Carl Alpert
Cарл Алперт (ибронийча: קרל אלפרט 1913-йил 12-май — 2005-йил 12-май) Бостонда туғилган журналист, ёзувчи, коммунал ишчи ва жамоатчилик билан алоқалар бўйича мутахассис. Аввал Америкада, кейин эса Исроилда яшаган[1][2]. У ўзининг 92 йиллик туғилган кун базмида вафот этди, бу эса Исроил Мустақиллик куни ҳам эди.
Унинг газетадаги биринчи мақоласи 1930-йил 25-апрелда, охиргиси эса 2005-йил 14-мартда чоп этилган[3]. Унинг синдикатланган мақолалари 67 йил давомида Денвердаги Интермоунтаин Жеwиш Неwс журналида нашр этилган[4]. Cарл 1937-йилда „Бостоннинг яҳудий адвокати“ журналида ўзининг биринчи устунини[5] ёзган. 2005-йилда соғлиғи ёмонлашгани сабабли синдикатланган мақоласини тугатишга мажбур бўлган. У шу вақтга қадар 3300 га яқин устунлар яратган эди[6]. 1997-йилда Cарл бутун дунё бўйлаб 50 га яқин яҳудий газеталарида синдикация қилган.
Ҳаёти
Алперт Бостонда Макс Л. Алперт ва Флора Эффросс оиласида туғилган[1]. Яҳудий эр-хотиннинг Марсия исмли қизи ва Самнер исмли ўғли ҳам бор эди[7]. Алперт ўз фаолиятини 1930-йилда Бостондаги Бай Стате почта хизматида копирайтер сифатида бошлаган. 1932-йилда шаҳарнинг “Яҳудий адвокати" газетасида мухбир[1], сўнгра 1935 — 40 йилларда унинг муҳаррири бўлиб фаолият юритган[2]. Шу вақт ичида у Бостон университетида ўқиган (1931—35).
Cарл 1927-йилда Ёш Яҳудия билан алоқаси натижасида содиқ сионист бўлди. „Менинг барча маълумотларим ва сионизм ҳақидаги дастлабки маълумотим Ёш Яҳудиядан олинган. Мен ўзимни бу ҳаракатга чин юракдан бағишладим ва сионистик ҳаракат ҳақида топганларимни иштиёқ билан ўқиб, ўргана бошладим“, деб эслайди[8]. Алперт Ёш Яҳудия клублари директори (1934-36), 1937-йилда ҳаракатнинг Янги Англия минтақаси президенти[1] ва 1940-йилда ҳаракатнинг президенти[9] бўлган. Ўша йили у Америка Сионистик Ташкилоти томонидан нашр этилган Янги Фаластин[10] журналининг бош муҳаррири этиб сайланди. Cарлнинг Янги Фаластиндаги иши 1943-йилда АҚШ армиясига оддий аскар сифатида қабул қилинганида тўхтаб қолди[11]. Cарл 1946-йилгача ҳарбий хизматда бўлган ва кейин Янги Фаластиндаги ишига қайтган[12]. 1946-йилда Америка сионистик ташкилотининг таълим департаменти директори этиб тайинланган[2][13]. Cарл 1952-йилда Исроилга кўчиб ўтди, Течнион компаниясида жамоатчилик билан алоқалар бўйича директор (1952 — 55) ва кейинчалик президентнинг ёрдамчиси бўлиб фаолият юритди. Алперт 1983-йилда нафақага чиқди, ўша пайтда у Течнион бошқарув кенгаши раисининг ижрочи ўринбосари эди[14].
1940-йилда Алперт Cинcиннатилик Натали (Нечама) Тенненбаумга турмушга чиқди[15][16]. У билан Ёш Яҳудияда танишган эди[8]. 64 йил турмуш қурган эр-хотиннинг уч фарзанди бор.
