Buchir

Бушеҳр, Боошеҳр ёки Бушир, шунингдек, Бушеҳр , Бучеҳр , Бусчир ва Бусеҳр номи билан ҳам танилган, Бандар Бушеҳр (форсча :шунингдек, Бандар Бушеҳр ва Бандар-э Бушеҳр номи билан ҳам танилган), илгари Персисда Антиохия(қадимги юнонча : Антиохия, Антиохия тêс Персíдос) ва Букҳт Ардашир , Бушер вилоятининг пойтахти, Эрон ва Эрон жанубидаги порт шаҳри. 2006 йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, унинг аҳолиси 161,674 киши ва 40,771 оиладан иборат. Бушер Эрон жануби-ғарбий қисмидаги Форс кўрфази соҳилидаги қирғоқ минтақаси бўйлаб чўзилган кенг текисликда жойлашган. У қадимий порт шаҳри Ришаҳр (Сосоний , Рив Ардашер) яқинида қурилган. Бу мамлакатнинг асосий денгиз порти бўлиб, вилоятининг маъмурий маркази ҳисобланади. Унинг жойлашуви Теҳрондан тахминан 1218 километр (757 миля) жанубда жойлашган . Бушерда чўл иқлими мавжуд . Бушеҳр ўтган асрларда Эроннинг асосий савдо маркази бўлган. Шаҳар тузилмалари анъанавий услубда, мутаносиблик ва нарх жиҳатидан оддий. Мамлакатнинг ички қисмига темир йўл алоқаси йўқлиги ва саёз лангар туфайли у Эроннинг асосий порти сифатидаги мавқеини йўқотди.

Тарих

Ҳозирги шаҳарнинг жанубида, Реэширда, олдинги эламликлар (милоддан аввалги 3000 йиллар) аҳоли пункти қолдиқлари бор. Юнон-Македония Салавкийлар сулоласи даврида шаҳар Селевк Никатор томонидан Персисдаги Антиохия (Онкискеиа тēс Ġēсīдос) номи билан қайта ташкил этилган . Бир неча ўн йиллар ўтгач, шаҳар Селевкнинг ўғли Антиох томонидан қайта тикланди, у Магнесиядан мустамлакачиларни у эрга кўчирди . Шунингдек, Салавкийлар шоҳи Антиох милоддан аввалги 205 йилда шарқий вилоятларга қилган юришидан сўнг (милоддан аввалги 212 — 205) бир муддат ўша ерда қолди. Антиохия милоддан аввалги 170 йилгача юнон салавкийлари ҳукмронлиги остида бўлган. Бу Сосоний флотининг энг муҳим портларидан бири эдива бу сулоланинг биринчи шоҳи Ардашир И шарафига номланган . Милодий 5-асрда Бушеҳр жанубий Эронга Несториан христиан экспансиясининг маркази бўлган.1737 йилда Голландиянинг Шарқий Ҳиндистон компанияси Бушеҳрда 1753 йилгача давом этган савдо шохобчасини очди. Бандар Бушер , Эугене Фландин томонидан чизилган , 1840 йил. 1763 йилда Бушернинг араб губернатори Шайх Наср Ал-Мадҳкур Британия Шарқий Ҳиндистон компаниясига у ерда база ва савдо пункти қуриш ҳуқуқини берди. У 18-аср охирида Британия қироллик денгиз флоти томонидан база сифатида ишлатилган . 19-асрда Бушеҳр муҳим савдо портига айланди. У 1856-1857 йиллардаги Англия-Форс уруши пайтида инглиз қўшинлари томонидан босиб олинган . Бушер 1856-йил 9-декабрда инглизларга таслим бўлди. У 1915 йилда яна инглизлар томонидан ишғол қилинди, бу сафар Германиянинг Нидермаер -Ҳентиг экспедицияси, шу жумладан Вилгелм Васмус туфайли . Саноатга балиқчилик ва иссиқлик электр стансияси киради, ички ҳудудда (шунингдек Бушеҳр деб аталади) металл буюмлар, гиламчалар ва бошқа тўқимачилик маҳсулотлари, цемент ва ўғитлар ишлаб чиқарилади . Эрон ҳарбий -денгиз кучлари бу ерда базани сақлайди.

