Ziyosfera

Catherine Parr

Cатҳерине Парр (талаффузи: Кетрин Парр; тах. 1512-йил август – 1548-йил 5-сентябр[1]) — Англия қироли Ҳенрй ВИИИ нинг олтинчи ва охирги хотини (1543-1547). Англиянинг барча маликаларидан кўп никоҳ қурган — Ҳенрйдан ташқари у яна уч марта эрга теккан.

Болалик ва ёшлик

Cатҳерине Парр тахминан 1512-йилда сер Тҳомас Парр ва леди Мауд Греэннинг биринчи фарзанди сифатида туғилган. Туғилган жойини кўрсатиш ҳам қийин — бу Вестморленд округидаги отасига тегишли Кендал қал’асида ҳам, Парр оиласининг Блекфриарс ҳудудидаги уйида ҳам ёки эга Лондонда ҳам содир бўлган бўлиши мумкин.

Cатҳерине Парр болалигини ХИВ асрдан бери оиласига тегишли бўлган Кендал қал’асида ўтказди. Отаси эрта вафот этган (у 1517-йилда вафот этган), Cатҳерине ўзини катталардек тута бошлади ва ўз ҳаракатлари учун жавоб берар эди. Чет тиллари ва фалсафани ўрганиш ХВИ асрнинг олижаноб хонимининг таълим „дастурига“ киритилмаган бўлса-да, у бу фанларни ихтиёрий равишда ўрганди.

Ёш Cатҳерине Парр 14 ёки 15 ёшида олтмиш уч ёшли лорд Эдwард Борога турмушга чиққан. Тўй 1526-йилда бўлиб ўтган. Уларнинг оилавий ҳаёти жуда бахтли эди. Бундан ташқари, Cатҳерине ўзидан деярли икки баравар катта бўлган Лорд Боронинг болалари учун ҳақиқий она бўлишга муваффақ бўлди. Бироқ, 1529-йилда Леди Боро бева қолди.

Cатҳерине Парр санъатда

1530-йилда ёш бева аёл турмуш қуриш таклифини олди. Бу бева қолган лорд Латимер эди. Ушбу таклифни қабул қилиб, Cатҳерине хоним Снейп қал’асига эрининг ёнига кўчиб ўтди. Бу ерда у яна ўгай она мақомини олди — Латимернинг биринчи турмушидан Маргарет исмли қизи бор эди.

1530-йилларнинг иккинчи ярмида Латимерлар оиласи кўпинча қиролнинг саройида меҳмон бўлишди. Ҳенрй ВИИИ бу жуфтликка жуда дўстона муносабатда бўлган.

Бешинчи хотини Cатҳерине Ховард қатл этилгандан сўнг, Генри кўпроқ ақлли ва самимий Латимер хонимга эътибор қаратди. Латимер хоним аллақачон ўттиз бир ёшда эди, бу ХВИ аср меъёрларига кўра бу ёшдаги аёллар ёш деб ҳисобланмаган, аммо қиролнинг ўзи ҳам ёш эмас эди.

Ўша пайтда лорд Латимер анчадан бери оғир касал эди ва тузалишга деярли умид йўқ эди. 1543-йилда лорд вафот этганида, қирол Латимер хонимга никоҳ таклифи билан мурожаат қила бошлади.

Англия қироличаси

Латимер хонимнинг қиролнинг „кексаликдаги тасалли“ бўлиш таклифига биринчи муносабати ёмон эди. Лекин бу Ҳенрйнинг Cатҳеринега уйланиш ниятини йўқ қила олмади ва унинг розилигини олди.

1543-йил 12-июлда тўй Хемптон судининг қироллик черковида бўлиб ўтди. Тўй Виндзорда бўлиб ўтди, эр хотинлар қироллик саройида августгача қолишди.

Ҳенрй билан биргаликда ҳаётининг биринчи кунлариданоқ Cатҳерине унга оддий оилавий ҳаёт учун шароит яратишга ҳаракат қилди. Қатл этилган Анн Болейннинг қизи малика Элизабет ўзаро алоқаларни яхшилаган.

