яҳудий оиласидан бўлган Борис Мурдахаев 1937-йил 2-январда Тошкентда[2] туғилган. Унинг отаси – Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист Рошел Мурдухаев. Онаси – балерина Сара Мурдухаева Тошкентдаги Алишер Навоий номидаги Давлат опера ва балет театрида ишлаган. Мактабда драма тўгарагида, кейин Сталин номидаги пионерлар саройи театр студиясида ўқиган. Мактабни тугатгандан сўнг, Тошкент театр институтида таълим олган. Шу билан бирга, у юнон сиёсий муҳожирларининг фарзандлари томонидан ташкил этилган вокал ва чолғу ансамблида ишлаган. Юнон тилидан матнларни таржима қилиб, дастурларни бошқарган ва консертлар уюштирган. Натижада, тўртинчи курс пайтларида ўқишни ташлаб кетгани учун институтдан ҳайдалади[1].
Борис Мурдахаев 1960-йилда[3] режиссёрлик факултетидаги дўсти Михаил Бабахановнинг маслаҳати билан Москвага „Ромен“ театрига боришга қарор қилади. Бундан ташқари, лўли бўлмаган номзодни синаб кўриш учун унга „Лўлилар характери“ спектаклида рол ўйнаш топширилди. Бир неча ҳафта давомида Мурдахаэв том маънода театрда яшаб, машғулотлар пайтида унинг фамилияси аста-секин Тошкенцкий тахаллуси билан алмаштирилган. Спектаклнинг муваффақиятли премерасидан сўнг, Борис Тошкенцкий Рим театрининг янги актёрига айланган. Вақт ўтиши билан эса унинг етакчи санъаткорларидан бирига айланади[1].
У 1962-йилда Шчепкинский мактабини тамомлаган[3].
1972-йилдан театрда режиссёрлик[1], 1979-йилдан эса педагоглик[3] фаолиятини бошлаган. 1990-йилларда Кхелибнаря болалар театрини ташкил этишда ва бир нечта спектаклларни саҳналаштиришда иштирок этган[1].
2021-йил 15-октябрда Москвада 85 ёшида вафот этади[2].
Оиласи
- Отаси – хонанда Рошел Сионович Мурдухаев (1910-1979[4]), Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист.
- Онаси – Сара Мурдухаева (Мушеева[2]), ўзбек совет балеринаси.
- Укаси – Семён Рошелевич Чунгак (1949-йилда туғилган), Рим театрининг актёри ва режиссёри, Россия халқ артисти.
Мукофотлари
- „Дўстлик“ ордени (2001-йил 23-декабр) – маданият ва санъат соҳасидаги кўп йиллик самарали фаолияти, халқлар ўртасидаги дўстлик ва ҳамкорликни мустаҳкамлашга қўшган улкан ҳиссаси учун[5].
- РСФСР халқ артисти (1991-йил 14-август) – Совет театр санъати соҳасидаги улкан хизматлари учун[6].
- РСФСРда хизмат кўрсатган артист (1975-йил 22-сентябр) – Совет театр санъати соҳасидаги хизматлари учун[7].
- Москва театр баҳорининг фахрий ёрлиғи (1964) – „Лачи“ спектаклидаги Рига роли учун.
- „Москва театр баҳори“ дипломи (1967) – „Тонгдаги қўшиқ“ спектаклидаги Вихман роли учун.
- „Москва театр баҳори“ дипломи (1970) – „Мен лагерда туғилганман“ спектаклидаги Қизил роли учун.
- „Москва театр баҳори“ дипломи (1974) – „Салом, Пушкин!“ спектаклидаги Пушкин роли учун.
- Буюк Ватан урушидаги Ғалабанинг 30 йиллиги муносабати билан (1941-1945) „Вожак“ спектаклида (1975) Вожак роли учун умумиттифоқ кўрик дипломи.
- „Москва театр баҳори“ дипломи (1983) – „Ернинг қони“ спектаклидаги Роман роли учун.
- „Сибир ва Узоқ Шарқнинг қаҳрамонлик фонди“ Бутуниттифоқ театр фестивалининг дипломи (1984) – „Ернинг қони“ спектаклидаги Рим роли учун[1] .
- Кинематографлар фестивали лауреати дипломи. А. Ханжонкова „тонап“ фирмасининг „будулай, уни кутишмайди“ (1994) филмидаги иккинчи режанинг энг яхши эркак роли учун.
- „Санъатга хизмат қилиш“ кумуш ордени (2006[3]).
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Репина 2009.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Усков Олег. „Умер актер из "Будулая" Борис Ташкентский“ (ру). Российская газета (2021-йил 16-октябр). 2021-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 8-ноябр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Театр «Ромэн».
- ↑ „Мордухаев Рошель Сионович“ (ру). Благотворительный фонд «Ташкент». 2021-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-ноябр.
- ↑ „Указ Президента Российской Федерации от 23 декабря 2001 года № 1473 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»“. 2018-йил 12-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-июн.
- ↑ „Указ Президента Российской Советской Федеративной Социалистической Республики от 14 августа 1991 года «О присвоении почётного звания «Народный артист РСФСР» Мурдахаеву (Ташкентскому) Б. Р.»“. 2019-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-июн.
- ↑ „Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 22 сентября 1975 года «О присвоении почётного звания заслуженного артиста РСФСР Мурдахаеву (Ташкентскому) Б. Р.»“. 2021-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-июн.
- Rossiyaning Doʻstlik ordeni sohiblari
- RSFSRda xizmat koʻrsatgan artistlar
- XXI asr hind aktyorlari
- Rossiyalik aktyorlar
- Sovet aktyorlari
- Alifbo boʻyicha aktyorlar
- Moskvada vafot etganlar
- 2021-yilda vafot etganlar
- 15-oktyabrda vafot etganlar
- Toshkentda tugʻilganlar
- 1937-yilda tugʻilganlar
- 2-yanvarda tugʻilganlar