Boukoleon Palace
Боуколеон саройи (юнонча: Βουκολέων) ёки Буколеон Константинополдаги (ҳозирги Туркиядаги Истанбул) Византия саройларидан бири эди. Сарой Мармара денгизи соҳилида, Ҳипподромнинг жанубида ва Кичик Аясофянинг шарқида жойлашган.
Номлар
Бу жойнинг олдинги номи Ҳормисдас бўлган. Буколеон номи, эҳтимол, 6-аср охирларидан кейин, Юстиниан И даврида, сарой олдидаги кичик бандаргоҳ қурилганидан кейин берилган. Анъанага кўра, портга ўз номини берган буқа ва шер тасвирланган ҳайкал турарди (бетоῦс ва лéн юнонча „буқа“ ва „шер“ мос равишда). Шунга кўра, сарой " Ҳормисдас уйи " ва „ Юстиниан уйи „ деб ҳам аталади.
Тарихи
Боуколеон саройи, эҳтимол, 5-асрда Феодосиус ИИ даврида қурилган[1]. Император Теофилос саройни қайта қурди ва кенгайтирди, денгиз деворлари устига катта фасад қўшди. 969 йилда император Никифорос ИИ айланма девор қурди.[2] Буколон 11-асргача Комненослар сулоласи томонидан Блахерна саройи қурилиши билан Византия саройининг асосий саройи бўлиб қолади[3].
Боуколеон давлат йиғилишлари учун ишлатилган; 1161-йилда Рум султони Қилиж Арслон ИИ билан ва 1171-йилда Қуддус қироли Амалрик билан[3] ва 1166-йилда император Мануэл И Комненос черков кенгашини ўтказганида диний учрашув жойи бўлиб хизмат қилган[3].
Боуколеонда Византия императорларининг регалиялари жойлашган бўлиб, сарой черковида муқаддас ёдгорликлар мавжуд эди[3]. Сарой ибодатхонасига кириш чекланган эди, аммо шунга қарамай, у насроний зиёратгоҳларининг бир қисми эканлигига ишоралар мавжуд[3].
Тўртинчи салиб юриши
1204-йилда Тўртинчи салиб юриши пайтида Константинополнинг талон-торож қилинишида Буколон Монтферратлик Бонифас томонидан қўлга киритилди, у:
“Соҳил бўйлаб Буколеон саройига отланди ва у эрга этиб келганида, у ердагиларнинг ҳаётини сақлаб қолиш шарти билан таслим бўлди. Буколеонда қал’ага қочиб кетган кўпроқ буюк хонимлар топилди, чунки у ерда Франсия қиролининг император бўлган синглиси ва Венгрия қиролининг синглиси топилди, у ҳам император бўлган. ва бошқа аёллар жуда кўп. Ўша саройда топилган хазина ҳақида гапира олмайман, чунки у шунчалик кўп эдики, у чексиз ва ҳисоблаб бўлмас эди.“ (Вилеҳардоуин)
Мукофотлар орасида Бонифасга турмушга чиққан Венгрия Бела ИИИ нинг қизи император Маргарет ҳам бор эди. Кейинги Лотин империяси даврида (1204—1261) Буколеон император қароргоҳи сифатида фойдаланилишда давом этди. Майкл ВИИИ Палаиологос шаҳарни қайтариб олгандан сўнг, сарой, бутун Буюк сарой мажмуаси билан бирга, аста-секин Блачернаэ саройи фойдасига ташлаб кетилди.
1453-йилда Усмонли императори Меҳмет ИИ шаҳарга кирганида, ўша пайтдаги машҳур сарой вайронага айланган бўлса-да, ҳалигача турганлиги қайд этилган. У саройга кириши билан шундай деди:
Ўргимчак пардаларни тўқади: Қайсарлар саройида
Бойқуш соатларни чақиради: Афрасиёб минораларида.
Ҳозирги кунда
Сарой харобалари 1873-йилда Сиркеcига темир йўл линиясига йўл очиш учун қисман вайрон қилинган. Харобалар шуни кўрсатадики, денгизга қараган балкон мавжуд бўлиб, унга учта мармар ҳошияли эшиклар орқали кириш мумкинлиги бугунги кунда ҳам кўриниб турибди.
2018-йилда Истанбул шаҳар ҳокимияти саройнинг Маданий ва табиий меросни муҳофаза қилиш кенгаши томонидан реставрация қилинишини эълон қилди. Сарой очиқ осмон остидаги музейга айланиши, „зиёратчилар учун ёғочдан ясалган йўлак, музей ва бассейн“га айлантирилиши режалаштирилган[4].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ МcCормиcк 2000.
- ↑ Бардилл 2004.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Магдалино 2011.
- ↑ „Бйзантине Палаcе то беcоме опен аир мусеум“ (инглизча). Ҳüрриет Даилй Неwс (7-август 2018-йил). Қаралди: 7-август 2018-йил.
Манбалар
- Бардилл, Жонатҳан. Бриcкстампс оф Cонстантинопле. Охфорд Университй Пресс, 2004.
- Магдалино, Паул „Cоурт анд Cапитал ин Бйзантиум“, . Роял Cоурц ин Дйнастиc Статес анд Эмпирес: А Глобал Перспеcтиве Дуиндам: . Брилл, 2011.
- МcCормиcк, Мичаэл „Эмперор анд Cоурт“, . Тҳе Cамбридге Анcиэнт Ҳисторй:Лате Антиқуитй:Эмпире анд Суccессорс, А.Д.425-600 Cамерон: . Cамбридге Университй Пресс, 2000.