Журналистикадаги фаолияти
Алпертнинг яҳудий журналисти сифатидаги фаолияти қарийб 75 йил давом этган[3]. Худди шундай фаолият юритган яҳудий журналистлар орасида Нечемиа Меерс (1930-2009) ҳам бор эди, у америкалик, 32 йил жамоатчилик билан алоқалар бўйича мутахассис ва камида 25 йил Исроилда журналист ва синдикат ёзувчи[17] бўлган. Англияда туғилган Жулиан Л. Мелтзер (1904-77) 51 йил Фаластин ва бошқа мамлакатлардаги нашрлар учун ёзган[18][19]. Борис Смолар (1897-1986) эса Украинада туғилган америкалик мухбир ва Европа мамлакатларида 60 йилдан ортиқ вақт давомида муҳаррир[20][21][22] бўлган.
Фаолиятининг бошиданоқ Алперт „касбдаги энг меҳнаткаш инглиз-яҳудий муҳаррирларидан бири“ сифатида тан олинган[23]. Бир неча марта у оммавий ахборот воситаларида мунозарали мавзуларни ёритган. Исаак Росенфелднинг 1949-йилда кенг муҳокама қилинган Шарҳ мақоласида [24] ва 1951-йилги Президент Гарри Труманни Исроилни тан олгани учун айблаган[25]. Алперт 75 000 дан ортиқ қирқимлардан иборат яҳудий маълумотнома файлини сақлаган[2].
„Алперт яратган устун бир услубгага амал қилади“-дейди бош муҳаррир, "қизиқарли шахс ёки масаланинг тақдимоти, сўнгра мавзу бўйича турли нуқтаи назарларнинг тавсифи. Устун мавзулари ҳар доим чуқур тарзда ўрганилган, аммо кўпинча кам маълумотларни ўз ичига олган. Шу сабабли ўқувчи кўпинча ўйлаш учун бир ёки иккита савол билан қолади[26].
2000-йилда, 87 ёшида, 1983-йилда расман нафақага чиққанидан сўнг, у ўз хотираларини ёзиш учун жуда банд бўлганлигини таъкидлади: „Менда нафақага чиққанимда қилишни хоҳлайдиган нарсалар рўйхати бор“ дейди[6] Унинг рафиқаси тан олди: „Менинг рақибларим бор — Течнион ва унинг устуни. Аммо мен урушгандан кўра уларга қўшилдим.“ [27].
2013-йилда Тҳе Америcан Жеwиш Арчивес Жоурнал журналидаги мақолада (65-жилдда 1 ва 2 рақамлари мавжуд) Карл Алпертнинг 1938-йилдаги репортажи акс этган[28].
Тан олиниши
2002-йилда Алперт „Исроилдаги америкаликлар ва канадаликлар ассоциациясидаги фаолияти учун“[29] (бунинг учун у 1957-йилдан 1959-йилгача президент бўлган)[30] номига сазовор бўлди ва ўша декабр ойида Ҳайфада унга „Хизмат кўрсатган фуқаро“ унвони берилди. 2003-йилда Cарл Алперт Течнион Ходимлар Маркази унинг шарафига номланган[8].
Мақолалари
Алперт кенг миқёсда ёзган ва асарларни иброний тилидан инглиз тилига таржима қилган. Аммо унинг серияли нашрларининг библиографияси йўқ. Cарл, шунингдек, энциклопедияларга, жумладан, Умумжаҳон яҳудий энциклопедиясига ҳам ҳисса қўшган[31]. Улар Энcйcлопаэдиа Жудаиcа (биринчи нашр, 1973); ва Wорлд Сcопе Энcйcлопедиа (1945-йилдан 1963-йилгача нашр этилган).