Вазият ва аҳамияти

Бушер шаҳрининг стратегик жойлашуви Бушер портининг барпо этилишига асосий сабаб бўлди. Милоддан аввалги 1 ва 2 минг йилликларда Бушеҳр ярим ороли „Рей Шаҳр“ деб номланган цивилизациянинг гуллаб-яшнаган ва гуллаб-яшнаган маскани бўлган. Бу борада Эламлар даври ва Шоуш (Суса) сивилизацияси билан боғлиқ кўплаб қолдиқлар топилган. „Рей Шаҳр“нинг бу тузилмалари сосонийлар сулоласидан бўлган Ардешер билан боғлиқлиги айтилади ва „Рей Шаҳр“ илгари Рам Ардешир номи билан машҳур бўлган. Шундай қилиб, вақт ўтиши билан Рей Шаҳр, кейин эса Бушеҳр деб атала бошланди. Форс кўрфази ва шунга мос равишда Бушер вилояти ҳарбий ишлар билан боғлиқ ажойиб вазиятга қўшимча равишда савдо соҳасида ҳам ажойиб вазиятга эга. Шу сабабларга кўра европаликлар минтақа ва Бушер шаҳрини назорат қилишдан манфаатдор эдилар. Милодий 1506 йилда португаллар Бушер шаҳрига бостириб кириб, минтақада ҳукмрон бўлган Миср ва Венециялик савдогарлар ўрнини эгаллашга ҳаракат қилишди. 1734 йилда Афшаридлар сулоласидан бўлган Нодиршоҳ уни Эрон денгиз базаси учун жой сифатида танлади . Занд даврида минтақа турли мамлакатлар ва сиёсий гуруҳлар ўртасидаги сиёсий муаммолар учун жой бўлган. Қажарлар сулоласи Занд сулоласини алмаштирганда, улар Форс кўрфази минтақаси устидан камроқ назоратга эга эдилар, шунинг учун минтақадаги Британия таъсири аста-секин ўсиб борди. 18-аср охирида инглизлар ва голландлар ўзларининг минтақавий тижорат идораларини Бушеҳрга кўчирдилар ва 19-асрда шаҳар Британиянинг Форс кўрфазидаги сиёсий агентининг уйи сифатида машҳур эди. Британия Бош консуллиги Бушерни 20 йил давомида бошқарган. Бу ҳолат 1913 йилгача давом этди ва Эрон ва Британия қўшинлари ўртасидаги узоқ давом этган жангда 1857 йилда эронликлар мағлуб бўлди ва Британия таъсири Форс кўрфазининг барча қирғоқларини қамраб олди. Аммо 1913 йилда эронликлар узоқ давом этган жангда ғалаба қозонишди. Британия дипломатик ва савдо марказини 1946 йилда Форс кўрфази орқали Баҳрайнга кўчирди. Ҳукумат йирик ривожланиш дастурини бошлаган 1960 йилларга қадар шаҳар иқтисодий жиҳатдан тушкунликка тушган эди. 1975 йилда ҳукумат Бушерда атом электр стансиясини қуришни бошлади. Эрон-Ироқ уруши (1980-1988) пайтида Ироқ томонидан бомбаланганида бу иншоот қисман қуриб битказилди. Заводнинг дастлабки қўллаб-қувватловчиси бўлган Германия урушдан кейин уни тугатишдан бош тортганида, Эрон бошқа мамлакатлардан ёрдам олишга ҳаракат қилди. Бироқ, 1995 йилда Россия заводни тугатиш тўғрисида шартнома имзолади.

Бушернинг ҳаводан кўриниши (1925), Валтер Миттелҳолзер томонидан суратга олинган , ЭТҲ-Библиотҳек . Бушеҳр Форс кўрфазининг муҳим портларидан бири бўлиб, халқаро аэропорти ва автомобил йўллари шаҳарни шимоли-ғарбда Аҳваз ва шимоли-шарқда Шероз билан боғлайди. Иккиламчи қирғоқ йўли Бушерни жануби-шарқдаги Бандар-и Аббос билан боғлайди. Марказий Бушеҳрнинг эски қисмида 1870 йилдан 1920 йилгача бўлган даврда Форс кўрфази анъанавий меъморчилигининг кўплаб намуналари мавжуд.

