Cazuela
Cазуэла (испанча талаффузи: [каˈθwела] ёки испанча талаффузи: [каˈсwела]) - бу асосан, Жанубий Америкада тайёрланадиган турли хил таомларга бериладиган умумий ном. У ўз номини испанча "cазуэла" (қозон) сўзидан олган бўлиб, бу ан’анавий равишда овқат пишириш учун ишлатиладиган, кўпинча саёз ва сирланмаган сопол идишни англатади[1][2]. Масаллиқлар ва тайёрлаш усули минтақадан минтақага фарқ қилади, лекин бу одатда бир неча хил гўшт ва сабзавотларни бирга пишириб тайёрланган ўрта қалинликдаги хушта’м шўрва ҳисобланади.
 Эквадор Cазуэласи | |
| Тури | шўрва |
|---|---|
| Асосий компонентлари | гўшт ва сабзавотлар |
Чили cазуэлалари
Cазуэла чилидан тайёрланадиган одатий таомлардан бири ҳисобланади. Энг кенг тарқалган турлари товуқ ёки мол гўштидан тайёрланади, шунингдек cазуэланинг чўчқа гўшти, қўзичоқ ва қўй гўшти ҳамда курка гўштидан тайёрланган бошқа турлари ҳам мавжуд.
Чили cазуэласи ҳақидаги энг муҳим фактлардан бири шундаки, аввалига унинг барча таркибий маҳсулотлари алоҳида пишириб олинади ва ликопчага тортишда уларни бирлаштириш орқали тайёрланади. Чили cазуэласининг одатий таоми гўштни (одатда мол гўшти ёки товуқ гўшти) майдаланган пиёз ва сабзи билан қайнатиш орқали тайёрланади. Қолган барча масаллиқлар алоҳида қозонда қайнатилади, аммо гўштдан тайёрланган шўрва сабзавотларнинг қайнатилишидан олинган суюқлик билан бойитилади. Таом ликопчага қуйидагилар билан бирга тортилади: бир бўлак қовоқ ёки испан тилида "запалло cамоте" деб аталадиган қовоқ, битта катта ёки иккита кичик картошка, кўк ловия, олдиндан пиширилган гуруч ва бир бўлак ширин маккажўхори. Одатда унинг устига бир оз янги кашнич, петрушка ёки ажí верде (яшил аччиқ қалампир соуси) сепиб қўйилади.
Cазуэла одатда аввал суюқ қисмини ичиб, кейин гўшт ва йирик сабзавотларни (масалан, картошка, катта бўлак қовоқ ёки сабзи) ейиш орқали исте’мол қилинади. Бироқ, гўшт ва йирик сабзавотларни суюқ қисмига майдалаб солиб, ҳаммаси бирга ҳам ейилиши мумкин. Одатда ортиб қолган маҳсулотлар тўғралиб, яшил нўхат билан аралаштирилади ва "карбонада" деб аталадиган бошқа турдаги шўрвага айлантирилади.
Чили cазуэласи илдизларини "коррü" деб номланган Мапуче активи билан баҳам кўради[3].
Перу cазуэласи
Cазуэла - Перудаги Амазонас минтақасининг одатий таомидир. Таом Амазонаснинг ҳар бир провинсияси ёки туманида турлича тайёрланади ва пиширилади. Чачапоясда (Перу) зиравор бир бўлак товуқ гўшти ва қўй гўштини қайнатиш орқали тайёрланади. Бироз ёввойи карам, гуруч, сабзи, ширин бодроқ ва оқ шароб қўшилади. Соус идишни оловдан олишдан бир неча дақиқа олдин улар бироз сут ва вермишелли лағмон (вермиcелли ноодлес шунингдек, cабелло де áнгел ноодле деб ҳам аталади) қўшадилар. Cазуэла шўрва сифатида тортилиши қилиш учун етарли даражада шўрва ёки суюқликка эга бўлиши керак.
Колумбия cазуэласи
Cазуэла - Колумбиядаги Кариб денгизи минтақаси ва Антиоқуиа департаменти минтақасининг одатий таомидир. Ушбу таом Колумбиянинг ҳар бир вилоятида турлича тайёрланади.Умуман олганда, Колумбия cазуэласи учун рецептлар ловия, пиёз, саримсоқпиёз, помидор, авокадо, соус, чичаррон (қовурилган чўчқа, товуқ, қўй ёки мол гўштидан иборат таом), тосино (бекон), яшил ва сариқ чинор, исте’мол тузи ва зайтун мойи ёки сабзавот мойини ўз ичига олади.
Пуэрто-Рико cазуэласи
Пуэрто-Рикода "cазуэла" одатда Рождество мавсумида банан баргларида пиширилган ан’анавий қобиқсиз пирог. У қовоқ пирогига ўхшайди, лекин батата (ширин картошка тури), колбаса (Кариб денгизи қовоқчаси), майиз, занжабил, зираворлар, кокос сути, тухум, сариёғ ва нон, ун ёки гуруч унидан фойдаланади. Ширин чинор, пишган нон меваси, таро ёки нонвойчилик кукуни ва қовун қўшилган рецептлари мавжуд[4].
Бошқа турлари
Жанубий Аризонада cазуэла (ба’зан "cасуэла" деб ёзилади) одатда картошка, саримсоқ, яшил чили ва ўтлар билан cарне сеcа ёки мачаcа (қуритилган мол гўштининг икки нави) билан тайёрланади[5].
Манбалар
- ↑ „cазуэла“. дле.раэ.эс. Қаралди: 2023-йил 8-август.
- ↑ Cаро Беллидо, Антонио. Диccионарио де тéрминос cерáмиcос й де алфарерíа. Cáдиз: Агрижа Эдиcионес, 2008 — 69-бет. ИСБН 978-84-96191-07-5.
- ↑ Сониа Монтеcино Агуирре. „Cоcинас местизас де Чиле. Ла олла делеитоса.“. Мусео Чилено де Арте Преcоломбино. 2011-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Пуэрто Риcан Cазуэла“.[сайт ишламайди]
- ↑ Том Стауффер. „Сопа сеасон“. туcсонcитизен.cом. 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 20-январ.