SSKA Moskva (futbol klubi)
Профессионал футбол клуби ССКА Москва (русча: Профессиональный футбольный клуб – ЦСКА, „Cентралнйй спортивнйй клуб армии“ тарихий номидан олинган), одатда Россиядан ташқарида ССКА Москва ёки CСКА Москва деб аталади ёки оддийгина ССКА — Россия профессионал футбол клуби. Клуб Москвада жойлашган бўлиб, ўз уй учрашувларини 30 000 сиғимга мўлжалланган ВЕБ Аренада ўтказади. Клубнинг асоси либосида қизил ва кўк рангларда ўйнайди, турли хил текис ва чизиқли нақшлар жамоа либосида ишлатилган.
| Cлуб cрест | ||||
| Тўлиқ номи |
Профессиональный футбольный клуб ЦСКА | |||
|---|---|---|---|---|
| Лақаби |
Кони (Ҳорсес) Красно-синиэ (Ред-блуэс) Армеицй (Армй Мен) | |||
| Асос солинган | 27-, 1911-йил | |||
| ВЕБ Арена | ||||
| Сиғими | 30,457 | |||
| Эгаси | ВЕБ.РФ | |||
| Президент | Евгени Гинер[1][2] | |||
| Бош мураббий | Марко Николиć | |||
| Лига | Россия Премер-лигаси | |||
| Ўрни | Руссиан Премиэр Леагуэ, 6тҳ оф 16 | |||
| Вебсайти | Клуб сайти | |||
|
| ||||
1911-йилда ташкил этилган ССКА Россиядаги энг қадимги футбол клубларидан бири бўлиб, Иккинчи Жаҳон Урушидан кейин, энг муваффақиятли даврини олти мавсумида бешта соврин билан якунлади. Жамоа 7 марта СССР Олий Лигаси чемпионлигини ва 5 марта Совет Кубогини қўлга киритди, шу жумладан 1991-йилги сўнгги СССР мусобоқаларидаги мавсумда асосий икки совринни қўлга киритиб мавсумни „олтин дубл“| билан якунлади. Клуб, шунингдек, 6 марта Россия Премер-лигасида ғолиб чиққан ва 8 марта Россия кубогини қўлга киритган.
ССКА Москва 2005-йилда Лиссабонда финалда Спортинг CП жамоасини мағлуб этиб, Европа кубоги мусобақаларидан бири — УЭФА кубогини қўлга киритган Россиядаги биринчи клуб бўлди.
ССКА коммунистик даврда Совет Армиясининг расмий жамоаси эди. Совет Иттифоқи парчаланганидан сўнг клуб хусусий мулкка айланди. 2012-йилда Мудофаа вазирлиги ўзининг барча акцияларини (24,94 %) Блуэcастле Энтерприсес Лтдга сотди,[3][а] конгломерат ўшандан бери клубнинг 100 % га эгалик қилади. 2019-йил 13-декабрда ВЕБ давлат ривожланиш корпорацияси РФ олдинги эгалари томонидан ВЕБ Аренани молиялаштириш учун гаров сифатида фойдаланилган клуб акцияларининг 75 % дан ортиғини назорат қилишларини эълон қилди[11]. Россиялик тадбиркор Роман Абрамовичнинг Сибнефт корпорацияси 2004-йилдан 2006-йилгача клубнинг асосий ҳомийси бўлган.
2022-йилда Россиянинг Украинага бостириб киришидан кейин Европа клублари ассоциацияси жамоани барча Россия клублари ва миллий терма жамоалари билан бирга Европа мусобақаларида иштирок этишдан тўхтатди[12]. Ғарб санкциялари туфайли ВЕБ Давлат инвестиция банки жамоани Тринфико Инвестменц компаниясига сотди.
Тарихи
Исмлар
ССКА Москва 1911-йилда ташкил топган ва собиқ Иттифоқдаги кўплаб клублар сингари номи бир қатор ўзгаришларга дуч келган. 1928-йилдан 1950-йилгача бирлашма CДКА Москва (ЦДКА Москва) деб номланган. 1951-йилда унинг номи CДСА Москва (ЦДСА Москва) деб ўзгартирилди. 1957-йилда спорт жамияти яна CСК МО Москва (ЦСК МО Москва) деб ўзгартирилди. Клуб футбол бўлимининг ҳозирги номи, ПФК ССКА Москва номи эса (ПФК ЦСКА Москва) 1994-йилдан бери қўлланилмоқда.
- 1911-22: чанғи спорти ҳаваскорлар жамияти (ОЛЛС Москва) (русча: Общество Любителей Лыжного Спорта))
- 1923 йил: Ҳарбий таълим ассоциациясининг экспериментал ва кўргазмали ўйин майдончаси (русча: Опытно-Показательная Площадка Всеобуча)
- 1924-27: Ҳарбий маъмуриятнинг экспериментал ва кўргазмали ўйин майдончаси (ОППВ) (русча: Опытно-Показательная Площадка Военведа)
- 1928-50: Қизил Армия Марказий уйи (CДКА) спорт клуби (русча: Спортивный Клуб Центрального Дома Красной Армии Армиии))
- 1951-56: Совет Армияси Марказий Уйи (CДСА) спорт клуби (русча: Спортивный Клуб Центрального Дома Советской Армии Армиии))
- 1957-59: Мудофаа вазирлигининг марказий спорт клуби (ССК МО) (русча: Центральный Спортивный Клуб Министерства Обороны)
- 1960-: Армия марказий спорт клуби (ССКА) (русча: Центральный Спортивный Клуб Армии)
Асосий ва биринчи муваффақиятлар
ССКА футбол клубининг тарихи 1911-йилда, чанғи спортининг ҳаваскорлар жамиятида (ОЛЛС) футбол бўлими ташкил этилган вақтидан бошланган.

1917-йилги мавсумдан сўнг захирадаги ОЛЛС жамоасининг бир қисми биринчисига ўтди. 1921-йилда ОЛЛС ва КФС жамоалари иштирок этган финал учрашувида кузги Москва чемпионати чемпиони (Фулда кубоги ғолиби) аниқланди. КФС жамоаси 6:0 ҳисобида ғалаба қозонди. 1922-йилги мавсумда ОЛЛС ўйинчилари баҳорги Москва чемпионатида ғалаба қозонишди ва кузги чемпионатда иккинчи ўринни эгаллашди[13]. Ўша йили ОЛЛС КФС-Коломяги кубогини қўлга киритди, унинг финалида, регламентга кўра, Москва чемпионатининг биринчи ва иккинчи лигалари ғолиблари тўқнаш келишди ва Москва ва Петроград чемпионлари тўқнаш келган Тосмен кубоги[13].
Совет даври
1970-йилгача: чўққилар ва пастликлар
Клуб ўзининг энг муваффақиятли даврини Иккинчи Жаҳон уруши тугагандан сўнг ўтказди. Бу вақтда клубда ўз тарихидаги энг яхши футболчилардан бири ва жамоа тарихидаги энг яхши тўпурар Григорий Федотов ўйнади. Армиячилар 1945-йилда қайта тикланган СССР Олий Лигаси биринчи мавсумида иккинчи ўринни эгаллашди.

Лига тарихида биринчи марта кетма-кет учта чемпионлик унвонлари, шу жумладан 1948-йилда клубнинг биринчи дублини расмийлаштирди. Шу йилнинг ўзида армия жамоаси иккинчи марта СССР кубогини қўлга киритди. Ярим финалда такрорий ўйин натижасида CДКА Москванинг „Динамо“ сидан ғалаба қозонди, финалда эса амалдаги кубок соҳиби „Спартак“ ни мағлуб этди. 1949-йилда иккинчи ўринни эгаллаган 1950-йилда армия жамоаси яна чемпион бўлди ва 1951-йилда CДСА (Совет Армиясининг Марказий уйи) янги номи остида ўйнаб, яна дублга эришди ва чемпионлик ва кубокни қўлга киритди. Ўша вақтдан бошлаб футбол бўлимининг тарихи клубнинг хоккей бўлими билан биргаликда ССКА Москва билан чамбарчас боғлиқ, чунки Всеволод Бобров каби этакчи футболчилар иккала спорт турини параллел равишда ўйнашган.

Муваффақиятли даврлардан сўнг 1952-йил Ҳелсинкидаги Олимпия ўйинлари CДСА Москванинг таназзулга учрашининг бошланишини белгилади. Клуб ўйинчилари терма жамоанинг асосини ташкил қилишди, улар оғир музокаралардан сўнг Олимпиада футбол турнири олдидан ФИФАга аъзо бўлишди. Борис Аркадев терма жамоа ва армия клубининг бош мураббийи бўлди. Совет Иттифоқи ва Югославия ўртасидаги футболдаги биринчи учрашув ҳали ҳам энг машҳур ўйинлардан бири ҳисобланади. Ўйин сииёсий даражада эди, Совет раҳбари Иосиф Сталин ва Югославия раҳбари Жосип Броз Тито 1948-йилда ажралишди, натижада Югославия Коммунистик Ахборот маконидан чиқарилди. Ўйин олдидан Тито ҳам, Сталин ҳам ўз терма жамоаларига телеграммалар жўнатишди ва бу икки давлат раҳбари учун қанчалик муҳимлигини кўрсатди. Югославия дастлабки ўйинда 5-1 ҳисобида олдинда бўлди, аммо ўйиннинг сўнгги 15 дақиқасида советларнинг қайтиши натижасида 5-5 ҳисобида дурангга айланди. Кейинчалик учрашув қайта ўтказилди ва Югославия 3:1 ҳисобида ғалаба қозонди. Азалий рақиблардан мағлубият совет футболига, айниқса CДСА ва унинг ўйинчиларига қаттиқ таъсир қилди. Мавсумда атиги учта ўйин ўтказгандан сўнг, CДСА СССР Олий Лигасисини тарк этишга мажбур бўлди ва кейинчалик жамоа тарқатиб юборилди. Бундан ташқари, Борис Аркадев СССРда хизмат кўрсатган спорт устаси унвонидан маҳрум қилинди[14]. Разведка бошлиғи Лаврентий Берия учун Олимпия ўйинларида муваффақияциз қатнашиш Москвадаги асосий рақибини йўқ қилиш учун ажойиб имконият эди. КГБ раҳбари сифатида у CДСАнинг асосий рақиби бўлган Москва Динамосининг фахрий президенти бўлган.

Икки йил муобайнида жамоа катта спортда унутилганидан сўнг ва 1953-йил баҳорида Сталин вафотидан сўнг ССКА Москва 1954-йилда ўша пайтдаги Совет Мудофаа вазири Николай Булганин ташаббуси билан қайта ташкил этилди. Орадан кўп ўтмай, жамоа 1955-йилда афсонавий дарвозабон Лев Яшинни қизил карточка олиб, финалда Москванинг „Динамо“ жамоасини мағлуб этиб, СССР Кубогини қўлга киритди. Мухлислар навбатдаги кубокни 15 йил кутишларига тўғри келди. 1970-йилги мавсумда ССКА олтинчи марта СССР чемпиони бўлди ва „Динамо“ билан бир хил миқдордаги очколарни қўлга киритди. 1970-йил 5-декабрда Ўзбекистон ССРнинг Тошкент шаҳрида бўлиб ўтган биринчи олтин баҳс голларсиз якунланган. Эртаси куни ССКА иккинчи ўйинда „Динамо“ жамоаси устидан 1:3 ҳисобида ғалаба қозонди ва чемпионликни қўлга киритиб, ССКА еврокубокнинг биринчи босқичига йўлланма олди. ССКА дастлабки босқичда Туркиянинг „Галатасарой“ клубини мағлуб этган бўлса-да, иккинчи турда Белгия чемпиони „Стандард Леж“га имкониятни бой бериб, турнирни тарк этди.
1971—1991-йиллар: Йигирма йиллик қурғоқчилик
1984-йилги мавсумда мумкин бўлган 68 очкодан бор-йўғи 19 очко тўплаган ҳолда, клуб тарихда илк бор иккинчи дивизионга тушиб кетишга тўғри келди, бу ерда ССКА икки мавсум ўтказди. Олий лигага қайтгандан сўнг, клуб узоқ вақт давомида унда қола олмади ва яна 1987-йилги мавсумда иккинчи лигага тушиб кетди. Шунга қарамай, ССКА Биринчи лигадаги икки мавсумдан сўнг орқага қайтишга муваффақ бўлди, дарҳол иккинчи ўринни қўлга киритди ва ҳатто 1991-йилги мавсумда Совет Иттифоқи футбол чемпионатининг сўнгги сонида ғалаба қозонди. Совет кубогини ҳам қўлга киритган клуб шу тариқа СССР футболи тарихидаги сўнгги олтин дублни қўлга киритди. 1991-йилги мавсумда чемпионлик унвонига эга бўлган ССКА Москва 1992—1993-йилги УЭФА Чемпионлар Лигасининг биринчи босқичига йўлланма олди ва у ерда Исландия жамоаси Викингур Рейкявикни мағлуб этди. Иккинчи турда бош мураббий Ёхан Кройфф бошчилигидаги Испаниянинг топ-клуби „Барселона“ мағлуб бўлди. „А“ гуруҳидаги рақиблар Чемпионлар лигасининг амалдаги ғолиби „Олимпик Марсел“, „Глазго Рейнжерс“ ва „Брюгге“ клублари эди. ССКА „Барселона“ билан ўйинлар натижасини тиклай олмади, икки дуранг ва тўртта мағлубият билан гуруҳда тўртинчи бўлди ва турнирдан чиқиб кетди.
Замонавий давр
1992-йилдан 2004-йилгача: Юқорига қайтиш
ССКА Москва Совет Иттифоқи парчаланганидан кейин янги ташкил этилган Россия юқори дивизионининг асосчи жамоаларидан бири эди. Дастлабки олти мавсумда жамоа турнир жадвалининг ўртадаги ўринларини банд этган. 1998-йилги мавсумда клуб иккинчи, кейинги мавсумда эса учинчи ўринни эгаллади. Кейинги икки мавсумда ССКА Москва яна жадвал ўртасидан жой олди. 2002-йилги мавсумда Валерий Газзаев бошчилигидаги жамоа Россия кубогини қўлга киритиб, яна иккинчи ўринни эгаллади. 2003-йилда жамоа Россия Премер-лигаси тарихидаги биринчи чемпионликни қўлга киритди. Шундан сўнг, бош мураббий Валерий Газзаев ҳайратланарли даражада истеъфога чиқарилди ва унинг ўрнига португалиялик мураббий Артур Хорхе имзоланди. Янги мураббий қўл остида жамоа ўтган мавсумдаги кўрсаткичларни мустаҳкамлай олмади. 2004-йилнинг июл ойида бешинчи ўринга тушиб кетганидан сўнг, Артур Хорхе клуб бошқарувида бор-йўғи саккиз ой ишлаганидан сўнг ишдан бўшатилди. Валерий Газзаев қайтганидан сўнг ССКА мавсумни яхши холатда сақлаб қолди ва вице-чемпион бўлди.
2005—2010-йиллар: Олтин йиллар
2004-йилги мавсумда, УЭФА Чемпионлар Лигаси саралаш босқичидан сўнг, жамоа гуруҳ босқичида учинчи ўринни эгаллади ва шунинг учун УЭФА кубоги плей-оффида иштирок этди. ССКА учун УЭФА кубоги 32-тур доирасидаги Португалиянинг „Бенфика“ жамоасига қарши уй учрашуви билан бошланди ва у ССКА нинг 2:0 ҳисобидаги ғалабаси билан якунланди, сафарда ССКА 1:1 ҳисобида дуранг ўйнади. ССКАнинг навбатдаги рақиби Сербиянинг „Партизан“ клуби бўлди, Белграддаги сафар учрашуви 1:1, Краснодардаги уй учрашуви эса 2:0 ҳисобида „қизил-кўклар“ фойдасига ҳал бўлди. Навбатдаги турда армия жамоаси Франсиянинг „Осер“ жамоасини 4:0 ҳисобида мағлуб этди. ССКА сафарда 2:0 ҳисобида мағлубиятга учраганига қарамай, УЭФА кубогида ўйнашни давом эттира олди. Ярим финалда ССКА нинг рақиби Италиянинг „Парма“ жамоаси бўлди, уни мағлуб этган (0:0, 3:0) москваликлар финалга чиқди.

Кейинчалик, 2005-йил 18-майда жамоа Португалиянинг Лиссабон шаҳридаги Жозе Алваладе стадионида бўлиб ўтган 2004-05-йилги УЭФА кубогида „Спортинг“ устидан 3:1 ҳисобида ғалаба қозонган Европа мусобақаларида ғолиб чиққан биринчи Россия жамоаси бўлди. Жамоа ўз муваффақиятини мустаҳкамлай олмади ва 2005-йил 26-августда Монакодаги „Стад Луи ИИ“ стадионида Англиянинг „Ливерпул“ клубига УЭФА Суперкубогини бой берди. Шунга қарамай, бу йил ССКА иккинчи бор Россия чемпионлиги ва Россия кубогини қўлга киритиб, треблни якунлаган биринчи рус клуби бўлди.
Жамоа 2005-йилда чемпионликни қўлга киритиб, 2006/2007-йилги УЭФА Чемпионлар Лигасининг учинчи саралаш босқичига йўл олди ва МФК Рузомберок устидан гуруҳ босқичига чиқди. Гуруҳ босқичида ССКА учинчи ўринни эгаллади ва УЭФА кубогида 1/8 финалга йўл олди, аммо у ерда Исроил вакили „Маккаби Хайфа“ клубига қарши ўйиндан чиқди. 2006-йилги мавсумда ССКА ички треблни қўлга киритди, чунки жамоа учта мамлакат чемпионлигини қўлга киритди: Премер-лига, Россия кубоги ва Россия Суперкубоги.
Россия чемпиони сифатида ССКА 2007/2008-йилги мавсумда УЭФА Чемпионлар Лигасига йўлланма олди. Гуруҳ босқичида ССКА бешта мағлубиятдан атиги битта дуранг билан тўртинчи ва охирги ўринни эгаллади ва мусобақадан чиқиб кетди. Премер-лигада ССКА учинчи ўринни эгаллади, аммо Россия Суперкубогини қўлга киритди.

2008-йилги мавсумнинг биринчи ярмида ССКА кутилганидан паст ўйнади ва ҳатто мавсум танаффусида эттинчи ўринни эгаллади. Европа чемпионатидан сўнг мавсум якунида фаолиятини якунлаганини эълон қилган Валерий Газзаев ўйин тактикасини тўрт нафар ҳимоячига ўтказди ва Россия футболидаги энг буюк истеъдодлардан бири ҳисобланган ёш Алан Дзагоевга ўзини кўрсатишга имкон берди. Натижада ССКА салбий сериясини тугатди ва бундан буён самарали футбол намойиш этди. Аммо чемпионликни қўлга киритиш учун бунинг ўзи кифоя қилмади ва ССКА Қозоннинг „Рубин“ жамоасидан кейин иккинчи ўринни эгаллади. 2008-09-йилги УЭФА кубогида ССКА гуруҳдаги тўртта ўйинда ўн икки очко тўплаган ягона жамоа бўлди. Кейин жамоа 1/8 финалга йўл олди ва у ерда УЭФА кубоги соҳиби бўлган Украинанинг „Шахтёр“ жамоаси ўз уйида 1:0, сафарда эса 0:2 ҳисобида мағлуб бўлди. Жамоа тўртинчи марта Россия кубогини ҳам қўлга киритди.[15]

2009-йилнинг январида бразилиялик Зико ССКА бош мураббийи лавозимини эгаллади. 2009-йилги мавсумнинг дастлабки ярмидан кейин клуб атиги тўртинчи ўринни эгаллади. 2009-йилги мавсум охирида бешинчи ўрин 2010/2011-йилги УЭФА Европа лигасида иштирок этиш учун этарли эди. Натижада бразилиялик бош мураббий 2009-йилнинг сентабрида истефога чиқарилди. Худди шу ойда испаниялик Хуанде Рамос унинг вориси сифатида шартнома имзоланди, аммо 26-октябрда мураббийликдан озод этлишидан олдин атиги 47 кун давомида фаолият олиб борди ва унинг ўрнига Леонид Слуцкий келди. Клуб тўртинчи марта Россия Суперкубогини қўлга киритди ва бешинчи марта Россия кубоги соҳибига айланди. Жамоа шунингдек, „Севиля“ ни умумий ҳисобда 3:2 ҳисобида мағлуб этиб, илк бор Чемпионлар лигасининг чорак финалига йўлланма олди. Кейинчалик улар Милан ва Москвада 1:0 ҳисобида ютқазиб, якуний ғолиб бўлган „Интер“ томонидан мусобақадан чиқариб юборилди.
Слуцкий даври
Леонид Слуцкий янги бош мураббий сифатида 2009-йилнинг октябр ойида таништирилган. 2010-йилги Россия Премер-лигаси мавсумида жамоа иккинчи ўринни эгаллаган. Россия кубогида жамоа иккинчи дивизион иштирокчиси Урал Экатеринбургга қарши 32-турдан ўрин олди. Европа лигасида ССКА 1/8 финалга чиқди, у ерда жамоа икки мағлубиятдан кейин (0:1 ва 1:2) якуний ғолиб "Порту" жамоасига ютқазди.

Ўтган мавсумда иккинчи ўринни эгаллаган клуб 2011/2012-йилги мавсумда УЭФА Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичига йўлланма олди. Б гуруҳидаги рақиблар Милан Интер, Трабзонспор ва Лилл эди. 2011-йил 7-декабрда ССКА Миланда „Интер“ни 1:2 ҳисобида мағлуб этиб, муҳим 3 очкони қўлга киритиб, гуруҳда миланликлардан кейин иккинчи ўринни эгаллади. Жамоа 1/8 финалда Испаниянинг топ-клуби „Реал Мадрид“ билан тўқнаш келди ва унда ССКА умумий ҳисобда 2:5 ҳисобида мағлуб бўлди. 2011/2012-йилги Россия чемпионатида ССКА мавсумнинг биринчи босқичидан кейин иккинчи ўринни эгаллаганига қарамай, фақат учинчи ўринни эгаллаган эди. Клубнинг 100-йиллиги муносабати билан ССКА ўз мухлисларини кубоксиз қолдира олмади ва 2011-йил 22-майда финалда Алания Владикавказни 2:1 ҳисобида мағлуб этиб, олтинчи Россия кубогини қўлга киритди.
2012/2013-йилги мавсумда ССКА УЭФА Европа лигасининг 2012/2013-йилги плей-офф босқичида иштирок этди ва у ерда Швециянинг АИК жамоасига қарши Москвада 1:0 ва Стокголмда 0:2 ҳисобида мағлуб бўлди. Мавсум якунида эса ССКА Россия чемпиони бўлди. Бу клуб тарихидаги ўн биринчи чемпионлик унвони эди. Жамоа Россия кубогини қўлга киритди ва шу тариқа дублга эришди.
Россия чемпиони сифатида ССКА 2013/2014-йилги УЭФА Чемпионлар Лигасида иштирок этган. Клуб гуруҳ босқичидан сўнг „Бавария“, „Манчестер Сити“ ва „Виктория Плзен“га қарши ўйиндан сўнг атиги битта ғалаба ва бешта мағлубият билан тўртинчи ўринни эгаллади. Бироқ, ички лигада, Зоран Тошич мавсумнинг сўнгги ўйинида Москванинг „Локомотив“ дарвозасига ҳал қилувчи голни урганидан сўнг, клуб кетма-кет иккинчи чемпионлик унвонини нишонлади.

2015/2016-йилги мавсумда ССКА Чемпионлар лигаси гуруҳ босқичига „Спарта Прага“ ва „Спортинг“ устидан ғалаба қозонди. ПСВ Эйндховен, Манчестер Юнайтед ва Волфсбург билан ССКА мусобақанинг Б гуруҳини якунлади, аммо 1/8 финалга чиқа олмади. Премер-лигани клуб кетма-кет олтита ғалаба билан бошлади, дастлабки тўртта ўйинда бирорта ҳам гол ўтказмасдан ғалаба қозонди. Мавсум охирида армия клуби иккинчи ўриндаги „Ростов“дан икки очко олдинда бўлди ва Россиянинг олтинчи чемпионлигини қўлга киритди (ва умумий ҳисобда 13-ўрин).
Натижада CСКА 2016/2017-йилги УЭФА Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичида иштирок этди. Э гуруҳидаги рақиблар „Монако“, „Баер“ ва „Тоттенхем“ жамоалари эди. 2016-йил 6-октабрда, гуруҳ босқичида Финландиялик Роман Еременко қонидан тақиқланган модда топилганлиги сабабли УЭФА томонидан 30 кунга футболдан четлатилганини эълон қилди[16], УЭФА 2016-йил 18-ноябрда барча текширув натижларидан сўнг қонида кокаин моддаси борлиги ва текширувдаги ижобий тест туфайли Еременко икки йиллик футболдан четлатилганини эълон қилди[17]. Жамоа етакчиларидан бирининг четлатилишидан сўнг ССКА бирорта ҳам ўйинда ғалаба қозона олмади ва турнирни оғир холатда тарк этди. „Тоттенхем“га қарши гуруҳдаги сўнгги ўйиндан сўнг ва лигадаги салбий натижадан сўнг узоқ йиллик бош мураббий Леонид Слуцкий ўз илтимосига кўра клубни тарк этди[18].
12-декабр куни Виктор Гончаренко клубнинг янги бош мураббийи сифатида эълон қилинди ва у икки йиллик шартнома имзолади[19].
Гончаренко остида
ССКА 2016/2017-йилги мавсумда Премер-лигада иккинчи ўринни эгаллаганлиги сабабли, 2017/2018 УЭФА Чемпионлар Лигасида учинчи саралаш босқичидан йўл бошлади ва у ерда АЭК Афинани, кейин эса плей-офф босқичида „Янг Бойз“ жамоасини мағлуб этди. „А“ гуруҳида армия клуби „Бенфика“, "Манчестер Юнайтед" ва „Базел“ билан тўқнаш келди ва гуруҳ босқичи якунида учинчи ўринни эгаллади. Натижада ССКА Европа лигасида ўйнашда давом этди ва „Арсенал“ жамоасига ютқазиб, чорак финалга йўл олди.

2018-йилнинг 21-июлида Гончаренко шартномасини 2019/20-йилги мавсум охиригача узайтирди[20]. 2018-йилнинг ёзида ССКА кўплаб этакчиларини йўқотди: Алексей ва Василий Березуцки ва Сергей Игнашевич профессионал футболчи сифатидаги фаолиятини якунлади, Александр Головинни АС Монако сотиб олди, Понтус Вернблум ПАОК футболчисига айланди ва Бибрас Натчо Олимпиакосга йўл олди. Бироқ, ўша мавсум бошида барча мусобоқаларда ССКА яхши натижалар кўрсатиб, Россия чемпионлари жадвалида кучли учликдан жой олди ва Чемпионлар лигаси гуруҳ босқичида ҳам уй, ҳам сафар ўйинларида „Реал“ни мағлуб этди (Москвада 1:0 ва Мадридда 3:0).
2019-йил 13-декабрда ВЕБ давлат ривожланиш корпорацияси олдинги эгалари томонидан ВЕБ Аренани молиялаштириш учун гаров сифатида фойдаланилган клуб акцияларининг 75 % дан ортиғини назорат қилишларини эълон қилди[11].
2021-йил 22-март куни Виктор Гончаренко ўзаро келишувга кўра Москванинг ССКА бош мураббийи лавозимини тарк этди[21].
Олич, Березуцки ва Федотов даврида
2021-йил 23-март куни ССКА ўзининг собиқ ҳужумчиси Ивица Олични янги бош мураббий этиб тайинлади[22]. Атиги тўққизта ўйиндан сўнг, Россия Премер-лигасининг 2020-21-йилги мавсумида 6-ўринни эгаллаб, 20 йил ичида биринчи марта Европа мусобақаларини ўтказиб юборган Олич 2021-йил 15-июн куни ўзаро келишувга кўра ССКАни тарк этди ва Алексей Березуцки вақтинчалик бош мураббий этиб тайинланди.[23] 2021-йилнинг 19-июлида Березуцки ССКАнинг янги доимий бош мураббийи этиб тасдиқланди[24].
2022-йил феврал ойида CСКА Россиянинг Украинага бостириб кириши натижасида АҚШ Молия вазирлиги томонидан санксияларга учради. ССКА Россия давлати назоратидаги ВЕБга тегишли ва унинг активи сифатида санксияланган[25][26]. Қолаверса, Европа клублари ассоциацияси жамоани вақтинчалик дисквалификация қилди[12]. ССКА мавсумнинг энг яхши 6 ўйинида ғалаба қозонди (қишки танаффус олдидан сўнгги икки ва кейинги тўртта), Березуцки 2022-йил март ойидаги лиганинг энг яхши мураббийи[27] ва клуб турнир жадвалида 3-ўринга кўтарилди ва Лига пешқадами „Зенит“дан 6 очко ортда қолди[28]. Бироқ ССКА чемпионатнинг қолган 8 ўйинида бор-йўғи икки марта ғалаба қозонди ва 5-ўринни эгаллади. 2022-йил 15-июн куни ўзаро келишув асосида шартномаси бекор қилингандан сўнг Березуцки бош мураббий лавозимини тарк этди, ўша куниёқ Владимир Федотов клубга янги бош мураббий этиб тайинланди[29][30].
Стадион

ССКАнинг ўз стадиони „ССКА Енгил атлетик футбол мажмуаси“ ва қисқартирилганда ССКА ЛФК деб аталади. Унинг сиғими ўз даражасидаги клуб учун жуда кичик; 4600 томошабинни сиғдира олади.
