Avtobus: Versiyalar orasidagi farq

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Avtobus 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan avtomobildir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari haydovchi va chiptachi ham boʻladi (lekin ba’zi avtobuslarda chiptani komposterdan olish mumkin; serqatnov yoʻlda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda).

Avtobus (avto (mobil) va lotincha: (omni) dus– hamma uchun) – 9 va undan ortiq oʻrinli yoʻlovchilar tashiydigan avtomobil. Vazifasiga koʻra, shahar Avtobuslari, shaharlararo Avtobuslar, shahar atrofi Avtobuslari va maxsus Avtobuslarga boʻlinadi. Shahar Avtobuslari aholi yashaydigan punktlarda, shaharlararo Avtobuslar aholi yashaydigan punktlar orasida yoʻlovchilarni tashiydi. Maxsus Avtobuslar sayyoxlar, dam oluvchilar, samolyotga chiquvchilar, ayrim idoralar va boshqa uchun moʻljallangan. Shaharlararo Avtobusda yukxona boʻladi va oʻrindiqlari uxlab ketish uchun moslashtiriladi. Avtobuslar ikki qavatli qilib ham ishlanadi. Avtobuslar qishda isitiladi, yozda esa shamollatib turiladi. Avtobuslar 110 km/soat gacha tezlik bilan yura oladi. Avtobusning oʻlchami (uzunligi) 5 m dan ( mikroavtobuslar) 24 m gacha (qoʻsh Avtobuslar). Oʻzbekistonda avtobus ishlab chiqarish istiqlol yillaridagina yoʻlga qoʻyildi.1999-yildan Samarqand shahridagi "SamKochAvto" qoʻshma korxonasida shaharlararo qatnashga moʻljallangan M 23.9 (23 oʻrindikli; dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) va M 29 (29 oʻrindiqli; dvigatelining quvvati 84,6 kVt, maksimal tezligi 105 km/soat) rusumli, shuningdek shahar ichida qatnashga moʻljallangan M 24.9 (23 oʻrindiqli, dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) rusumli Avtobus ishlab chiqariladi^[1] .

Etimologiyasi

Avtobus atamasi avtomobil hamda lotincha omnibus – "har yerda" soʻzlaridan qisqartmadir.

Avtobus turlali

Taqdir

Shahar avtobuslari
Shahar atrofi avtobuslari
Uzoq masofaga qatnaayadan avtobus
Maktab avtobuslari
Aeroport avtobuslari
Maxsus maqsadli avtobusar

Maktab avtobusi PAZ-32053
Avtobus Mercedes-Benz Travego
Shahar avtobusi MAZ-203
Shahar atrofi avtobusi Solaris Valetta

O'lcham va sig'im

Mikroavtobus
Mini sinf
Midi sinf
Maxi sinf
Mega sinf

Karsan Jest
Kapena Urby
Solaris Alpino
Volvo 7700
Mercedes-Benz Conecto G

Tana tuzilishi

Klassik avtobus
Bo'g'imli avtobus
Ikki gavatli avtobus

Klassik Avtobus Mercedes-Benz Citaro
Bo'g'imli avtobus LAZ-A292
Neoplan Skyliner

Pol balandligi

Past polli avtobus
Past kirish avtobus
O'rtacha poli avtobus
Yuqori poli avtobus

Past poli avtobus Scania Citywide LF 12
Past kirish avtobus Volvo B10BLE
Yuqori avtobus Ikarus 260

Haydash tizmi va energiya manbai

Dizel dvigateri avtobus
Gazda yuradigan avtobus
Bioyoqilg'ida yuradigan avtobus
Gibrid avtobus
Elektrobus
Vodorodli avtobus

Dizel dvigateri avtobus Ikarus 415
Volvo 7900 gibrid
Elektrobus Yutong U12
Vodorodli avtobus NesoBus

Shuningdek

Manbalar

↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin.
Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak.

[1] OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

[1]

