Ziyosfera

Kapitan Haddock

(Captain Archibald Haddockdan yoʻnaltirildi)
Капитан Ҳаддоcк

Капитан Арчибалд Ҳаддоcк (франсузча: Cапитаине Арчибалд Ҳаддоcк) — белгиялик рассом Эрженинг „Тинтиннинг саргузаштлари“ комикслари сериясидаги қаҳрамон, узоқ масофали кема капитани, бош қаҳрамон Тинтиннинг энг яқин дўсти. Инглиз тилидаги „Ҳаддоcк“ фамилияси пикша балиқларининг номи билан эштилиши мос келади. Аждодлари — „Яккашоҳ“ фрегати қўмондони Шевалиер Франсуа де Аддок.

Қаҳрамоннинг тарихи

Капитан Ҳаддоcк биринчи марта 1941-йилги „Олтин панжали Қисқичбақа“ албомида пайдо бўлган. Аввалига у кўпроқ салбий характерга эга бўлиб, илмоқли ҳақоратлар билан сўзашади ва вискисиз яшай олмайди[1]. Чўлни кесиб ўтаётганда, сароб таъсирида у Тинтинни бир шиша шампан виносига ўхшатади ва бошини йиртиб, уни „очишга“ ҳаракат қилади.

Кейинги албомларда Капитан Ҳаддоcк Муленсар номли шаҳар ташқарисидаги мулкида бош қарол Нестор билан бўйдоқлик ҳаётини ўтказган. Ҳар бир янги албом билан капитан Тинтиннинг энг яхши дўсти сифатида фокстериер Милани орқа фонга суриб, ҳикояда тобора муҳим ўрин эгаллади. Эрженинг сўнгги албомларида хушмуомала капитанга мухбирнинг ўзидан кам жой ажратилмаган. Қаҳрамоннинг ёши аниқ маълум қилинмаган.

Капитан ХВИИ асрда Қироллик денгиз флоти қўмондони Шевалиер де Адокнинг авлоди бўлиб, унга Людовик ХИВ Муленсар мулкини тортиқ қилган. Бошқа томондан, Хеддок фамилияси ХВИИ-ХВИИИ асрлардаги бир қанча инглиз денгиз зобитлари, жумладан, адмирал Николас Хеддокда (1686 — 1746)[2] бўлган.

Николас Хеддок, капитан Хеддокнинг эҳтимолий аждоди

Тинтинологлар Эрженинг бу характерга содиқлигини, у Тинтиннинг ўзидан кўра, унга ўзини намоён қилиш учун кўпроқ имкониятлар бергани билан изоҳлайди. Сарказм ва кулгили имо-ишораларга тўла сўзлар капитанни ҳар доим ўзини тутиб олган ва жуда „тўғри“ Тинтин учун идеал шерик қилди.

Унинг сўз бойлиги

Капитаннинг ўзига хос хусусияти „троглодйт!“, „башибузуклар“, „мамлюклар“ ва „эктоплазма“ каби экзотик сўзлардан ҳақорат сифатида фойдаланишидир. Капитан Ҳаддоcкнинг сўкиниш луғатида[3] у айтган 192 та ҳақорат сўзлари мавжуд бўлиб, уларнинг кўпчилигини Эрже нодир сўзлар луғатларини варақлаш чоғида билиб олган. Капитан Ҳаддоcк энг севимли иборалари орасида:

  • „Минг миллион минг миллиард минг шайтон!“ (Фр. „Милле миллионс де милле миллиардс де милле сабордс!“).
  • „Момақалдироқ ва чақмоқ!“ (Фр. „Тоннерре де Брест!“).

Капитан Ҳаддоcк лексиконида „анаколуф“ ва „катаҳреза“[4] каби риторика атамалари алоҳида ўрин тутади.

Қизиқ фактлар

  • Капитан Ҳаддоcкнинг исми — Арчибалд — фақат охирги тугалланган Эрже албомида маълум бўлади — „Тинтин ва Пикарос“.
  • Капитан Ҳаддоcкнинг фамилияси унчалик мураккаб эмас, лекин қўшиқчи Бянка Кастафиоре уни эслаб қололмайди. „Кастафиоренинг марваридлари“ албомида у ўз навбатида капитанни Каппок, Коддак, Масток, Козак, Колбак, Карбок, Карнак, Ҳеблок, Меггок, Медок ва Капшток деб атайди[5].
  • 2011-йилда режиссор Стивен Спилберг томонидан суратга олинган "Тинтиннинг саргузаштлари: Яккашоҳнинг сири" компютер мултфилмида Хеддок актёр Энди Серкис томонидан овозлаштирилди.
  • Луи-Фердинанд Селин ҳақидаги монография муаллифи Эмил Брамининг фикрига кўра, капитаннинг баъзи ҳақоратлари „Туннинг чеккасига саёҳат“[6] муаллифининг луғатидан олинган.

Манбалар

  1. ↑ "В 1950-х годах американскиэ издатели сензурировали Эрже: в США герой децкой книжки не мог, буд он трижди морским волком, хлестат виски из горла" М. Трофименков, „Хороший малчик из плохой компании“, Журнал „Коммерсантъ Wеэкенд“, № 41 (3637), 28.10.2011
  2. ↑ Адмиралс оф тҳе Wорлд: А Биограпҳиcал Диcтионарй, 1500 то тҳе Пресент
  3. ↑ Алберт Алгоуд. Ле Ҳаддоcк иллустрé. Л’интéграле дес журонс ду cапитаине. Тоурнаи, 1991.
  4. ↑ Éриc Беауматин. Поур уне сйстéматиқуэ де ла виоленcе вербале чез ле cапитаине Ҳаддоcк // Инвеcтивес эт виоленcес вербалес данс ле дисcоурс литтéраире
  5. ↑ Серге Тиссерон а дécоуверт ле сеcрет де Ҳергé
  6. ↑ Эмиле Брамй. Céлине, Ҳергé эт л’Аффаире Ҳаддоcк. П., 2004.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Kapitan_Haddock" dan olindi