1961—2000-йилларда ССКА ўз уй ўйинларини Григорий Федотов стадионида ўтказди. 2007-йилда Григорий Федотов стадиони бузиб ташланган ва ўша йилнинг охирида клубнинг янги ССКА Арена стадионига пойдевор қўйилган. Янги стадионни қуриш жараёнида ССКА ўзининг аксарият ўйинларини „Арена Химки“ ва „Лужники“ стадионларида ўтказди. Қурилишдаги бир неча кечикишлардан сўнг, ССКА Арена 2016-йил 10-сентябрда расмий очилди[31].
2017-йилнинг 28-февралида Москванинг ССКА клуби стадионга ном бериш ҳуқуқини ВЕБ компаниясига сотганини эълон қилди, стадион ВЕБ Арена сифатида номлана бошлади[32].
2018-йилда ССКА УЭФА Чемпионлар лигаси ўйинларини ВЕБ Арена ўрнига „Лужники“ стадионида ўтказишга қарор қилди.
Ютуқлари
Маҳаллий
- Совет олий лигаси / Россия Премер-лигаси (биринчи даража)
- Ғолиблар (13): 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1970, 1991, 2003, 2005, 2006, 2012-13, 2012-14, 2012-14-
- Иккинчи ўрин (12): 1938, 1945, 1949, 1990, 1998, 2002, 2004, 2008, 2010, 2014-15, 2016-17, 2017-18, 2022-23
- Совет биринчи лигаси / Россия миллий футбол лигаси (иккинчи даража)
- Ғолиблар: 1986, 1989
- Иккинчи ўрин: 1985-йил
- Совет кубоги / Россия кубоги
- Ғолиблар (12): 1945, 1948, 1951, 1955, 1990-91, 2001-02, 2004-05, 2005-06, 2007-08, 2008-09, 2010-11, 2012-13, 2022-23
- Иккинчи ўрин (7): 1944, 1966-67, 1991-92, 1992-93, 1993-94, 1999-2000, 2015-16
- Совет Суперкубоги / Россия Суперкубоги
- Ғолиблар (7) — (рекорд): 2004, 2006, 2007, 2009, 2013, 2014, 2018
- Иккинчи ўрин (4): 2003, 2010, 2011, 2016, 2023
- Бутуниттифоқ CПCС турнири / СССР Федерация кубоги / Россия Премер-лигаси кубоги
- Ғолиблар: 1952-йил
Европа мусобоқалари
- УЭФА кубоги / УЭФА Европа лигаси
- Ғолиблар: 2004-05
- УЭФА Суперкубоги
- Иккинчи ўрин: 2005-йил
Расмий бўлмаган
- Трофео Вилла де Гихон : 1
- 1994-йил
- Биринчи канал кубоги : 1
- 2007-йил
- Қирол кубоги : 1
- 2010-йил
- Ла Манга кубоги : 1
- 2013-йил
Лига ва кубок тарихи
Совет Иттифоқи
| Мавсум | Лига | СССР Кубоги | Эуропе | Бошқа | Энг яхши тўпурар | Бош мураббий | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Даража | Пос | П | W | Д | Л | Ф | А | Пц | Мусобоқа | Натижа | Мусобоқа | Натижа | Исм | Гол | |||
| 1936 (с) | 1ст | 4 | 6 | 2 | 1 | 3 | 13 | 18 | 11 | - | - | - | Эвгенй Шелагин | 3 | |||
| 1936 (а) | 1ст | 8 | 7 | 2 | 0 | 5 | 9 | 20 | 11 | Р32 | - | - | Иван Митронов Николаи Исаэв |
2 | |||
| 1937 | 1ст | 9 | 16 | 3 | 1 | 12 | 18 | 43 | 23 | СФ | - | - | Микҳаил Киреэв | 5 | |||
| 1938 | 1ст | 2 | 25 | 17 | 3 | 5 | 52 | 24 | 37 | Р64 | - | - | 20 | ||||
| 1939 | 1ст | 3 | 26 | 14 | 4 | 8 | 68 | 43 | 32 | ҚФ | - | - | 21 | ||||
| 1940 | 1ст | 4 | 24 | 10 | 9 | 5 | 46 | 35 | 29 | - | - | - | 21 | ||||
| 1941 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |||||
| 1942 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |||||
| 1943 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |||||
| 1944 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Иккинчи ўрин | - | - | |||||
| 1945 | 1ст | 2 | 22 | 18 | 3 | 1 | 69 | 23 | 39 | Ғолиб | - | - | 24 | ||||
| 1946 | 1ст | 1 | 22 | 17 | 3 | 2 | 55 | 13 | 37 | ҚФ | - | - | 16 | ||||
| 1947 | 1ст | 1 | 24 | 17 | 6 | 1 | 61 | 16 | 40 | СФ | - | - | 14 | ||||
| 1948 | 1ст | 1 | 26 | 19 | 3 | 4 | 82 | 30 | 41 | Ғолиб | - | - | 23 | ||||
| 1949 | 1ст | 2 | 34 | 22 | 7 | 5 | 86 | 30 | 51 | СФ | - | - | 18 | ||||
| 1950 | 1ст | 1 | 36 | 20 | 13 | 3 | 91 | 31 | 53 | СФ | - | - | Борис Коверзнев | 21 | |||
| 1951 | 1ст | 1 | 28 | 18 | 7 | 3 | 53 | 19 | 43 | Ғолиб | - | - | 10 | ||||
| 1952 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | ЛC | Ғолиб | ||||
| 1953 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |||||
| 1954 | 1ст | 6 | 24 | 8 | 8 | 8 | 30 | 29 | 24 | ҚФ | - | - | Виктор Фёдоров | 6 | |||
| 1955 | 1ст | 3 | 22 | 12 | 7 | 3 | 35 | 20 | 31 | Ғолиб | - | - | Валентин Емйшев Юри Беляэв |
8 | |||
| 1956 | 1ст | 3 | 22 | 10 | 5 | 7 | 40 | 32 | 25 | - | - | - | Юри Беляэв | 15 | |||
| 1957 | 1ст | 5 | 22 | 12 | 2 | 8 | 51 | 31 | 27 | СФ | - | - | 16 | ||||
| 1958 | 1ст | 3 | 22 | 9 | 9 | 4 | 40 | 25 | 27 | Р16 | - | - | 10 | ||||
| 1959 | 1ст | 9 | 22 | 8 | 3 | 11 | 29 | 27 | 19 | - | - | - | 9 | ||||
| 1960 | 1ст | 6 | 30 | 15 | 2 | 13 | 45 | 35 | 32 | Р16 | - | - | Владимир Стрешний | 12 | |||
| 1961 | 1ст | 4 | 30 | 16 | 6 | 8 | 61 | 43 | 38 | Р64 | - | - | 18 | ||||
| 1962 | 1ст | 4 | 32 | 14 | 12 | 6 | 39 | 22 | 40 | Р32 | - | - | 6 | ||||
| 1963 | 1ст | 7 | 38 | 14 | 17 | 7 | 39 | 27 | 45 | Р32 | - | - | 8 | ||||
| 1964 | 1ст | 3 | 32 | 16 | 11 | 5 | 49 | 23 | 43 | ҚФ | - | - | 16 | ||||
| 1965 | 1ст | 3 | 32 | 14 | 10 | 8 | 38 | 24 | 38 | Р16 | - | - | 15 | ||||
| 1966 | 1ст | 5 | 36 | 16 | 9 | 11 | 60 | 45 | 41 | Р32 | - | - | 15 | ||||
| 1967 | 1ст | 9 | 36 | 12 | 12 | 12 | 35 | 35 | 36 | Иккинчи ўрин | - | - | 6 | ||||
| 1968 | 1ст | 4 | 38 | 20 | 10 | 8 | 50 | 30 | 50 | Р16 | - | - | 10 | ||||
| 1969 | 1ст | 6 | 32 | 13 | 11 | 8 | 25 | 18 | 37 | СФ | - | - | 7 | ||||
| 1970 | 1ст | 1 | 32 | 20 | 5 | 7 | 46 | 17 | 45 | Р16 | - | - | 15 | ||||
| 1971 | 1ст | 12 | 30 | 7 | 12 | 11 | 34 | 36 | 26 | Р16 | ЭC | Р2 | - | 8 | |||
| 1972 | 1ст | 5 | 30 | 15 | 4 | 11 | 37 | 33 | 34 | СФ | - | - | Владимир Дорофеэв Wилҳелм Теллингер |
6 | |||
| 1973 | 1ст | 10 | 30 | 10 | 9 | 11 | 33 | 36 | 25 | ҚФ | - | - | Владимир Дорофеэв | 9 | |||
| 1974 | 1ст | 13 | 30 | 7 | 12 | 11 | 28 | 33 | 26 | Р16 | - | - | Юри Смирнов |
5 | |||
| 1975 | 1ст | 13 | 30 | 6 | 13 | 11 | 29 | 36 | 25 | СФ | - | - | 13 | ||||
| 1976 (с) | 1ст | 7 | 15 | 5 | 5 | 5 | 20 | 16 | 15 | - | - | - | 6 | ||||
| 1976 (а) | 1ст | 7 | 15 | 5 | 5 | 5 | 21 | 16 | 15 | ҚФ | - | - | 8 | ||||
| 1977 | 1ст | 14 | 30 | 5 | 17 | 8 | 28 | 39 | 27 | Р16 | - | - | 12 | ||||
| 1978 | 1ст | 6 | 30 | 14 | 4 | 12 | 36 | 40 | 32 | Р16 | - | - | Алексеи Беленков | 8 | |||
| 1979 | 1ст | 8 | 34 | 12 | 8 | 14 | 46 | 46 | 32 | СФ | - | - | 16 | ||||
| 1980 | 1ст | 5 | 34 | 13 | 12 | 9 | 36 | 32 | 36 | Р16 | - | - | 14 | ||||
| 1981 | 1ст | 6 | 34 | 14 | 9 | 11 | 39 | 33 | 37 | Р16 | УC | Р1 | - | 9 | |||
