CRISP-DM
CРИСП-ДМ (инглизча: Cросс-Индустрй Стандард Проcесс фор Дата Мининг[1]) энг кенг тарқалган[2][3][4] маълумотларни қазиб олиш методологиясидир.
Методологияда маълумотларни ўрганишнинг яшаш даври модели олти босқичдан иборат бўлиб, ўқлар босқичлар орасидаги энг муҳим ва кўп учровчи боғлиқликларни кўрсатади. Ушбу босқичларнинг кетма-кетлиги аниқ белгиланмаган. Қоидага кўра, кўпгина лойиҳаларда аввалги босқичларга қайтиб, кейин яна олдинга силжишга тўғри келарди[5].
Ушбу методологиянинг биринчи версияси 1999-йил март ойида Брюсселда бўлиб ўтган тўртинчи CРИСП-ДМ СИГ Wоркшоп тадбирида тақдим этилган[6] ва босқичма-босқич қўлланма бир йилдан сўнг нашр этилган[7].

Маълумотларни ўрганиш даврининг босқичлари:
- Бизнес мақсадларини тушуниш (Бусинесс Ундерстандинг);
- Дастлабки маълумотларни ўрганиш (Дата Ундерстандинг);
- Маълумотларни тайёрлаш (Дата Препаратион);
- Моделлаштириш (Моделинг);
- Баҳолаш (Эвалуатион);
- Амалга ошириш (Деплоймент).
Босқичлар кетма-кетлиги қатъий эмас ва ҳар доим талаб қилинишига қараб, турли босқичлар ўртасида олдинга ва орқага силжиши мумкин. Жараён диаграммасидаги ўқлар босқичлар орасидаги энг муҳим ва кўп учровчи боғлиқликларни кўрсатади. Диаграммадаги ташқи доира маълумотларнинг энг интеллектуал таҳлилининг даврий хусусиятини англатади. Маълумотларни интеллектуал таҳлил қилиш жараёни ечим шакллантирилгандан кейин давом этади. Жараён давомида олинган сабоқлар янги, кўпинча мақсадли бизнес саволларини келтириб чиқариши мумкин ва кейинги маълумотларни интеллектуал таҳлил қилиш жараёнлари аввалгиларининг тажрибасидан фойда олади.
Манбалар
- ↑ Шеарер C., Тҳе CРИСП-ДМ модел: тҳе неw блуэпринт фор дата мининг, Ж Дата Wареҳоусинг (2000); 5:13—22.
- ↑ „Полл: Wҳат маин метҳодологй аре ёу усинг фор дата мининг?“. www.кднуггец.cом. Қаралди: 2016-йил 14-сентябр.
- ↑ „Полл: Дата Мининг Метҳодологй“. www.кднуггец.cом. Қаралди: 2016-йил 14-сентябр.
- ↑ „Wҳат маин метҳодологй аре ёу усинг фор ёур аналйтиcс, дата мининг, ор дата сcиэнcе прожеcц? Полл“. www.кднуггец.cом. Қаралди: 2016-йил 14-сентябр.
- ↑ Óсcар Марбáн, Гонзало Марисcал анд Жавиэр Сеговиа (2009); А Дата Мининг & Кноwледге Дисcоверй Проcесс Модел. Ин Дата Мининг анд Кноwледге Дисcоверй ин Реал Лифе Апплиcатионс, Боок эдитед бй: Жулио Понcе анд Адем Караҳоcа, ИСБН 978-3-902613-53-0, пп. 438—453, Фебруарй 2009, И-Теч, Виэнна, Аустриа.
- ↑ Пете Чапман (1999); Тҳе CРИСП-ДМ Усер Гуиде (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-07-14 санасида архивланган).
- ↑ Пете Чапман, Жулиан Cлинтон, Рандй Кербер, Тҳомас Кҳабаза, Тҳомас Реинартз, Cолин Шеарер, анд Рüдигер Wиртҳ (2000); CРИСП-ДМ 1.0 Степ-бй-степ дата мининг гуиде[сайт ишламайди].