Танланган китоблар ва рисолалари
- Ораcле: Яҳудий маълумотномаси (Бостон, 1935)[32]
- Оталарининг юртига: сионистик ҳаракатнинг драматик тарихи, 1895-1938 (Бостон, 1938)
- Яҳудийлар ҳақида ҳақиқатни айтиш: турли замонавий антисемитизм туҳматларини қисқача фактик рад этиш (Бостон, 1939)[33]
- Течнион: Исроил технология институтининг ҳикояси (Ню-Ёрк, 1982) [34]
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 "Алперт, Cарл, „ Wҳўс Wҳо ин Америcан Жеwрй, Волуме 3 (1938-1939) (Неw Ёрк: Натионал Неwс Ассоcиатион, Инc., 1938), п. 24.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 “Алперт, Cарл, " Wҳўс Wҳо ин Wорлд Жеwрй 1987 (Неw Ёрк: Wҳўс Wҳо ин Wорлд Жеwрй, Инc., 1987), п. 8. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "wорлджеwрй" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ 3,0 3,1 Cарл Алперт, "Лоуриэ Cлуб Дефендс Зионисм, " Жеwиш Адвоcате, Бостон, Април 25, 1930, п. 8; Cарл Алперт, "Wҳат Тҳей Аре Студйинг, " Cолумн Но. 403, датед Марч 14, 2005 (публишед ин тҳе Жеwиш Неwс оф Греатер Пҳоэних ас "Wҳат тҳей аре леарнинг, " Марч 18, 2005, п. 8).
- ↑ Эдиториал, "Cарл Алперт, оур ман фор 67 еарс, " Интермоунтаин Жеwиш Неwс, Марч 25, 2005, п. 28.
- ↑ Cарл Алперт, "Тҳе Жеw Кноwс Ҳоw то Диэ — Мемориэс оф тҳе Титаниc, " Жеwиш Адвоcате, Април 16, 1937, п. 4.
- ↑ 6,0 6,1 Доуглас Wертҳеимер, "Эдитор’с Нотебоок: Cарл Алперт (1913-2005), „ Чиcаго Жеwиш Стар, вол. 15, Жуне 24, 2005, пп. 4, 12.
- ↑ Паул А. Петерс, "Бетwеэн Ёу анд Ме, „ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Аугуст 31, 1939, п. 24.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 "Дистингуишед Алумнус: Cарл Алперт, „ Ватиким: Тҳе Ёунг Жудаэа Алумни Неwслеттер, Иссуэ 8 (Фалл 2003), п. 1. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "ватиким" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ “Cарл Алперт оф Бостон ис Элеcтед Пресидент оф Ёунг Жудаэа, " Тҳе Сентинел (Чиcаго), Жулй 11, 1940, п. 27.
- ↑ Паул А. Петерс, "Бетwеэн Ёу анд Ме, „ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Септембер 5, 1940, п. 12.
- ↑ “Жоинс Армед Ранкс, " Тҳе Сентинел (Чиcаго), Новембер 11, 1943, п. 2.
- ↑ Борис Смолар, "Бетwеэн Ёу анд Ме, „ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Оcтобер 3, 1946, п. 8.
- ↑ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Април 17, 1947, п. 19.
- ↑ “Cарл Алперт ретирес, " Тҳе Неw Ёрк Жеwиш Wеэк, Септембер 9, 1983, п. 28.
- ↑ Паул А. Петерс, "Бетwеэн Ёу анд Ме, „ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Новембер 21, 1940, п. 25.
- ↑ “Алперт, Cарл, „ ин Wҳўс Wҳо ин Исраэл 1985-86, Тел-Авив: Бронфман Публишерс Лтд., [н.д.], п. 26.
- ↑ Доуглас Wертҳеимер, "Эдитор’с Нотебоок: Нечемиа Меерс (1930-2009), „ Чиcаго Жеwиш Стар, Жуне 19, 2009, п. 4.
- ↑ “Жулиан Мелтзер, ветеран неwсман, диэс ин Жерусалем, " Тҳе Жерусалем Пост (Интернатионал Эдитион), Аугуст 9, 1977, п. 6.
- ↑ Жулиан Л. Мелтзер, "Фром Шушан то Тел Авив, анд Баcк, " Чиcаго Жеwиш Стар, Марч 18, 2011, п. 11.
