Braziliyaliklar
Бразилияликлар Бразилия фуқароларидир. Бразилия кўп миллатли жамиятга эга ва унинг аҳолисининг аксарияти европалик, маҳаллий ва африкаликдир. Африка миллатига мансуб одамлар шимоли-шарқда ва жануби-шарқда энг кўп, ҳиндларнинг авлодлари асосан шимолда жойлашган.[1]
| Бразилияликлар Брасилеирос | |||
|---|---|---|---|
[[Файл: |300пх]] | |||
| Умумий аҳоли сони | |||
|
201.032.714 | |||
| Катта аҳолига эга минтақалар | |||
| |||
| Тиллар | |||
| 99% Португал тили, 0,8% Немис тили, 0,2% Ҳинд тиллари | |||
| Динлар | |||
| 87% Христианлик <кичик>(68% Католик черкови, 19% Протестантизм), 7,4% Динсизлик, 1,3% Спиритизм , 0,5% Ислом, 0,5% Иудаизм, 0,3% Афроамерикалик динлар |
Бразилияликлар ўзларининг она тили сифатида португал тилида гаплашадилар, бу федерал конституцияга мувофиқ расмий тилдир.
Келиб чиқиши
| Тери рангига қараб бразилияликларнинг ўзини ўзи аниқлаш (1835, 1940, 2000 ва 2008) | |||
|---|---|---|---|
| Йил | Оқ | жигарранг | Қора |
| 1835 | 24.4% | 18.2% | 51.4% |
| 1940 | 64% | 21% | 14% |
| 2000 | 53.7% | 38.5% | 6.2% |
| 2008 | 48.3% | 43.7% | 7.5% |
Португалия мустамлакасидан олдин, Бразилияда ҳиндулар деб номланувчи номаълум миқдордаги маҳаллий аҳоли яшаган. Ҳиндлар, бошқа барча америкалик аҳоли каби, минг йиллар олдин Осиё қитъасидан келган одамларнинг авлодлари. Португаллар 1500-йилда келишган. Тахминларга кўра, 1500-1808-йилларда Бразилияга 500 000 га яқин португаллар келган. Улар мамлакатни мустамлака қилишган ва Бразилиянинг этник таркибига таъсир қилган. ХВИ аср ўрталаридан бошлаб африкаликлар Бразилияга шакарқамиш фермаларида, кейинроқ эса олтин ва олмос конларида ва кофе плантацияларида ишлаш учун олиб келинди. Тарихий маълумотларга кўра, 1550-1850-йилларда (қул савдоси бекор қилинганда) Бразилияга тўрт миллионга яқин африкалик келган.[2]
ХИХ аср ўрталаригача Бразилия аҳолисининг кўп қисмини қора танлилар ва мулатлар ташкил этган.[3]
Бразилияда, айниқса 1880-1930-йилларда йирик Европа иммиграцияси содир бўлди. Италияликлар Бразилиядаги муҳожирлар орасида биринчи озчилик; ундан кейин португаллар, испанлар, немислар ва японлар.
Тахминан 100 йил давомида (1872-1975) Бразилия Эвропадан ва дунёнинг бошқа қисмларидан камида 5,5 миллион муҳожирни қабул қилди. Булар камайиш тартибида 34% италян, 29% португал, 14% испан, 5% япон, 4% немис, 2% ливан ва суриялик ва 12% бошқалар эди. Ушбу ҳодиса Бразилиянинг "оқартилиши" деб номланади.
2008-йилда ўтказилган тадқиқотларга кўра, бразилияликларнинг 48,8% оқ, 43,8% жигарранг, 6,5% қора, қолганлари эса бошқа келиб чиқишига ишонишади.
| Бразилияда африкалик қулла, 1500-1855-йиллар | ||||
|---|---|---|---|---|
| Давр | 1500–1700 | 1701–1760 | 1761–1829 | 1830–1855 |
| рақамлар | 510.000 | 958.000 | 1.720.000 | 618.000 |
| Бразилияга иммитрасия | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Келиб чиқиши | Давр | Жами | |||||||||
| 1884-1893 | 1894-1903 | 1904-1913 | 1914-1923 | 1924-1933 | 1934-1939 | 1940-1944 | 1945-1949 | 1950-1954 | 1955-1959 | ||
| немислар | 22.778 | 6.698 | 33.859 | 29.339 | 61.723 | 16.243 | Н/Д | 5.188 | 12.204 | 4.633 | 192.665 |
| ıспанлар | 113.116 | 102.142 | 224.672 | 94.779 | 52.405 | 4.604 | Н/Д | 4.092 | 53.357 | 38.819 | 687.986 |
| Италянлар | 510.533 | 537.784 | 196.521 | 86.320 | 70.177 | 10.928 | Н/Д | 15.312 | 59.785 | 31.263 | 1.518.623 |
| Японлар | - | - | 11.868 | 20.398 | 110.191 | 43.342 | Н/Д | 12 | 5.447 | 28.819 | 220.077 |
| Португаллар | 170.621 | 155.542 | 384.672 | 201.252 | 233.650 | 56.657 | Н/Д | 26.268 | 123.082 | 96.811 | 1.448.555 |
| Сурияликлар ва турклар | 96 | 7.124 | 45.803 | 20.400 | 24.491 | 848 | Н/Д | Н/Д | Н/Д | Н/Д | 98.762 |
| бошқалар | 66.524 | 42.820 | 109.222 | 51.493 | 164.586 | 32.647 | Н/Д | 29.552 | 84.851 | 47.599 | 629.294 |
| жами | 883.668 | 852.110 | 1.006.617 | 503.981 | 717.223 | 165.269 | Н/Д | 80.424 | 338.726 | 247.944 | 4.795.962 |
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ (Инглизча)Аллеле фреқуэнcиэс оф 15 СТРс ин а репресентативе сампле оф тҳе Бразилиан популатион архив нусхаси (ПДФ), 2011-04-08да асл нусхадан (ПДФ) архивланди, қаралди: 2022-02-26
- ↑ (ПТ) Родолфо Илари э Ренато Бассо, О португуêс да генте, Эдитора Cонтехто, 2006.
- ↑ „Иммигразионе Италиана нелл'Америcа дел Суд (Аргентина, Уругуай э Брасиле)“. 21 феббраио 2011да асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-02-21 санасида архивланган)