Спорт

Бушернинг иккита асосий футбол жамоаси — ҳозирда Форс кўрфази Про лигасида ўйнайдиган " Шоҳин " ва Азадеган лигасида ўйнайдиган " Эронжавон " . Бушерда бир нечта аждаҳо қайиқлари бор. Уларнинг Соккан ИР Эрон ўсмирлар жамоаси 2014 йилда Италиянинг Равенна шаҳрида бўлиб ўтган клублар ўртасидаги жаҳон чемпионатида иштирок этди. Улар 200 метр ва 500 метрга югуриш бўйича Жуниор А Опен мусобақасида учинчи ўринни эгаллашди.

Ядровий ривожланиш

Асосий мақола: Бушер атом электр стансияси Бушеҳр Россия билан ҳамкорликда қурилаётган Бушеҳр Атом электр стансиясидан ўн икки километр узоқликда жойлашган . Ишни Бонн фирмаси Крафтwерк Унион АГ, Сиэменс АГ нинг бир бўлинмаси бошлаган бўлиб, у 1975 йилда имзоланган 4 дан 6 миллиард долларгача бўлган шартнома асосида иккита ядровий реактор қуриш бўйича шартнома тузган.

1979 йил январ ойида иш тўхтатилди ва Крафтwерк Унион 1979 йил июл ойида лойиҳадан бутунлай воз кечди, битта реактор 50%, иккинчи реактор 85% бажарилди. Улар ўз ҳаракатларини Эроннинг муддати ўтган 450 миллион долларлик тўловни тўламагани билан асослаганликларини айтишди. Компания умумий шартноманинг 2,5 миллиард долларини олган эди. Уларнинг бекор қилиниши 1979 йилги Эрон инқилобидан кейин содир бўлди . Кейинчалик Эрон Сиэменсдан қурилишни тугатишни талаб қилди, аммо Сиэменс рад жавобини берди. Кўп ўтмай , Ироқ Эронга бостириб кирди ва ядровий дастур уруш охиригача тўхтатилди. Реакторлар 1984-йил мартидан 1988-йилгача бўлган даврда Ироқнинг кўплаб ҳаво ҳужумлари натижасида зарар кўрган. 1995 йилда Россия стансия учун энгил сув реакторини етказиб бериш бўйича шартнома имзолади (шартнома қиймати 700 миллион доллардан 1,2 миллиард долларгача бўлган). Шартномада ишлатилган ёқилғи таёқларини қайта ишлаш учун Россияга қайтариб юбориш кўзда тутилган. Завод 2011-йил 3-сентябрда электр энергиясини миллий тармоққа қўшишни бошлади ва 2011-йил 12-сентябрда тантанали равишда расмий равишда очилди.

Коллежлар ва университетлар

•Форс кўрфази университети

•Бушер тиббиёт фанлари университети

•Паяме Нур университети , Бушеҳр кампуси

•Бушер исломий Азад университети [13]

Эрон ядровий энергетика коллежи

Почта маркалари Асосий мақола: Британия истилоси остидаги Буширнинг почта маркалари.

Адабиётлар

•Викиманбада 1911 -йилда чоп этилган Британниcа Энcйcлопæдиа мақоласининг " Бушире „ матни мавжуд .

•“Эрон статистик маркази > Бош саҳифа" .

•"Эрон Ислом Республикаси аҳолини рўйхатга олиш, 1385 (2006)" (Эхcел) . Эрон статистика маркази . Асл нусхадан архивланган , 2011-11-11.

•Хавиэр де Планҳол, “БŪŠЭҲР и. Шаҳар, Энcйcлопæдиа Ираниcа, ИВ/6, 569-572-бетлар [1]

•"1951-2010-йиллар учун Бушеҳрдаги энг юқори ҳарорат" . Эрон метеорология ташкилоти. 2018-йил 5-октабрда асл нусхадан архивланган . 2015 -йил 8-апрелда олинди .

•"1951-2010-йиллар давомида Бушерда рекорд даражадаги энг паст ҳарорат" . Эрон метеорология ташкилоти. 2018-йил 5-октабрда асл нусхадан архивланган.2015 -йил 8-апрелда олинди .

•"1951-2010-йиллар учун Бушердаги ўртача максимал ҳарорат" . Эрон метеорология ташкилоти. 2016-йил 6-мартда асл нусхадан архивланган . 2015 -йил 8-апрелда олинди