| 1982 | 1ст | 15 | 34 | 10 | 9 | 15 | 41 | 46 | 29 | Қуалифйинг | - | - | 16 | ||||
| 1983 | 1ст | 12 | 34 | 11 | 12 | 11 | 37 | 33 | 32 | СФ | - | - | 13 | ||||
| 1984 | 1ст | 18 | 34 | 5 | 9 | 20 | 24 | 55 | 19 | ҚФ | - | - | 4 | ||||
| 1985 | 2нд | 2 | 42 | 21 | 14 | 7 | 81 | 37 | 56 | ҚФ | - | - | 29 | ||||
| 1986 | 2нд | 1 | 47 | 27 | 9 | 11 | 65 | 35 | 63 | Р32 | - | - | 19 | ||||
| 1987 | 1ст | 15 | 30 | 7 | 11 | 12 | 26 | 35 | 24 | Ғолиб | - | - | |||||
| 1988 | 2нд | 3 | 42 | 23 | 10 | 9 | 69 | 35 | 56 | Ғолиб | - | - | 16 | ||||
| 1989 | 2нд | 1 | 42 | 27 | 10 | 5 | 113 | 28 | 64 | Р128 | - | - | 32 | ||||
| 1990 | 1ст | 2 | 24 | 13 | 5 | 6 | 43 | 26 | 31 | СФ | - | - | 8 | ||||
| 1991 | 1ст | 1 | 30 | 17 | 9 | 4 | 57 | 32 | 43 | Ғолиб | CWC | Р1 | - | 12 | |||
| 1992 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Иккинчи ўрин | - | - | |||||
Россия
| Мавсум | Лига | Россия кубоги | Европа | Бошқа | Топ сcорер | Бош мураббий | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Даража | Пос | П | W | Д | Л | Ф | А | Пц | Мусобоқа | Натижа | Мусобоқа | Натижа | Исм | Гол | |||
| 1992 | Олий лига | 5 | 26 | 13 | 7 | 6 | 46 | 29 | 33 | Иккинчи ўрин | CЛ | ГС | - | 10 | |||
| 1993 | Олий лига | 9 | 34 | 12 | 6 | 16 | 43 | 45 | 42 | Иккинчи ўрин | - | - | 8 | ||||
| 1994 | Олий лига | 10 | 30 | 8 | 10 | 12 | 30 | 32 | 26 | Роунд оф 16 | CWC | 1Р | - | 5 | |||
| 1995 | Олий лига | 6 | 30 | 16 | 5 | 9 | 56 | 34 | 53 | Қуартер-финалс | - | - | 10 | ||||
| 1996 | Олий лига | 5 | 34 | 20 | 6 | 8 | 58 | 35 | 66 | Роунд оф 16 | УC | 1Р | - | 10 | |||
| 1997 | Олий лига | 12 | 34 | 11 | 9 | 14 | 31 | 42 | 42 | Қуартер-финалс | - | - | 9 | ||||
| 1998 | Олий лига | 2 | 30 | 17 | 5 | 8 | 50 | 22 | 56 | Семи-финалс | - | - | 14 | ||||
| 1999 | Олий лига | 3 | 30 | 15 | 10 | 5 | 56 | 29 | 55 | Иккинчи ўрин | CЛ | 2ҚР | - | 14 | |||
| 2000 | Олий лига | 8 | 30 | 12 | 5 | 13 | 45 | 39 | 41 | Роунд оф 16 | УC | 1Р | - | 10 | |||
| 2001 | Олий лига | 7 | 30 | 12 | 11 | 7 | 39 | 30 | 47 | Ғолиб | - | - | 8 | ||||
| 2002 | Премер-лига | 2 | 30 | 21 | 3 | 6 | 60 | 27 | 66 | Роунд оф 32 | УC | 1Р | - | 15 | |||
| 2003 | Премер-лига | 1 | 30 | 17 | 8 | 5 | 56 | 32 | 59 | Қуартер-финалс | CЛ | 2ҚР | РСC | Иккинчи ўрин | 9 | ||
| 2004 | Премер-лига | 2 | 30 | 17 | 9 | 4 | 53 | 22 | 60 | Ғолиб | CЛ | ГС | РСC | Ғолиб | 9 | ||
| 2005 | Премер-лига | 1 | 30 | 18 | 8 | 4 | 48 | 20 | 62 | Ғолиб | УC УC |
Ғолиб ГС |
УСC | Иккинчи ўрин | 10 | ||
| 2006 | Премер-лига | 1 | 30 | 17 | 7 | 6 | 47 | 28 | 58 | Роунд оф 16 | CЛ | ГС | РСC | Ғолиб | 14 | ||
| 2007 | Премер-лига | 3 | 30 | 14 | 11 | 5 | 43 | 24 | 53 | Ғолиб | УC CЛ |
Р32 ГС |
РСC | Ғолиб | 13 | ||
| 2008 | Премер-лига | 2 | 30 | 16 | 8 | 6 | 53 | 24 | 56 | Ғолиб | УC | Р16 | - | 20 | |||
| 2009 | Премер-лига | 5 | 30 | 16 | 4 | 10 | 48 | 30 | 52 | Роунд оф 32 | CЛ | ҚФ | РСC | Ғолиб | 9 | ||
| 2010 | Премер-лига | 2 | 30 | 18 | 8 | 4 | 51 | 22 | 59 | Ғолиб | ЭЛ | Р16 | РСC | Иккинчи ўрин | 9 | ||
| 2011-12 | Премер-лига | 3 | 44 | 19 | 9 | 16 | 72 | 47 | 73 | Роунд оф 32 | CЛ | Р16 | РСC | Иккинчи ўрин | 28 | ||
| 2012-13 | Премер-лига | 1 | 30 | 20 | 4 | 6 | 49 | 25 | 64 | Ғолиб | ЭЛ | ПО | - | 11 | |||
| 2013-14 | Премер-лига | 1 | 30 | 20 | 4 | 6 | 49 | 26 | 64 | Семи-финалс | CЛ | ГС | РСC | Ғолиб | 18 | ||
| 2014-15 | Премер-лига | 2 | 30 | 19 | 3 | 8 | 67 | 27 | 60 | Семи-финалс | CЛ | ГС | РСC | Ғолиб | 13 | ||
| 2015-16 | Премер-лига | 1 | 30 | 20 | 5 | 5 | 51 | 25 | 65 | Иккинчи ўрин | CЛ | ГС | - | 13 | |||
| 2016-17 | Премер-лига | 2 | 30 | 18 | 8 | 4 | 47 | 15 | 62 | Роунд оф 32 | CЛ | ГС | РСC | Иккинчи ўрин | 6 | ||
| 2017-18 | Премер-лига | 2 | 30 | 17 | 7 | 6 | 49 | 23 | 58 | Роунд оф 32 | CЛ ЭЛ |
ГС ҚФ |
- | 10 | |||
| 2018-19 | Премер-лига | 4 | 30 | 14 | 9 | 7 | 46 | 23 | 51 | Роунд оф 32 | CЛ | ГС | РСC | Ғолиб | 15 | ||
| 2019-20 | Премер-лига | 4 | 30 | 14 | 8 | 8 | 43 | 29 | 50 | Қуартер-финалс | ЭЛ | ГС | - | 12 | |||
| 2020-21 | Премер-лига | 6 | 30 | 15 | 5 | 10 | 51 | 33 | 50 | Семи-финалс | ЭЛ | ГС | - | 11 | |||
ССКА Европа футболида
- матч плаед 7 Новембер 2018
Рақобат бўйича
| Мусобоқа | П | W | Д | Л | ГС | ГА | %W | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Эуропеан Cуп / УЭФА Чампионс Леагуэ| стйле="техт-алигн:cентер" |102 | 33 | 24 | 45 | 121 | 153 | 32,35 | 33 | 24 | 45 | 121 | 153 | 32.35 | |
| УЭФА Cуп / УЭФА Эуропа Леагуэ| стйле="техт-алигн:cентер" |57 | 30 | 13 | 14 | 91 | 50 | 52,63 | 30 | 13 | 14 | 91 | 50 | 52.63 | |
| Cуп Wиннерс' Cуп| стйле="техт-алигн:cентер" |4 | 2 | 0 | 2 | 5 | 5 | 50,00 | 2 | 0 | 2 | 5 | 5 | 50.00 | |
| УЭФА Супер Cуп| стйле="техт-алигн:cентер" |1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 3 | 0.00 | 0 | 0 | 1 | 1 | 3 | 0.00 | |
| Тотал | 164 | 65 | 37 | 62 | 218 | 211 | 39,63 | 65 | 37 | 62 | 218 | 211 | 39.63 |
УЭФА клублар коэффициэнти рейтинги
- 20 Жуне 2021. Соурcе: Cлуб cоэффиcиэнц | УЭФА Cоэффиcиэнц
| Ранк | Теам | Поинц |
|---|---|---|
| 36 | 43.500 | |
| 37 | 43.000 | |
| 38 | 40.000 | |
| 39 | 40.000 | |
| 40 | 36.000 |
Ўйинчилар
Ҳозирги таркиб
- 26 Жулй 2023[33]
Эслатма: Байроқлар ФИФА мувофиқлик қоидаларига кўра белгиланган миллий терма жамоаларни ифодалайди. Ўйинчилар ФИФАга аъзо бўлмаган бир нечта фуқароликка эга бўлишлари мумкин.
|
|
Ижарага берилган
- 30 Жулй 2023[34]
Эслатма: Байроқлар ФИФА мувофиқлик қоидаларига кўра белгиланган миллий терма жамоаларни ифодалайди. Ўйинчилар ФИФАга аъзо бўлмаган бир нечта фуқароликка эга бўлишлари мумкин.
|
|
Ижарафа олинган
- 5 Септембер 2022[35]
Эслатма: Байроқлар ФИФА мувофиқлик қоидаларига кўра белгиланган миллий терма жамоаларни ифодалайди. Ўйинчилар ФИФАга аъзо бўлмаган бир нечта фуқароликка эга бўлишлари мумкин.
|
|
Алоҳида сақланган рақамлар
- 12 — Клуб тарафдорлари (12-ўйинчи)
- 16 -
Серхи Перхун, дарвозабон (2001-йил вафотидан сўнг)
Машҳур футболчилар
Ўз мамлакатлари учун халқаро чегараларга эга эди. Номи қалин ҳарфлар билан ёзилган футболчилар ССКА сафида ўйнаб, ўз мамлакатларини кўрсатишган.
- СССР / Россия
Юри Адзҳем
Валентин Афонин
Герман Апукҳтин
Владимир Астаповскй
Анатоли Башашкин
Ёзҳеф Беца
Всеволод Бобров
Валентин Бубукин
Вячеслав Чанов
Юри Чесноков
Сергей Дмитриев
Сергеи Фокин
Юри Истомин
Владимир Капличнй
Вагиз Кҳидиятуллин
Анатолй Крутиков
Николаи Маношин
Валентин Николаев
Валери Новиков
Юри Нйрков
Микҳаил Перевалов
Александр Петров
Виктор Понеделник
Игор Пономарёв
Анатоли Поркҳунов
Борис Разинскй
Виктор Самокҳин
Алберт Шестернёв
Валери Шмаров
Андрий Сиделников
Александр Таркҳанов
Виктор Янушевскй
Георги Ярцев
Микҳаил Ерёмин
Виктор Звягинцев
Дмитри Галиамин
Андреи Иванов
Дмитри Кҳарине
Игор Корнеэв
Дмитри Кузнецов
Олег Сергеев
Андреи Мокҳ
Владимир Татарчук
Валери Брошин
Сергей Шустиков
Валери Карпин
Андрей Пятницкй
Андреи Афанасев
Илзат Акҳметов
Игор Акинфеэв
Евгени Алдонин
Алексеи Березуцки
Васили Березуцки
Максим Боков
Евгени Бушманов
Фёдор Чалов
Никита Чернов
Вячеслав Даев
Игор Дивеев
Алан Дзагоэв
Сослан Дзҳанаев
Илшат Файзулин
Сергеи Филиппенков
Владимир Габулов
Александр Головин
Ролан Гусев
Сергеи Игнашевич
Алексеи Ионов
Вячеслав Караваев
Дмитри Кҳокҳлов
Дмитри Кириченко
Сергеи Колотовкин
Олег Корнаукҳов
Константин Кучаев
Алан Кусов
Павел Мамаев
Вениамин Мандрйкин
Валери Минко
Максим Мукҳин
Кирилл Набабкин
Руслан Нигматуллин
Андреи Новосадов
Иван Обляков
Кирилл Панченко
Денис Попов
Владислав Радимов
Сергеи Семак
Игор Семшов
Дмитри Сенников
Георги Шченников
Роман Широков
Андреи Соломатин
Евгени Варламов
Виктор Васин
Олег Веретенников
Ренат Янбаев
Игор Яновскй
Дмитри Ефремов
Денис Евсиков
Антон Заболотнй
Юри Зҳирков
- Собиқ СССР мамлакатлари
Андрей Мовсисян
Дени Гаисумов
Вагиф Жавадов
Дмитрий Крамаренко
Вячеслав Герасченко
Вадим Скрипченко
Бактияр Зайнутдинов
Александрс Cауņа
Журис Лаизāнс
Валдас Иванаускас
Эдгарас Жанкаускас
Деивидас Šэмберас
Олег Șиșчин
Валери Сарйчев
Дмитри Кҳомукҳа
Серҳий Перкҳун
Боҳдан Шершун
Дмйтро Тяпушкин
Виталий Денисов
Александр Гейнрих[36]
- Европа
- Жанубий Америка
- Африка
- Осиё
Клуб расмийлари
| Бошқарув[37] | Мураббийлар штаби (катта жамоа)[38] | Мураббийлар штаби (У-21 жамоаси)[39] |
|---|---|---|
Мураббийлик тарихи
- матч плаед 24 Жулйй 2022
Мулкдорлар, тўплам етказиб берувчилар ва кўйлак ҳомийлари
| Давр | Тўплам ишлаб чиқарувчилари | Либос ҳомийси | Эгалари |
|---|---|---|---|
| 1980-1990 | Адидас | Йўқ | Совет МОД ва кейин рус МОД CСКА Москва жамияти орқали |
| 1991-1994 | Умбро | ||
| 1995—1996 | Нике | ||
| 1997—1999 | Адидас | ||
| 2000-2003 | Умбро | Блуэcастле Энтерприсес Лтд. | |
| 2004 | Конти | ||
| 2004—2005 | Сибнефт | ||
| 2006—2008 | ВТБ банки | ||
| 2009 | Реэбок | Аэрофлот | |
| 2010—2012 | Бошнефт | ||
| 2012—2013 | Адидас | Аэрофлот | |
| 2013—2018 | Россети | ВЕБ | |
| 2018—2020 | Умбро | ||
| 2020 — ҳозирги кунгача | Жома | ИCС Ҳолдинг | |
| 2022 — ҳозирги кунгача | Тринфико |
Қўллаб-қувватловчилар ва рақобатчилар
Москванинг ССКА мухлислари Сербиянинг „Партизан“, Грециянинг ПАОК, Полшанинг Видзев Лодз ва Москванинг „Динамо“ жамоасининг россиялик ватандошлари билан яхши муносабатда.[48][49]. Клубнинг асосий рақиби Москванинг „Спартак“ клуби ва унинг муҳлисларидир[50].
ССКА лақабини „Отлар“ деб аташган, чунки жамоанинг биринчи стадиони Москвадаги эски пойга/ипподромода қурилган[51]. Бу ҳақоратли деб ҳисобланган, аммо кейинчалик у „Отлар“ га айлантирилган ва ҳозир бу тахаллус ўйинчилар ва мухлислар томонидан Армия эркаклар, армиячилар (русча: армейцы) ва Ред-Блуэс (русча: красно-синие) каби бошқа вариантлар билан бир қаторда ном сифатида ишлатилади.
Таниқли мухлислар
- Алехандер Бабаков[52]
- Матвей Блантер[53]
- Алексей Булдаков[54]
- Игор Бутман[55]
- Семён Фарада[56]
- Олег Газманов[57]
- Андреи Гречко[58]
- Сергеи Иванов[59]
- Константин Кинчев[60]
- Леонид Куравлёв[61]
- Отар Кушанашвили[62]
- Денис Лебедев[63]
- Егор Летов[64]
- Олег Меншиков[65]
- Алексей Меринов[66]
- Мая Плисецкая[67]
- Александр Порокҳовшчиков[68]
- Наталя Селезнёва[69]
- Максим Шевченко[70]
- Микҳаил Танич[71]
- Наталя Варлей[72]
- Владимир Вйсоцкй[73]
- Сергеи Ястрзҳембскй[74]
- Микҳаил Ёузҳнй[75]
- Владимир Зелдин
Клуб рекордлари
Кўринишлар

- матч плаед 17 Жулй 2023
| Исм | Йиллар | Лига | Кубок | Европа | Бошқа1 | Умумий | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2003-пресент | 504 (0) | 44 (0) | 132 (0) | 13 (0) | 741 (0)[76] | |
| 2 | 2004-2018 | 381 (35) | 39 (6) | 111 (5) | 9 (0) | 540 (46)[77] | |
| 3 | 2002-2018 | 376 (9) | 40 (0) | 105 (4) | 10 (0) | 531 (13)[78] | |
| 4 | 2001-2018 | 341 (8) | 46 (0) | 106 (3) | 9 (0) | 502 (11)[79] | |
| 5 | 1960-1975 | 382 (92) | 42 (8) | 3 (0) | 0 (0) | 427 (100) | |
| 6 | 2008-2022 | 282 (55) | 32 (5) | 78 (17) | 5 (0) | 397 (77)[80] | |
| 7 | 1962 — 1974 | 341 (75) | 38 (8) | 4 (0) | 0 (0) | 383 (83) | |
| 9 | 2008-пресент | 257 (6) | 23 (1) | 74 (3) | 7 (0) | 367 (10)[81] | |
| 8 | 2002-2012 | 254 (1) | 37 (0) | 70 (0) | 6 (1) | 367 (2)[82] | |
| 10 | 2001-2014 | 240 (6) | 36 (0) | 64 (0) | 7 (0) | 347 (6)[83] | |
| 11 | 1958-1970 | 313 (1) | 18 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 331 (1)[84] | |
| 12 | 1981-1991 | 299 (3) | 29 (3) | 2 (0) | 0 (0) | 330 (6)[85] | |
| 13 | 1994-2004 | 282 (68) | 25 (9) | 21 (6) | 1 (0) | 329 (84)[86] | |
| 14 | 2012-2022 | 259 (9) | 19 (2) | 48 (0) | 3 (0) | 329 (11) | |
| 15 | 1966-1975 | 288 (5) | 35 (1) | 4 (0) | 0 (0) | 327 (6) | |
| 16 | 1984-1991, 1992, 1997-1998 | 292 (49) | 29 (5) | 2 (0) | 0 (0) | 323 (54)[87] | |
| 17 | 2004-2013 | 213 (6) | 31 (5) | 66 (2) | 5 (0) | 315 (13)[88] | |
| 18 | 1959-1972 | 278 (1) | 23 (0) | 4 (0) | 0 (0) | 305 (1) | |
| 19 | 2009-пресент | 222 (4) | 34 (0) | 43 (1) | 5 (0) | 304 (5)}} | |
| 20 | 1939-1952 | 246 (82) | 34 (18) | 0 (0) | 13 (4) | 293 (104)[89] |
1Инcлудес Руссиан Супер Cуп, Руссиан Премиэр Леагуэ Cуп анд УЭФА Супер Cуп.
1 Россия Суперкубоги, Россия Премер-лига кубоги ва УЭФА Суперкубогини ўз ичига олади.
Энг яхши тўпурарлар
- Матч плаед 21 Май 2022

| Исм | Йиллар | Лига | Кубок | Европа | Бошқа1 | Умумий | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1938-1949 | 128 (160) | 10 (18) | 0 (0) | 18 (23) | 161 (196)[90] | |
| 2 | 2004-2011, 2013 | 85 (169) | 8 (27) | 30 (57) | 1 (6) | 124 (259)[91] | |
| 3 | 1940-1952 | 81 (201) | 23 (36) | 0 (0) | 14 (16) | 118 (253)[92] | |
| 4 | 1939-1952 | 82 (246) | 18 (34) | 0 (0) | 4 (13) | 104 (293) | |
| 5 | 1945-1949 | 84 (79) | 18 (20) | 0 (0) | 0 (0) | 102 (99)[93] | |
| 6 | 1960-1975 | 92 (382) | 8 (42) | 0 (3) | 0 (0) | 100 (427)[94] | |
| 7 | 1941-1952, 1954 | 80 (195) | 15 (35) | 0 (0) | 3 (8) | 98 (238)[95] | |
| 8 | 2010-2014 | 66 (108) | 5 (11) | 23 (30) | 1 (1) | 95 (150)[96] | |
| 9 | 1969-1977 | 71 (223) | 21 (37) | 2 (4) | 0 (0) | 94 (264) | |
| 10 | 1975-1983 | 72 (252) | 14 (35) | 1 (2) | 0 (0) | 87 (289) | |
| 11 | 1994-2004 | 68 (282) | 9 (25) | 6 (21) | 0 (1) | 84 (329)[97] | |
| 12 | 1962-1974 | 75 (341) | 8 (38) | 0 (4) | 0 (0) | 83 (383) | |
| 13 | 1987-1989, 1990-1992, 1993 | 73 (134) | 5 (20) | 0 (2) | 0 (0) | 78 (156) | |
| 14 | 2008-2022 | 55 (282) | 5 (32) | 17 (78) | 0 (5) | 77 (397)[98] | |
| 15 | 1976-1984 | 61 (249) | 10 (33) | 1 (2) | 0 (0) | 72 (284) | |
| 16 | 1997-2001 | 49 (140) | 14 (18) | 0 (4) | - (-) | 63 (162)[99] | |
| 17 | 2012-2016, 2018 | 48 (135) | 6 (15) | 7 (32) | 0 (2) | 61 (184)[100] | |
| 18 | 1985-1991 | 48 (144) | 9 (20) | 0 (2) | 0 (0) | 57 (166) | |
| 19 | 1984-1991, 1992, 1997-1998 | 49 (292) | 5 (29) | 0 (2) | 0 (0) | 54 (323) | |
| 20 | 1951, 1955-1960 | 52 (112) | 2 (10) | 0 (0) | 0 (0) | 54 (122) |
1 Россия Суперкубоги, Россия Премер-лига кубоги ва УЭФА Суперкубогини ўз ичига олади.
ССКА Аёллар
ССКАнинг аёллар футбол жамоаси илк бор 1990-йилда ташкил этилган ва Совет чемпионатининг иккинчи босқичида иштирок этган. Ўша йили Совет Иттифоқи парчаланганидан сўнг, у Россия Олий дивизиясида рўйхатдан ўтди ва у ерда икки мавсум давомида қатнашди.
2015-йилги Олий дивизион якунига яқин Красногорскнинг „Зоркий“ тарқатиб юборилишидан сўнг, „ФК Россиянка“ жамоаси кейинги мавсум учун бўш ўрнини тўлдирди ва янги жамоа 2016-йилги чемпионатда „ССКА“ жамоаси сифатида рўйхатга олинди. Унинг биринчи ўйини, яъни Чертаново клубига қарши 1:1 ҳисобидаги дуранг ССКАнинг биринчи футбол учрашувининг 93 йиллигига тўғри келди[101]. ССКА чемпионатни иккинчи ўринда якунлади, „Россиянка“ эса бешинчи чемпионликни қўлга киритди.
2017-йил июл ойида мавсумлараро ёзги пауза пайтида у ССКАнинг расмий аёллар жамоасига айланди.[102] Икки ой ўтгач, жамоа Россия кубоги финалида Чертановони 1:0 ҳисобида мағлуб этиб, биринчи чемпионликни қўлга киритди.
Сўнгги йилларда ССКА аёллар жамоаси 2019 ва 2020-йилларда кетма-кет иккита Россия чемпионлигини қўлга киритди ва УЭФА Аёллар Чемпионлар Лигасида дебют қилди.
ССКА-д Москва ва ФК ССКА-2 Москва
Захира жамоаси ССКА-д Москва (1992—1993-йилларда Россия Иккинчи Лигаси, 1994—1997-йилларда Россия Учинчи Лигаси, 1998—1900-йилларда Россия Иккинчи Дивизиони, 1998—1900-йилларда жамоа ССКА-2) профессионал даражада ўйнаган. ССКА-2 Москва деб номланган алоҳида фарм клуби 1986—1989-йилларда Совет Иккинчи лигасида, 1990—1991-йилларда Совет Иккинчи Б лигасида, 1992—1993-йилларда Россия Иккинчи Лигасида ва 1994-йилда Россия Учинчи Лигасида ўйнаган.
Эслатмалар
- ↑ Ин 1991, МаcАсйнг Ҳолдинг БВ wас регистеред ат тҳе саме аддресс ас РижнҲове Гроэп'с Амстердам оффиcес wҳич ис а лаw фирм эстаблишед ин 1989 wитҳ оффиcес ин тҳе Нетҳерландс, Белгиум, тҳе Бритиш Виргин Исландс (БВИ), Cураçао, анд Бонаире спеcиализинг ин труст анд фидуcиарй сервиcес, аccоунтинг оуцоурcинг, анд тах cонсултинг. МаcАсйнг Ҳолдинг ҳас ас иц диреcтор Алехандер Рене Гарез, wҳо wас борн ин 1968, ливес ин Парис, анд ҳас тҳе саме телепҳоне нумбер ас тҳе Мосcоw лаw фирм "Сиэберг Штабригҳт Гарез". Алехандер Гарез ҳас репресентед тҳе Бритиш фирм Блуэcастле Энтерприсес Лтд синcе 5 Оcтобер 2000 анд Паркҳаге БВ синcе 14 Новембер 2002.[4][5][6][7][8][9][10]
Манбалар
- ↑ Жемберга, Санита. „Латвиан финанcиэр саид то аcт ас а го-бетwеэн то гет Руссиан лоан фор Ле Пен“. Ре:Балтиcа (ребалтиcа.лв) (2017-йил 2-май). 2021-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 21-июл. „Евгени Гинер'с сон Вадим ис тҳе легал оwнер оф CСКА.“.
- ↑ Грузинова, Ирина; Васильев, Иван; Петрова, Ольга. „На чем зарабатывает президент ЦСКА Евгений Гинер: "Новые Лужники", новые офисы, СП с госкомпаниями, но главный актив – хорошая репутация“ (ру). Ведомости (2016-йил 31-июл). 2021-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 21-июл.
- ↑ „Акционеры ПФК ЦСКА выкупили у Министерства обороны четверть акций клуба за 353 тысячи долларов“. cскаинфо.cом. Қаралди: 9-апрел 2019-йил.
- ↑ „Франс М Ж ван Рижн - Cомпанй Оwнер ИнноГроуп БВ - УДГ энергй | ЛинкедИн“. 2021-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-ноябр 2021-йил.
- ↑ „Вистра такес овер Монтерей“. жерсеевенингпост.cом.
- ↑ „Ҳисторй“. Вистра. 2021-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-ноябр.
- ↑ „ПРОФИЛЕ РИЖНҲОВЕ ГРОЭП БВ“. РижнҲове Гроуп wебсите (рижнҳове.нл). 16-ноябр 2001-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-июл 2021-йил.
- ↑ „ПРОФИЭЛ РИЖНҲОВЕ ГРОЭП БВ“ (нидерландча). РижнҲове Гроуп wебсите (рижнҳове.нл). 16-ноябр 2001-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-июл 2021-йил.
- ↑ Вайсберг, Валерий (Wеисберг, Валерй); Ходорковский, Анатолий (Кҳодорковскй, Анатолй). „Мамут тайно покупает ЦСКА: Олигархи, подымем армейский футбол!“ (русча). Русский фокус (руссианфоcус.ру) (17-март 2003-йил). 29-июн 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-июл 2021-йил. Алт УРЛ
- ↑ Мамутная связ: Как делат денги на нефти без нефти
- ↑ 11,0 11,1 „Армейцы обрели государственность“. Коммерсантъ (русча). Коммерсант. 13-декабр 2019-йил.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ 12,0 12,1 „Wҳич спорц ҳаве баннед Руссиан атҳлетес?“. ББC Спорт.
- ↑ 13,0 13,1 „Амонг стронгест, п.4“ (русча). Пфc-cска.cом. 2011-йил 19-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ Пискор. „УССР – Югославиа, тҳе Сторй оф Тwо Дифферент Фоотбалл Cонcептионс“. руссианфоотбаллнеwс.cом (2015-йил 20-декабр). 2017-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Кубок России по футболу-2008 завоевал ЦСКА“. вести.ру.
- ↑ „Роман Эременко вäлиаикаисеэн пеликиэлтоон“ (финча). паллолиитто.фи. Паллолиитто (6-октабр 2016-йил). 2016-йил 9-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-октабр 2016-йил.
- ↑ „Роман Эременко: CСКА Мосcоw мидфиэлдер ҳандед тwо-еар бан фор такинг cоcаине“. ббc.cо.ук. ББC Спорт (18-ноябр 2016-йил). Қаралди: 18-ноябр 2016-йил.
- ↑ „леонид-слуцкий-покидаэт-пфк-cска/“ (русча). пфc-cска.cом. CСКА Мосcоw (6-декабр 2016-йил). Қаралди: 6-декабр 2016-йил.
- ↑ „виктор-ганчаренко-возглавил-пфк-cска“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (12-декабр 2016-йил). Қаралди: 12-декабр 2016-йил.
- ↑ „виктор-ганчаренко-подписал-новйй-контракт-с-пфк-cска“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (19-июл 2018-йил). Қаралди: 21-июл 2018-йил.
- ↑ „Виктор Ганчаренко покинул пост главного тренера ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (22-март 2021-йил). Қаралди: 22-март 2021-йил.
- ↑ „Ивица Олич — главный тренер ПФК ЦСКА!“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (23-март 2021-йил). Қаралди: 23-март 2021-йил.
- ↑ „Ивица Олич покидает ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2021-йил). Қаралди: 15-июн 2021-йил.
- ↑ „Алексей Березуцкий утвержден главным тренером ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (19-июл 2021-йил). Қаралди: 19-июл 2021-йил.
- ↑ „У.С. Треасурй Импосес Иммедиате Эcономиc Cосц ин Респонсе то Аcтионс ин тҳе Донецк анд Луҳанск Регионс | У.С. Департмент оф тҳе Треасурй“. Ҳоме.треасурй.гов. Қаралди: 8-март 2022-йил.
- ↑ „УС эcономиc санcтионс ҳит Руссиан топ флигҳт сиде CСКА Мосcоw“. эн.ас.cом/. Диарио АС (23-феврал 2022-йил). Қаралди: 23-феврал 2022-йил.
- ↑ „ЯЗЫДЖИ, БЕРЕЗУЦКИЙ И ПРОМЕС – ЛУЧШИЕ В ФЕВРАЛЕ И МАРТЕ!“ (русча). Руссиан Премиэр Леагуэ (25-март 2022-йил).
- ↑ „ЦСКА выиграл 6 матчей подряд в РПЛ, общий счет – 14:2“ (русча). Спорц.ру (20-март 2022-йил).
- ↑ „Алексей Березуцкий покинул пост главного тренера ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2022-йил). Қаралди: 15-июн 2022-йил.
- ↑ „Владимир Федотов — новый главный тренер ПФК ЦСКА!“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2022-йил). Қаралди: 15-июн 2022-йил.
- ↑ „арена-cска-введена-в-эксплуатаcижу“ (русча). пфc-cска.cом. CСКА Мосcоw (17-август 2016-йил). Қаралди: 7-декабр 2016-йил.
- ↑ „ПФC CСКА сеал наминг ригҳц деал wитҳ ВЕБ“. пфc-cска.cом. CСКА Мосcоw (28-феврал 2017-йил). Қаралди: 28-феврал 2017-йил.
- ↑ „ру:Основной состав“ (ру). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 27-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 26-июн.
- ↑ „ру:Игроки в аренде“ (ру). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 31-август.
- ↑ „архив нусхаси“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-август 2018-йил.
- ↑ „Файзуллаевдан олдин "армия"ни забт этганлар ёхуд ЦСКАда тўп тепган ўзбекистонликлар“. 2020-йил 25-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 4-август.
- ↑ „Сениор манагемент“.
- ↑ „Cоачинг стафф“.
- ↑ „У21с cоачинг стафф“.
- ↑ „ру:Леонид Слуцкий покидает ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом. CСКА Мосcоw (6-декабр 2016-йил). Қаралди: 6-декабр 2016-йил.
- ↑ „ру:Виктор Ганчаренко возглавил ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (12-декабр 2016-йил). Қаралди: 12-декабр 2016-йил.
- ↑ „Виктор Ганчаренко покинул пост главного тренера ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (22-март 2021-йил). Қаралди: 22-март 2021-йил.
- ↑ „Ивица Олич — главный тренер ПФК ЦСКА!“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (23-март 2021-йил). Қаралди: 23-март 2021-йил.
- ↑ 44,0 44,1 „Ивица Олич покидает ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2021-йил). Қаралди: 15-июн 2021-йил.
- ↑ „Алексей Березуцкий утвержден главным тренером ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом/. ПФC CСКА Мосcоw (19-июл 2021-йил). Қаралди: 19-июл 2021-йил.
- ↑ „Алексей Березуцкий покинул пост главного тренера ПФК ЦСКА“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2022-йил). Қаралди: 15-июн 2022-йил.
- ↑ „Владимир Федотов — новый главный тренер ПФК ЦСКА!“ (русча). пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw (15-июн 2022-йил). Қаралди: 15-июн 2022-йил.
- ↑ „Победа ЦСКА над "Реалом" из Мадрида: отчаяние, отрицание и все равно праздник“. Спорц.ру.
- ↑ „Две победы армейцев за 8 лет. Дружба ЦСКА и "Динамо"“. Соccер.ру (23-сентабр 2017-йил).
- ↑ Ганеэв. „CСКА вс. Спартак: Мосcоw'с биггест соccер ривалрй“. www.рбтҳ.cом (26-апрел 2013-йил).
- ↑ „ПФК ЦСКА, ЗАО Московский футбольный клуб“. лента.ру.
- ↑ „Александр Бабаков: Мы выдвигаем последовательность, системность и открытость. - ВИПЕРСОН“. виперсон.ру.
- ↑ „РОСГОССТРАХ - ЧЕМПИОНАТ РОССИИ. ПРЕМЬЕР-ЛИГА• НЕУЖЕЛИ 62 ГОДА НЕ СТОЯТ 62 ТЫСЯЧ ДОЛЛАРОВ?“. www.спорт-эхпресс.ру.
- ↑ „Алексей Булдаков: мою любовь к женщинам ценит жена“. Экатеринбург.телеwеэк.ру (14-сентабр 2011-йил). 2012-йил 22-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Игорь Бутман: Джаз молодит“. Труд.ру. 2012-йил 2-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Фарада Семён Львович“. ЦСКА Москва.
- ↑ „Олег Газманов "Гимн спортсменам ЦСКА", Олег Газманов "CС… – слушать онлайн бесплатно,“. 2015-йил 11-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ В ожидании булдозеров[сайт ишламайди] // Спорт-Экспресс 15-ноября 2002 года
- ↑ Красно-синий самий силний! ИСБН 978-5-699-33425-4
- ↑ „Кинчев: болею за ЦСКА, а хочу, чтобы чемпионом стал "Зенит"“. Чампионат.cом. 2011-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „ЦСКА 100 лет. Леонид Куравлёв“. Пфc-cска.cом (26-август 2011-йил). 2014-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Отар Кушанашвили: 2010-й – год ЦСКА!//Футбол России“. Русфоотбалл.инфо (28-октабр 2011-йил). 2010-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Боксёр Денис Лебедев придёт поддержать ЦСКА в игре со "Спартаком"“. Чампионат.ру (29-апрел 2011-йил). 2012-йил 22-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Егор Летов. Ответы на вопросы посетителей официального сайта Гражданской Обороны, 18.04.07“. Гр-оборона.ру. 2012-йил 9-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Леонид Слуцкий: "Совмещать посты годами невозможно"“ (9-сентабр 2015-йил).
- ↑ „Цвета футбольной вражды“. cскамосква.ру.
- ↑ „Майя Плисецкая: Я обожаю футбол“. Новые известия (29-ноябр 2004-йил). 2010-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Пороховщиков: ЦСКА ох как не хватает Газзаева“. Чампионат.ру. 2012-йил 22-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Актриса Наталья Селезнева в гостях у Петра Фадеева“. 2012-йил 9-сентябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Максим, Шевченко „Интервью / Максим Шевченко“. Эхо Москвы.
- ↑ „Поэт футбола“. 2008-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Варлей Наталья Владимировна“. ЦСКА Москва.
- ↑ „Директор Центра-музея Владимира Высоцкого Никита Высоцкий: "Отец умел поддержать проигравшего"“. Спорцдаилй.ру (24-январ 2009-йил). 2012-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2011-йил.
- ↑ „Топ-20 знаменитых армейских болельщиков“ (27-май 2010-йил).
- ↑ „Эксклюзивные интервью на Ред-Армй.Ру: Вячеслав Быков, Валерий Газзаев, Игорь Корнеев, Сергей Семак, Михаил Южный, Игорь Захаркин“. www.ред-армй.ру. 2016-йил 11-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-июн 2016-йил.
- ↑ „Игор Акинфеэв“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2019-йил 8-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-май.
- ↑ „Сергеи Игнашевич“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Васили Березуцки“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Алексеи Березуцки“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Алан Дзагоэв“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Георги Шченников“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2020-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-май.
- ↑ „Деивидас Šэмберас“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Элвир Раҳимиć“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Багрич Дмитрий“. www.cска-гамес.ру. 2015-йил 19-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-март.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Галямин Дмитрий“. www.cска-гамес.ру. 2015-йил 19-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-март.
- ↑ „Сергеи Семак“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Кузнецов Дмитрий“. www.cска-гамес.ру. 2015-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-март.
- ↑ „Эвгени Алдонин“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-август.
- ↑ „Алехей Гринин“. cска-гамес.ру. cска-гамес. 2015-йил 19-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-март.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Федотов Григорий“. www.cска-гамес.ру.
- ↑ „Вагнер Лове“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Николаев Валентин“. www.cска-гамес.ру.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Бобров Всеволод“. www.cска-гамес.ру.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Федотов Владимир“. www.cска-гамес.ру.
- ↑ „-= Футбол. Все матчи ЦСКА =- Игроки. Демин Владимир“. www.cска-гамес.ру.
- ↑ „Сейдоу Доумбиа“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „Сергеи Семак“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „Алан Дзагоэв“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. 2018-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „Владимир Кулик“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „Аҳмед Муса“. пфc-cска.cом. ПФC CСКА Мосcоw. Қаралди: 15-август 2018-йил.
- ↑ „ЗФК CСКА Мосcоw“. 2018-йил 16-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-октабр 2018-йил.
- ↑ „ЖФК ЦСКА вошёл в структуру армейского клуба!“. пфc-cска.cом.
Библиография
- Марк Беннетц, „Футбол Динамо“ — Замонавий Россия ва халқ ўйини, „Тоза китоблар“, (2009-йил март), 0753513196
Ҳаволалар
- CСКА РПЛ клублари орасида этакчи ҳисобланади (Wайбаcк Мачине сайтида 26-ноябр 2018-йил санасида архивланган) Арчивед (русча)
- Расмий веб-сайт (русча)
- CСКА мухлислар сайти (русча)
- Пески (русча)