Ўгай она ва қиз ўртасида мустаҳкам дўстлик алоқалари пайдо бўлди — улар фаол ёзишмаларни олиб боришди ва тез-тез самимий суҳбатлар қуришди. Cатҳерине Ҳенрйнинг бошқа қизи малика Марй билан дўстона муносабатларга эга эмас эди. Чунки католик Марямнинг протестант Cатҳерине Паррга нисбатан диний муросага кела олмас эди. Шаҳзода Эдwард ўгай онасини дарҳол ёқтириб қолмади, лекин Cатҳерине уни ўз томонига ўтказишга муваффақ бўлди. Бундан ташқари, малика тахт вориси тарбиясини диққат билан назотат қилиб борди.

1545-1546-йилларга келиб қиролнинг соғлиғи шунчалик ёмонлашдики, у давлат муаммоларини ҳал қилиш билан шуғуллана олмасди. Бироқ, подшоҳнинг шубҳаси таҳдидли хусусиятга эга бўла бошлади. Cатҳерине бир неча бор ўлим ёқасида қайтди: қироличанинг кучли душманлари бор эди ва қирол эса ўз хотинига эмас, балки уларга ишониши мумкин эди. Ўша пайтда Англияда маликаларнинг қатл этилиши ажабланарли ҳол эмас эди. Қирол бир неча бор Cатҳеринени ҳибсга олишга қарор қилган, лекин ҳар сафар у бу қароридан қайтаверди. Қирол норозилигининг асосий сабаби, Лутҳернинг ғояларига берилиб кетган Cатҳериненинг радикал протестант эканлиги эди. 1547-йил 28-январда Ҳенрй ВИИИ вафот этди. Ва ўша йилнинг май ойида Cатҳерине Жане Сеймоурнинг укаси Тҳомас Сеймоурга турмушга чиқди.

Сеймоур хоним

Глоуcестершире, Садли қал’асидаги Cатҳерине Паррнинг қабр тоши

Тҳомас Сеймоур узоқни кўра оладиган одам эди ва Cатҳерине хонимга турмуш қуришни таклиф қилди унинг мақсади регентнинг эри бўлиш эди. Бироқ унинг умидлари ўзини оқланмади. Бундан ташқари, Ҳенрйнинг қизлари — малика Элизабет ва Марй никоҳга жуда ёмон муносабатда бўлишди. Эдwард, аксинча, севимли тоғаси ва ўгай онаси оила қурганидан хурсанд эканлигини билдирди.

Лорд Сеймоур ва собиқ қироличанинг оилавий ҳаёти яхши эмас эди. Cатҳерине аллақачон ўрта ёшда эри эса барча ёш гўзаллар учун жозибали эди. Ёш малика Элизабетҳ ҳам Тҳомас Сеймоурга муҳаббат изҳор этган ва Тҳомас ҳам унга жавоб берган деган тахмин мавжуд. Бироқ, бу тахмин жиддий асосларга эга эмас.

Тўғри, Cатҳерине ҳомиладор бўлганида, Тҳомас Сеймоур яна содиқ турмуш ўртоғига айланди. 1548-йил август ойининг охирида уларнинг қизи Марй туғилди. Cатҳерине Паррнинг ўзи 1548-йил 5-сентябрда туғилш пайтидаги иситмадан вафот этди ва бу давридаги кўплаб аёллар бундай иситмадан вафот этишарди.

Cатҳерине Парр Глостерширдаги Садли қал’асига дафн этилган.

Парр тўрт марта турмушга чиққан бўлса-да, Марй Сеймоур унинг ягона фарзанди эди. Марй Сеймоурнинг кейинги тақдири ҳақида деярли ҳеч нарса маълум эмас; отаси қатл этилган ва мулки мусодара қилинганидан кейин у қироличанинг яқин дугонаси, Суффолк герцогиняси қарамоғида қолган. У охирги марта 1550-йилда икки ёшида эсга олинган; у болалигида вафот этган ёки ноаниқ ҳаёт кечирган бўлиши мумкин (булар ҳақида ноаниқ далилларга асосланган бир қатор тахминлар мавжуд).

Манбалар

  1. ↑ Жамес 2009, сс. 294.

Адабиётлар

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi