Бруcе Э. Мелниcк (1949-йил 5-декабрда туғилган) – истеъфодаги америкалик астронавт ва собиқ Қўшма Штатлар қирғоқ қўриқлаш хизмати ходими. НАСА ва қирғоқ қўриқлаш хизматидан нафақага чиққанидан сўнг, у аэрокосмик саноат соҳасига кириб келган. Бруcе Боэинг компаниясининг интеграциялашган мудофаа тизимлари бўлимида вице-президент бўлиб, Жоҳн Кеннедй номидаги космик марказда (КСC) Боэинг компаниясининг Флорида штатидаги лойиҳаларига раҳбарлик қилган. Мелниcк 2008-йилда нафақага чиққан ҳамда бугунги кунда Флорида штатидаги Мерритт оролида истиқомат қилади.

Бруcе Мелниcк
Таваллуди
Бруcе Эдwард Мелниcк

1949-йил 5-декабр (1949-12-05) (76 ёш)
Касби Астронавт
Космик карера
Даража Cоммандер, УСCГ
Космосдаги вақт
12 кун 23 соат27 дақиқа
Миссиялар СТС-41, СТС-49
Миссия белгиси

Ёшлик йиллари ва таълими

Мелниcк 1949-йил 5-декабрда Ню-Ёрк шаҳрида туғилган, аммо Флорида штатидаги Cлеарwатерни ўзининг она шаҳри деб билган. 1967-йилда Cлеарwатер шаҳридаги ўрта мактабини тамомлаган. Бир йил давомида Жоржия Технология Институтида таҳсил олган ва 1972-йилда Америка Қўшма Штатлар қирғоқ қўриқлаш академиясида муҳандислик бўйича бакалавр даражасини ҳамда 1975-йилда Ғарбий Флорида университетида ҳаво тизимлари бўйича магистрлик даражасини олган. Бруcе 2001-йил 28-апрелда Ғарбий Флорида университетининг фахрий фан доктори унвони билан тақдирланган[1].

Қирғоқ мудофаа хизматидаги фаолияти

Мелниcк Қўшма Штатлар қирғоқ қўриқлаш хизматида 20 йил хизмат қилган ва қўмондон даражасигача кўтарилган. Унинг вазифалари Техаснинг Гранд Праириэ шаҳридаги Қирғоқ мудофаасининг авиация дастури бошқармасида операциялар бўйича офицер ва катта синов учувчиси сифатида хизмат қилишдан иборат бўлган. Бу лавозимда у ҲҲ-65 Долпҳин вертолётининг бир қанча такомиллаштириш тестлари ҳамда барча қабул синов парвозларини, шу жумладан денгиз синовларини ўтказган, шунингдек, ҲҲ-65 учиш қўлланмасини ҳам ёзган.

Қирғоқ мудофаасидаги хизмати давомида Мелниcк кўплаб мукофотларга сазовор бўлган, жумладан икки марта „Мудофаа Хизматлари учун“ медали, икки маротаба „Қаҳрамон Учувчи“ кўкрак нишони ва „Транспорт Котибияти қаҳрамонлиги“ мукофотини олган.

1992-йилда у АҚСҲ қирғоқ мудофаа академиясининг „Фахрли Битирувчиси“ мукофотига сазовор бўлган. У асосан ҲҲ-3Ф Пелиcан, ҲҲ-52 Сеа Гуард, ҲҲ-65 Долпҳин ва Т-38 Талон самолётларида жами бўлиб 5000 соатдан ортиқ вақт давомида парвоз қилган. Мелниcк АҚСҲ қирғоқ қўриқлаш хизматидан нафақага чиққан ва 1992-йилнинг июл ойида НАСАни тарк этган[1].

НАСАдаги фаолияти

Мелниcк 1987-йилда НАСА томонидан танлаб олинган. У космик дастурларда қатнашган ҳамда фазога чиққан биринчи қирғоқ мудофааси учувчиси бўлган. Қўмондон Мелниcк АҚСҲ қирғоқ қўриқлаш хизмати касбидан нафақага чиққан[1].

СТС-41

Мелниcк СТС-41да миссия мутахассиси бўлиб ишлаган[2]. Бруcе 1990-йил 6-октабрда УТC вақти билан 11:47:15 да ЛC-39Бдан парвоз қилган. Миссиянинг асосий мақсади Улйссес космик кемасини жойлаштириш бўлган[3]. Европа космик агентлиги (ЭСА) билан ҳамкорликда Қуёшнинг турли кенгликлардаги фаолиятини кузатган[4].

СТС-41 миссияси 1990-йил 10-октабрда УТC вақти билан тахминан соат 13:57:19 да Эдwардс ҳаво кучлари базасидаги 22-қўниш йўлагига Дисcоверйнинг муваффақиятли қўниши билан якунланган.

СТС-49

Мелниcк яна СТС-49 миссияси давомида миссия мутахассиси бўлиб хизмат қилган.

Миссиянинг асосий мақсади тўхтаб қолган ВИ сунъий йўлдошини тутиш ва таъмирлаш бўлган. Сунъий йўлдошни олиш, таъмирлаш ва қайта жойлаштириш учун бир нечта космик юришлар амалга оширилган[5]. Миссия давомида биринчи марта уч кишилик космик манёвр амалга оширилган. Бу сунъий йўлдошни қўлга киритиш пайтида юзага келган муаммоларнинг кутилмаган муваффақиятли ечими бўлган. Ушбу космик манёврлар орбитада хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича юқори техник маҳорат намойиш этган ҳамда ўша пайтда энг узоқ давом этган космик парвозлар бўйича рекорд ўрнатган[5].

