Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Brigella

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Бригелла и Скапино в представлении Мориса Санда, 1860.

Бригелла (италянча: Бригҳелла, франсузча: Бригуэлле) [комм. 1] — италянча комедии дел арте, биринчи дзаннининг қаҳрамон-ниқоби; италян театрининг энг қадимий қаҳрамонларидан бири бўлган. Арлекин, Панталон ва Доcтор билан биргаликда шимолча (ёки венецианлик) ниқоб квартетини намойиш этади.

  • Келиб чиқиши: собиқ деҳқон, Бергамо яқинидаги Брембан восийсининг фуқароси, бўлинмали, бир қийин бўлган ва сўзнинг охирини ютиб юборадиган бергам шевасида сўзлашади.
  • Касби: хизматкор.
  • Костюми: зиғир блуза, узун иштон, плаш ва оқ қалпоқ; костюм оқ рангда бўлиб, яшил галуналар билан безатилган; оёғида сариқ чарм поябзал. Камар қисмида қора ҳамён, бел қисмида эса ханжар (баъзан ёғочдан, аммо кўпинча ҳақиқий) бўлган.
  • Ниқоби: тукли, қора рангда, ҳар томонга ёйилиб турувчи соқол ва қора мўйловли.
  • Хулқ-атвори: эпчил ва ғаройиб, кўпинча ўғри хизматкор сифатида бўлган; аёллар билан бемаънигарчилик қилишни хуш кўради, кексаларга нисбатан эса ўта беадаб, қўрқоқлар олдида жасур, аммо кучлилар учраса, уларга таслим бўлади; доимо баланд овозда ва кўп гапиради. Дастлаб, ёвуз ва шафқациз бўлган. Аммо ХВИИИ асрга келиб эса юмшоқ ва қувноққа айланган. У доимо ёшларнинг яшашига, севишишига, бахтга эришишига тўсқинлик қилувчи кексаларга қарши чиққан. Ушбу ниқоб остида ижро этувчи актёрлардан гитара чалиш ва баъзи акробат ҳаракатларимни билиш талаб этилган.

Бригелланинг ниқоби, гарчи оддий томошабиннинг энг севимлиси бўлган бўлса ҳам, қоидага кўра, қизғин палланинг иккинчи томонида бўлган; унда фаол ҳаракатнинг етишмаслиги эса киритилган кўплаб найранглар (лацци) ва мусиқий интермедиялар билан қопланган. Бригеллага яқин бўлган образлар: Лопе де Вега ва Шекспир комедияларида; шунингдек, Скапен, Маскарил ва Сганарел Молера ва Фигаро Бомарше[1] ҳисобланган.

Ушбу ролнинг энг машҳур ижрочиларидан: Белтраме номи остида ижро этган Николо Барбери, Карло Канту (Буффетто) ва Франческо Габриэлли (Скапино) бўлишган.[1]

Бригелланинг ролини совет саҳнасида Александр Березняк („Бергамолик Труффалдино“, 1976) ва Михаил Улянов ("Маликаи Турандот ", 1971) ижро этишган.

Галерея

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Дживелегов 1954.


Адабиётлар

  • Бригелла // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1891. — Т. ИВа. — С. 669.
  • А. Веселовский. Старинний театр в Европе. — Москва : Типографія П. Бахметева, на Срѣтенкѣ, 1870. — ВИ, 410, [2] с.
  • Дживелегов А. К. Италянская народная комедия / А. К. Дживелегов. — М. : Издателство АН СССР, 1954. — 298 с.
  • Адолфо Бартоли. Сcенари инедити делла cоммедиа делл' арте : [итал.]. — Фирензе : Г. C. Сансони, 1880.
  • Ж. Л. Клеин. Гесчичте дес италиэнисчен Драмас : [нем.]. — Леипзиг : Т. О. Wеигел, 1866. — Бд. И. — (Гесчичте дес Драмас : ин 13 Бд. ; Бд. ИВ).
  • Лоуис Моланд. Молиèре эт ла cомéдиэ италиэнне : [фр.] : оувраге иллустрé де 20 вигнеттес репрéсентант лес принcипаух тйпес ду тҳéâтре италиэн. — Деухиèме éдитион. — Парис : Дидиэр, 1867.
  • Рудлин Ж. Cоммедиа делл’Арте : Ан Аcтор’с Ҳандбоок : [англ.] / Жоҳн Рудлин. — Лондон, Неw Ёрк : Роутледге, 1994. — ИСБН 0-415-04769-2. — ИСБН 0-415-04770-6. — ЛCCН 93-13426.