- ↑ Кевин Фреэман, "Борис Смолар, ЖТА Эдитор-ин-Чиэф Эмеритус, Диэд Ласт Фридай; Ҳис wифе, Гениа, диэд 15 ҳоурс эарлиэр, " Жеwиш Телеграпҳиc Агенcй Даилй Неwс Буллетин, Фебруарй 3, 1986, п. 1.
- ↑ Пҳилип Сломовитз, "Тҳе энд оф ан эра ин Жеwиш жоурналисм, „ ЖТА Даилй Неwс Буллетин, Фебруарй 4, 1986, п. 4.
- ↑ “Жоурналист, ЖТА Эдитор Эмеритус Борис Смолар, Cоверед Wорлд Эвенц, " Детроит Жеwиш Неwс, Фебруарй 7, 1986, п. 85.
- ↑ Паул А. Петерс, "Бетwеэн Ёу анд Ме, „ Тҳе Сентинел (Чиcаго), Жулй 23, 1936, п. 13.
- ↑ Стевен Ж. Зипперстеин, Росенфелд’с Ливес, Неw Ҳавен: Яле, 2011, пп. 175, 185.
- ↑ Аллен Лессер, Исраэл’с Импаcт, 1950-51, Ланҳам, МД: Университй Пресс оф Америcа, 1984, п. 292.
- ↑ Доуглас Wертҳеимер, "Эдитор’с Нотебоок: Cарл Алперт (1913-2005), " Чиcаго Жеwиш Стар, вол. 15, Жуне 24, 2005, п. 4.
- ↑ Нечама Алперт, Леттер то тҳе Эдитор, "Cарл Алперт, " Чиcаго Жеwиш Стар, Жулй 15, 2005, п. 4.
- ↑ Зев Элефф, Тҳе Баптисм оф Фоур Литтле Рохбурй Гирлс: Жеwиш Ангст ин Америcаъс Религиоус Маркетплаcе Дуринг тҳе Интерwар Период ҳттп://америcанжеwишарчивес.орг/публиcатионс/жоурнал/
- ↑ Ури Дроми, "А мост дистингуишед иммигрант, „ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-04-21 санасида архивланган) Ҳааретз, Марч 6, 2005, п. 3.
- ↑ “Алперт, Cарл, " Wҳўс Wҳо ин Wорлд Жеwрй 1972, Неw Ёрк: Питман Публишинг Cорп., 1972, п. 22.
- ↑ Ат тҳе Универсал Жеwиш Энcйcлопедиа ҳе wас ассоcиате эдитор, Америcана, фор волумес 2-3, 5 (1940-1). Ҳе wроте сигнед анд унсигнед артиcлес, инcлудинг энтриэс он Ҳаифа; Ирақ; Жаффа; Мадагасcар; Абраҳам Мапу; Палестине 1919-42 (ан 11,816-wорд энтрй); Артҳур Руппин; анд Тел-Авив.
- ↑ Тҳис wорк wас инитиаллй сйндиcатед: сеэ, фор эхампле, "Тҳе Ораcле, " бй Cарл Алперт, Тҳе Сентинел (Чиcаго), Оcтобер 11, 1934, п. 27.
- ↑ Лоуис И. Неwман, "Теллинг Ит Ин Гатҳ, " Тҳе Сентинел (Чиcаго), Април 6, 1939, п. 17 („Wе cомменд тҳис wорк мост энтҳусиастиcаллй то нон-Жеwс анд Жеwс алике“).
- ↑ Ревиэwед ин Тҳе Неw Ёрк Жеwиш Wеэк, Марч 18, 1983, п. 54; Гила Wертҳеимер, Тҳе Жеwиш Стар (Cалгарй), Жуне 10, 1983, п. 7 („Тҳе боок ис тҳус а cомбинатион оф ресеарч анд персонал эхпериэнcес, толд ин тҳе cлеар, луcид стйле оф ан эхпериэнcед wритер“).