Бугер-Ламберт-Бер қонуни (шунингдек, оддийгина Бугер қонуни) физик қонун бўлиб, у ютувчи муҳитда тарқалаётган параллел монохроматик ёруғлик нурларининг кучсизланишини белгилайди.

Қонун қуйидаги формула билан ифодаланади:

И(л)=Иоэ−кλл{\дисплайстйле И(л) = И_о э^{-к_{\ламбда}л}} ,

бу ерда И(л){\дисплайстйле И(л)} қалинлиги бўлган материя қатламидан ўтадиган ёруғликнинг интенсивлиги л{\дисплайстйле л}, И0{\дисплайстйле И_0} — моддага кирадиган ёруғлик интенсивлиги, кλ{\дисплайстйле к_\ламбда} ютилиш индексидир (ўлчовсиз ютилиш индекси билан адаштирмаслик керак κ{\дисплайстйле \каппа} билан боғлиқ кλ{\дисплайстйле к_\ламбда} формула кλ=4πκ/λ{\дисплайстйле к_\ламбда=4\пи\каппа/\ламбда}, бу ерда λ{\дисплайстйле \ламбда} — тўлқин узунлиги) .

Ютилиш кўрсаткичи модданинг хусусиятлари билан белгиланади ва умуман олганда ютилаётган ёруғликнинг тўлқин узунлигига боғлиқ. Ушбу боғлиқлик модданинг ютилиш спектри деб аталади.

Қонуннинг кашф этилиши тарихи

Бугер-Ламберт-Бер қонуни 1729-йилда франсуз олими Пер Бугер томонидан экспериментал равишда очилган, 1760-йилда немис олими И. Г. Ламберт томонидан батафсил ўрганилган ва концентрацияга нисбатан 1852-йилда немис олими А.Бер томонидан экспериментал текширилган. .

Эритмалар томонидан ёруғликни ютиш

Ёруғликни ютмайдиган эритувчилардаги ютувчи моддалар эритмалари учун ютилиш кўрсаткичи қуйидагича ёзилиши мумкин

кλ=χλC{\дисплайстйле к_\ламбда = \чи_\ламбда C} ,
  • бу ерда χλ{\дисплайстйле \чи_\ламбда} — ютувчи эриган модда молекуласининг тўлқин узунлиги λ бўлган ёруғлик билан ўзаро таъсирини тавсифловчи коэффициэнт ; C{\дисплайстйле C} эриган модданинг консентрацияси, мол/л.

Буни даъво қилиш χλ{\дисплайстйле \чи_\ламбда} га C{\дисплайстйле C} боғлиқ эмас, А .Бер қонуни деб аталади. (Карл Баэрнинг дарё водийларининг ассиметрия қонуни билан адаштирмаслик керак). Бу қонун молекуланинг ёруғликни ютиш қобилиятига эритмадаги бир модданинг атрофдаги бошқа молекулалари таъсир қилмайди, деб тахмин қилади. Бироқ, ушбу қонундан кўплаб оғишлар кузатилиб турилади, айниқса, C{\дисплайстйле C} нинг катта қийматларида .

Эслатмалар

Адабиётлар

  • Уэйн Р.. Основы и применения фотохимии, 2000 экз, М.: Мир, 1991. ИСБН 5-03-002098-5. 
  • Ландсберг „Оптика“