Briseida sahifasining manbasini koʻrish

'''Briseida''' ({{lang-grc|Βρισηΐς}}) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

[[Homer|Gomerning „Iliadasidagi“]] [[Iliada|ayol]] qahramonlaridan biri. Briseida — „otasining ismi“, otasi Misiyalik Brisning taxallusi<ref>Gomer. Iliada I 392; Gigin. Mifi 106</ref>, uning oʻz ismi G'''ippodamiya'''.

[[Troya]] urushi paytida Briseida yunonlar tomonidan qoʻlga olindi va urush oʻljasidan ulush sifatida [[Axill|Axillga]] berildi, u uni oʻzining kanizagi qiladi<ref>Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E IV 1; IV 3; IV 7</ref>. Uning eri Menit va uchta ukasi Lirnessni qoʻlga olish paytida oʻldirilgan<ref>Gomer. Iliada XIX 293—296; Ovidiy. Geroidi III 47-50</ref>.

Yunonlar Briseidaning butun oilasini yoʻq qilganiga qaramay, u Axillni sevuvchi qul sifatida tasvirlangan. Keyinchalik, Briseidani Axilldan yunon armiyasi rahbari [[Agamemnon]] olib ketadi. Bu Axillni gʻazablantiradi va u urushda qatnashishdan bosh tortadi. Yunonlar magʻlubiyatga uchraydi, shu jumladan Axillning ukasi Patrokl ham oʻladi. Agamemnon Briseidani Axillga qaytarishga majbur boʻladi, shundan soʻng u yana harbiy harakatlarda qatnashadi.

U Axillning vafotidan keyin aza tutadi<ref>Propersiy. Elegii II 9, 9-14</ref>.

== Sanʼatdagi tasvir ==
[[Fayl:Wall_painting_-_Briseis_taken_away_from_Achilles_-_Pompeii_(VI_8_5)_-_Napoli_MAN_9105_-_01.jpg|thumb|323x323px| ''Axilles Briseisni Agamemnonga bermoqda''. [[Pompey|Pompeydagi]] Tragediya uyidan olingan freska, miloddan avvalgi I-asr, hozir [[Neapol (shahar)|Neapol]] milliy arxeologiya muzeyida]]
Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan<ref>Pavsaniy. Opisanie Elladi X 25, 3</ref>. Aksiyning „Briseida“ tragediyasining qahramoni<ref>Persiy. Satiri I 76</ref>. Briseidaning Axillga yozgan maktubi [[Ovidiy]] (Geroida III) tomonidan yozilgan. Oʻrta asrlarda uning ismi ''Pressida''<ref>Perviy Vatikanskiy mifograf III 6, 2</ref> deb yozilgan.

Briseida Benua de Sent-Morning „Troya haqidagi romani“ da paydo boʻladi. [[Bokkachcho Jovanni|Bokkachchoning]] „Filostrato“sidan boshlab, uning adabiy anʼanadagi nomi ''Kressidaga'' oʻzgaradi; aynan shu nom ostida u [[Geoffrey Chaucer|Choserning]] „Troil va Kressida“ va [[William Shakespeare|Shekspirning]] shu nomdagi dramasida namoyon boʻladi.

Briseida ingliz yozuvchisi Pet Barkerning „Qizlar sukunati“ romanidagi bosh qahramon. U bir nechta filmlarda paydo boʻladi:

* 1962 — „Axilles gʻazabi“; Briseida rolini Gloriya Milland ijro etgan.
* 2004 — „[[Troya (film)|Troya]]“; Briseida rolini [[Rose Byrne|Rouz Birn]] ijro etgan.
* 2018 — "Troyaning qulashi " mini-seriali; Briseida rolida — Emi Luiz Uilson

== Astronomiyada ==
1907-yilda kashf etilgan [[asteroid]] Briseida (655) Briseida nomi bilan atalgan.

== Boshqa ==

* Velvet Brizeida kapalagi Briseida sharafiga atalgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references group="" responsive="1"></references>
[[Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari]]
[[Turkum: troyan urushi]]
[[Turkum: qadimgi yunon mifologiyasida Troada]]