-#YOʻNALTIRISH [[Avtobus]]
+[[Fayl:Erste_Benzin-Omnibus_der_Welt.jpg|thumb|Benz-Omnibus, 1896-yil]]
-{{Boshqa tildan yoʻnaltirish}}
+[[Fayl:Mercedes-Benz O345 Conecto U в Ташкенте.png|thumb|Mercedes-Benz O345 Concto U avtobus, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]], 2013-yil]]
+'''Avtobus''' 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan [[avtomobil]]dir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari [[haydovchi]] va [[chiptachi]] ham boʻladi (lekin ba’zi avtobuslarda chiptani [[komposter]]dan olish mumkin; serqatnov yoʻlda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda).
+<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->[[Fayl:Solaris Urbino 15III, -403, PKM Sosnowiec (17177805691).jpg|thumb|15 metrli avtobus Solaris Urbino 15]]
+[[Fayl:MAN NG 313 in service for MPK Wrocław (Poland, October 2013).jpg|thumb|Bo'g'imli avtobus MAN NG 313]]
+'''Avtobus''' (avto (mobil) va {{lang-la|(omni) dus}}– hamma uchun) – 9 va undan ortiq oʻrinli yoʻlovchilar tashiydigan avtomobil. Vazifasiga koʻra, shahar Avtobuslari, shaharlararo Avtobuslar, shahar atrofi Avtobuslari va maxsus Avtobuslarga boʻlinadi. Shahar Avtobuslari aholi yashaydigan punktlarda, shaharlararo Avtobuslar aholi yashaydigan punktlar orasida yoʻlovchilarni tashiydi. Maxsus Avtobuslar sayyoxlar, dam oluvchilar, samolyotga chiquvchilar, ayrim idoralar va boshqa uchun moʻljallangan. Shaharlararo Avtobusda yukxona boʻladi va oʻrindiqlari uxlab ketish uchun moslashtiriladi. Avtobuslar ikki qavatli qilib ham ishlanadi. Avtobuslar qishda isitiladi, yozda esa shamollatib turiladi. Avtobuslar 110&nbsp;km/soat gacha tezlik bilan yura oladi. Avtobusning oʻlchami (uzunligi) 5 m dan ( mikroavtobuslar) 24 m gacha (qoʻsh Avtobuslar). [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] avtobus ishlab chiqarish istiqlol yillaridagina yoʻlga qoʻyildi.1999-yildan Samarqand shahridagi "[[SamKochAvto]]" qoʻshma korxonasida shaharlararo qatnashga moʻljallangan M 23.9 (23 oʻrindikli; dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95&nbsp;km/soat) va M 29 (29 oʻrindiqli; dvigatelining quvvati 84,6 kVt, maksimal tezligi 105&nbsp;km/soat) rusumli, shuningdek shahar ichida qatnashga moʻljallangan M 24.9 (23 oʻrindiqli, dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95&nbsp;km/soat) rusumli Avtobus ishlab chiqariladi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
+<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->.
+== Etimologiyasi ==
+''Avtobus'' atamasi ''avtomobil'' hamda [[lotincha]] ''omnibus'' – "har yerda" soʻzlaridan qisqartmadir.
+== Avtobus turlali ==
+=== Taqdir ===
+* Shahar avtobuslari
+* Shahar atrofi avtobuslari
+* Uzoq masofaga qatnaayadan avtobus
+* Maktab avtobuslari
+* Aeroport avtobuslari
+* Maxsus maqsadli avtobusar
+<gallery>
+Fayl:PAZ-32053 school bus in Tomsk oblast.JPG|Maktab avtobusi PAZ-32053
+Fayl:Richter Reisen GmbH, Erpolzheim, DÜW-FP 99 Mercedes Travego O580 Reisebus. - Flickr - sludgegulper.jpg|Avtobus Mercedes-Benz Travego
+Fayl:MAZ-203 in Minsk (May 2021).jpg|Shahar avtobusi MAZ-203
+Fayl:DBY433 Solaris "Valletta" bus, Malta . Route 45 March 2010 - Flickr - sludgegulper.jpg|Shahar atrofi avtobusi Solaris Valetta
+</gallery>
+=== O'lcham va sig'im ===
+* Mikroavtobus
+* Mini sinf
+* Midi sinf
+* Maxi sinf
+* Mega sinf
+<gallery>
+Fayl:044 Sibui Karsan Jest.jpg|Karsan Jest
+Fayl:Stiopa-Iveco Kapena.jpg|Kapena Urby
+Fayl:Sol019.jpg|Solaris Alpino
+Fayl:Volvo 7700 in service for MPK Wrocław (Poland, June 2012).jpg|Volvo 7700
+Fayl:Mercedes Benz Conecto G na liniji 601.jpg|Mercedes-Benz Conecto G
+</gallery>
+=== Tana tuzilishi ===
+* Klassik avtobus
+* Bo'g'imli avtobus
+* Ikki gavatli avtobus
+<gallery>
+Fayl:Mercedes Citaro C2 n°462 Université STRAN.jpg|Klassik Avtobus Mercedes-Benz Citaro
+Fayl:LAZ A292 in Lviv on bus stop.jpg|Bo'g'imli avtobus LAZ-A292
+Fayl:Jrbuskanto neoplan N112 3 SKYLINER Fantasiagou.jpg|Neoplan Skyliner
+</gallery>
+=== Pol balandligi ===
+* Past polli avtobus
+* Past kirish avtobus
+* O'rtacha poli avtobus
+* Yuqori poli avtobus
+<gallery>
+Fayl:MZK Żywiec, ulica Dworcowa, Scania CN280UB Citywide.jpg|Past poli avtobus Scania Citywide LF 12
+Fayl:Connex 75 Tapulikaupungissa.jpg|Past kirish avtobus Volvo B10BLE
+Fayl:Ikarus260.04.jpg|Yuqori avtobus Ikarus 260
+</gallery>
+=== Haydash tizmi va energiya manbai ===
+* Dizel dvigateri avtobus
+* Gazda yuradigan avtobus
+* Bioyoqilg'ida yuradigan avtobus
+* Gibrid avtobus
+* Elektrobus
+* Vodorodli avtobus
+<gallery>
+Fayl:Ikarus 415 ev. č. 5003, Košice.JPG|Dizel dvigateri avtobus Ikarus 415
+Fayl:Bahnhofstrasse in Frauenfeld - Mercedes-Benz- und Volvo Postautos beim Bahnhof (2017).jpg|Volvo 7900 gibrid
+Fayl:20210716 Yutong U12 on Zhengdong Autopilot Line 1 Outer Ring 01.jpg|Elektrobus Yutong U12
+Fayl:Autobus wodorowy Neso Bus w Sosnowcu na linii 813.jpg|Vodorodli avtobus NesoBus
+</gallery>
+== Shuningdek ==
+* [[Avtomobil]]
+* [[Trolleybus]]
+* [[Tramvay]]
+* [[Avtomobil sanoati]].
+== Manbalar ==
+{{manbalar}}
+{{OʻzME}}
+[[Turkum:Transport vositalari]]
+{{chala}}