СТС-49 1992-йил 16-май куни УТC вақти билан соат 20:57:38 да Эдwардс ҳаво кучлари базасидаги 22-қўниш йўлагига Эндеоувернинг хавфсиз қўниши билан якунланган.

Аэрокосмик саноатдаги фаолияти

Мелниcк Жоҳн Кеннедй космик марказида Боэинг Флорида компаниясининг операциялари бўйича вице-президенти бўлган. Мелниcк раҳбарлик қилган ташкилот Боэинг Интеграциялашган Мудофаа Тизимининг бир қисми бўлиб, штатдаги Боэинг дастурларини турли хил кўринишда қўллаб-қувватлаган. Штаб-квартираси Флорида штатининг Титусвилле шаҳрида жойлашган бу ташкилотда тахминан 2400 нафар ходим меҳнат қилган. Флоридадаги Боэинг томонидан кўрсатиладиган хизматлар қаторига НАСА ва Мудофаа вазирлигининг космик кемалари, Халқаро космик стансия ва Делта ракета дастурлари учун муҳандислик, обектлар бўйича ва техник жиҳатдан хизмат кўрсатиш кирган. Мелниcк, шунингдек, Флоридадаги компания учун янги бизнес ғоялар топиш ишларига ҳам мас’ул бўлган.

Мелниcк аввал Боэинг компаниясининг вице-президенти лавозимида ишлаган бўлиб, космик марказда НАСА билан тузилган шартномага кўра, зарур юклар бўйича ерда олиб бориладиган операцияларни 1600 нафар ходимга раҳбарлик қилган ҳолда бажарган. Мазкур шартнома космик кемалар ва/ёки зарур юкларни космик парвозлардан олдин ва кейин тайёрлаш билан боғлиқ барча муҳандислик ишлари ҳамда техник хизмат кўрсатиш фаолиятларини қамраб олган. Шунингдек, бўлим НАСА ва унинг ҳамкорларига Халқаро космик стансия ускуналари бўйича ёрдам кўрсатган.

Боэингга қўшилишдан олдин (ўша пайтда МcДоннелл Дуглас), Мелниcк 1994-йилдан 1996-йилгача собиқ Лоcкҳеэд Мартин космик операциялари раҳбари бўлган Бирлашган Коинот Ҳамжамияти компаниясида шуттле кемаси муҳандислиги бўйича вице-президент бўлган. 1992-йилдан 1994-йилгача Бруcе Лоcкҳеэд Спаcе Оператионс компаниясида иш жараёнларини яхшилаш технологияси бўйича директор лавозимида ишлаган[1].

Аъзо бўлган жамиятлари

  • УСCГ Академияси битирувчилари уюшмаси
  • УСCГ Қадимги Птеродаcтйл ордени
  • УСCГ Авиация шон-шараф зали
  • Америка Аэронавтика ва Астронавтика Институти
  • Космик тадқиқотчилар уюшмаси
  • Соҳилни муҳофаза қилиш уюшмаси
  • Дастлабки денгиз авиаторлари
  • Флорида спорт балиқчилик уюшмаси
  • Ракета, космик ва масофали кашфиётчилар
  • Миллий бошқарув ассоциацияси
  • Денгиз авиацияси музейи фонди
  • Шимолий Америка овчилар клуби
  • Америка Қўшма Штатлари Космик Жамғарма
  • Фуқаролик ҳарбий кенгаши

Директорлар кенгашлари:

  • Астронавтлар мемориал планетарийси
  • Cроссwиндс ёшларга хизмат кўрсатиш корпорацияси
  • Миллий космик клуби
  • Флорида космик тадқиқот институти
  • Флорида космик бошқармаси
  • Иқтисодий ривожланиш комиссияси
  • Космик қирғоқ муҳофазаси жамғармаси

Бошқарув кенгаши:

  • Бревард жамоат коллежи фонди

Маслаҳатчилар кенгашлари:

  • Марказий Флорида Университети, Муҳандислик коллежи
  • Флорида Технология Институти, Бизнес коллежи
  • Ғарбий Флорида Университети, фанлараро институти
  • Эмбрй Риддле Аэронавтика Университети, Аэронавтика муҳандислиги
  • Инсон ва машиналар идрокини ўрганиш фанлари

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Лйндон Б. Жоҳнсон Спаcе Cентер. „Бруcе Э. Мелниcк“ (ПДФ). Биограпҳиcал Дата. НАСА (2010-йил 1-июл). 2021-йил 7-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 5-ноябр. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "био" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  2. ↑ Рйба. „СТС-41“. Миссион Арчивес. НАСА (2010-йил 18-феврал). 2021-йил 6-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 5-ноябр.
  3. ↑ СТС-41 Спаcе Шуттле миссион репорт (ПДФ) (Течниcал репорт). НАСА. Новембер 1990. Арчивед (ПДФ) фром тҳе оригинал он 30 Май 2023. Ретриэвед 15 Аугуст 2023.
  4. ↑ „Улйссес“. Сcиэнcе & Течнологй. ЭСА. 2023-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 5-ноябр.
  5. ↑ 5,0 5,1 Рйба. „СТС-49“. Миссион Арчивес. НАСА (2010-йил 2-апрел). 2021-йил 6-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 5-ноябр.

Ҳаволалар