Ziyosfera

Brain rot

Браин рот (ёки мия чириши) – интернетдаги паст сифатли ёки қиймациз контентни, ёки унинг салбий таъсирларини (психологик, когнитив ва ҳоказо) тавсифловчи атама[1]. Психологик тавсиф сифатида у онлайн тарзда мазмунсиз контентни, масалан, баъзи интернет мемларини ҳаддан ташқари кўп истеъмол қилиш билан боғлиқ вақтни ўтказишни англатади, натижада когнитив функсияларнинг пасайиши, диққат ва интеллектнинг ёмонлашувига олиб келади[2].

Бу атама 2024-йилда Оксфорд томонидан „Йил сўзи“ деб эътироф этилиб, „демуре“ ва „романтасй“ каби бошқа сўзларни ортда қолдирди[3][4]. Унинг замонавий маъноси Оксфорд университети нашриёти томонидан қуйидагича таърифланади: „инсоннинг ақлий ёки интеллектуал ҳолатининг тахминий ёмонлашуви, айниқса, аҳамияциз ёки қийин бўлмаган деб ҳисобланган материалларни (ҳозирда асосан онлайн контентни) ҳаддан ташқари истеъмол қилиш натижасида юзага келган ҳолат сифатида қаралади“[3].

Келиб чиқиши ва қўлланиши

Ушбу атама интернетда илк бор 2004-йилда қўлланилган, лекин 2023 йилда оммалашиб, ўз-ўзидан интернет мемига айланган[5]. Браинрот атамаси кўпинча интернетга муккасидан кетган авлод, яни Алпҳа авлоди интернет маданиятини тасвирлаш учун ишлатилади[6]. Бунга авлод билан боғлиқ жаргонлар киради, масалан, „скибиди“ (Скибиди ҳожатхонасига ишора қилади), „ризз“ (харизма учун қисқартма), „гят“ (бировнинг глутеалига ишора қилади) ва "фанум тах" (овқат ўғирлаш ҳаракати)[7].

Австралиялик сиёсатчи Фотима Пайман ўз нутқларининг бирига Ген Алпҳа жаргонини киритди, нутқ ёш ходим Эзра Исма томонидан ёзилган бўлиб, уни „браинрот“ ёки чириган мия деб аташга олиб келди[8].

Манбалар

  1. ↑ Рой, Жессиcа. „Иф Ёу Кноw Wҳат ‘Браинрот’ Меанс, Ёу Мигҳт Алреадй Ҳаве Ит“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2024-йил 13-июн). Қаралди: 2024-йил 26-август.
  2. ↑ „Браин Рот: Тҳе Импаcт он Ёунг Адулт Ментал Ҳеалтҳ“ (эн-УС). Неwпорт Институте (2024-йил 10-январ). Қаралди: 2024-йил 26-август.
  3. ↑ 3,0 3,1 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед мемес
  4. ↑ „‘Браин рот’ намед Охфорд Wорд оф тҳе Еар 2024“. Охфорд Университй Пресс (2024-йил 2-декабр). Қаралди: 2024-йил 2-декабр.
  5. ↑ „Wҳат ис 'браин рот'? До ёу ҳаве ит?“ (эн). СБС Неwс. Қаралди: 2024-йил 26-август.
  6. ↑ Нортҳ, Анна „иПад кидс спеак уп“ (эн-УС). Вох (2024-йил 5-сентябр). Қаралди: 2024-йил 16-сентябр.
  7. ↑ „Паренц анд Ген Алпҳа кидс аре ҳавинг унинтеллигибле cонвос беcаусе оф ‘браинрот’ лангуаге“ (эн). НБC Неwс (2024-йил 10-август). Қаралди: 2024-йил 16-сентябр.
  8. ↑ Wеэдстон, Линдсей „Фатима Пайман Ген З Сланг Спеэч Деcларед 'Браинрот'“ (эн-УС). Тҳе Даилй Дот (2024-йил 13-сентябр). Қаралди: 2024-йил 16-сентябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi