CalSky
CалСкй — ҳаваскор ва профессионал астрономлар томонидан осмон жисмлари ва сун'ий ё'лдошлар ҳаракатини кузатишни режалаштириш учун фойдаланилган машҳур онлайн астрономик калкулятор ва веб-сайт. Сайт швейсариялик астроном Арнолд Барметтлер томонидан яратилган бо'либ, 20 йилдан ортиқ вақт давомида фаолият юритган ва 2020-йилнинг октабр ойида техник ҳамда молиявий сабабларга ко'ра бутунлай ёпилган [1].
| CалСкй | |
|---|---|
| Тури | Астрономик онлайн калкулятор, веб-сайт |
| Асосчиси | Арнолд Барметтлер |
| Тиллар | Инглиз ва немис тиллари |
| Фаолият йиллари | 1990-йиллар охири – 2020-йил октабр |
| Ҳолати | Ёпилган |
| Сайти | cалскй.cом (архивланган) |
Хусусиятлари
CалСкй фойдаланувчиларга о'зларининг аниқ географик жойлашувини киритиш орқали турли астрономик ҳодисаларни жуда юқори аниқликда ҳисоблаб бериш имкониятини тақдим этган. Сайтнинг энг оммабоп функсияларига қуйидагилар киради:
- Сун'ий ё'лдошлар транзити: Халқаро космик стансия (ХКС) каби йирик сун'ий ё'лдошларнинг Қуёш ёки Ой диски олдидан о'тиши (транзити) вақтини ва ко'риниш чизиг'ини сония ҳамда метр аниқлигида ҳисоблаш.
- Иридиум чақнашлари: Иридиум алоқа ё'лдошлари антенналаридан Қуёш нурининг қайтиши натижасида осмонда юз берадиган қисқа муддатли, аммо жуда ёрқин чақнашларни (Иридиум фларес) олдиндан айтиб бериш.
- Тутилишлар: Қуёш ва Ой тутилишлари, шунингдек, сайёраларнинг Қуёш диски бо'йлаб о'тишини ҳисоблаш.
- Эфемеридалар: Сайёралар, кометалар ва астероидларнинг осмон гумбазидаги аниқ жойлашуви ва ҳаракат траекториясини ҳисоблаш.
Дастур ҳаваскор астрономлар ва астрофотографлар орасида жуда қадрланган. Хусусан, телескоп орқали Халқаро космик стансиянинг Қуёш ёки Ой фонидан о'таётган қисқа сонияларини суратга олиш каби мураккаб ишларда бутун дунё бо'йлаб айнан CалСкй ма'лумотларига таянилган.
Ёпилиши
Сайт инфратузилмаси ва код базаси йиллар о'тиши билан эскириб борган. 2020-йилнинг октабр ойида сайт муаллифи Арнолд Барметтлер серверларни сақлаш, ма'лумотлар базасини янгилаш ва тизимни замонавий хавфсизлик талабларига мослаштириш учун ортиқча вақт, маблаг' ҳамда ресурслар ё'қлигини э'лон қилди. Натижада сайт ёпилди. Ҳозирги кунда астрономлар ушбу сайтнинг муқобиллари сифатида Ҳеавенс-Абове, Стеллариум каби дастурлардан фойдаланишади.