Cейлон чойи – бу Шри Ланкада ишлаб чиқариладиган чой бренди ва ушбу мамлакат чойини тавсифловчи тарихий атама. Cейлон чойи нафақат географик тавсифловчи атама сифатида, балки Шри Ланка маданияти, мероси ва ўзига хослигининг устуни сифатида ҳам тасвирланади[1]. Шри Ланка чой кенгаши Cейлон чойининг шер тасвирли логотипининг қонуний эгаси ҳисобланади. 2019-йилда Шри Ланка дунёдаги тўртинчи энг йирик чой етиштирувчи ва учинчи энг йирик чой экспортчиси бўлган[2]. Шер тасвирли логотипи 2016-йил ҳолатига кўра 98 та давлатда рўйхатга олинган[3]. Cейлон чойи, асосан, иш ҳақи, ёқилғи нархлари ва коммунал хизматларнинг ўсиши туфайли ишлаб чиқариш харажатларининг ҳам ўсишига дуч келмоқда[4].

Cейлон чойи

Соф Cейлон чойининг шер тасвирли логотипи
Маҳсулот тури Чой
Эгаси Шри Ланка чой кенгаши
Мамлакат Шри Ланка
Ишлаб чиқарилади 1867-йил
Бозорлар Яқин Шарқ, Россия, Хитой, Европа Иттифоқи, АҚШ, Япония
Шиор Cейлон чойи — сифат рамзи
Веб-сайт пуреcейлонтеа.cом

Қадоқлаш

Японияда сотиладиган 100 % соф Cейлон чойи қутиси

Чой пакетида Cейлоннинг шер тасвирли логотипи туширилиши учун у тўртта мезонга жавоб бериши керак: 1) Шер тасвирли логотип фақат Cейлон чойининг истеъмол пакетларида ишлатилиши мумкин. 2) Пакетда 100 фоиз соф Cейлон чойи бўлиши керак. 3) У Шри Ланкада қадоқланган бўлиши керак. 4) Бренд Шри Ланка чой кенгаши томонидан белгиланган сифат стандартларига мос келиши керак[5]. Cейлон чойи назорат остида ишлаб чиқарилиши туфайли танилган чой ҳисобланади ва ундан юқори фойда олиш учун уни қайта ишланган шаклда сотиш керак. Логотипдан фойдаланишни фақат лицензияга эга компанияларга чеклаш орқали чойнинг сифатини кафолатлаш ва сертификатланган юқори сифатли маҳсулотни қадрлайдиган кўпроқ мижозларнинг эътиборини жалб қилиш мумкинлиги таъкидланган[6].

Бозор ва рақобат

„Соф Cейлон чойи“ каби соф чойлар бозори жаҳон бозорининг атиги 10 фоизини эгаллаган ихтисослашган бозорлардан бири ҳисобланади[7]. Маълумотлар таҳлили шуни кўрсатадики, Шри Ланка чойининг бозордаги улуши доимий равишда пасайиб бормоқда, Кения чойининг улуши эса юқори сур’атларда ўсиб, Шри Ланканинг бозор улушини эгаллаб бормоқда[8].

Шри Ланканинг чой экспортининг 50 фоиздан ортиғи ҳали ҳам анъанавий чой (бутун чой баргларидан тайёрланадиган қуруқ чой) ҳиссасига тўғри келади, қолган қўшилган қийматли бошқа чой турлари эса умумий чой экспортининг 40-45 фоизига (яшил чой, хушбўй чой, органик чой, тез эрийдиган чой, музли чой ва ичишга тайёр чой) тўғри келади. Бироқ, қўшилган қийматга эга чой маҳсулотларининг барча турлари анъанавий чой экспортига қараганда юқори нархга эга бўлади[9]. Жаҳонда истеъмолчиларнинг чойга бўлган хоҳиш-истаклари ўзгариб бормоқда, шунинг учун жаҳон бозорида ўсиб бораётган талабни янада такомиллаштирилган чой маҳсулотлари билан қондириш мумкин. Шри-Ланка чой саноати рақобатбардош устунликка эга бўлса-да, халқаро маркетинг фаолияти билан шуғуллана олмаслиги туфайли устунликдан фойдаланишда қийинчиликларга дуч келмоқда[10].

Ҳомийлик

Шри Ланка чой кенгаши 2013-йил июн ойидан бошлаб Шри Ланка миллий крикет жамоаси ва Шри Ланка аёллар миллий крикет жамоасига ҳомийлик қилиш тўғрисида Шри Ланка крикет ташкилоти билан келишув имзолаган[11]. Cейлон чойи ҳозирги кунда ҳам миллий жамоаларга ҳомийлик қилишни давом эттирмоқда.

Манбалар

  1. ↑ Wижесингҳе, W. А. С. С. (2015). „Тҳе протеcтион он геограпҳиcал индиcатионс ин девелопинг cоунтриэс: Тҳе cасе оф Cейлон теа“. Баланcе - Мултидисcиплинарй Лаw Жоурнал. 1-жилд, № 1. 11-бет. Қаралди: 5 Фебруарй 2021.
  2. ↑ „Аннуал Репорт 2019/20“. Cейлон Теа Брокерс. Қаралди: 5-феврал 2021-йил.
  3. ↑ „Аннуал Репорт 2016“. парлиамент.лк. Сри Ланка Теа Боард. Қаралди: 5-феврал 2021-йил.
  4. ↑ Ҳилал, М. Ҳ. М. (2020). „Сри Ланка'с Теа Эcономй: Иссуэс анд Стратегиэс“. Жоурнал оф Политиcс анд Лаw. 13-жилд, № 1. 1-бет. дои:10.5539/жпл.в13н1п1. Қаралди: 5 Фебруарй 2021.
  5. ↑ „Теа фром Сри Ланка“. сриланкабусинесс.cом. Сри Ланка Эхпорт Девелопмент Боард. Қаралди: 5-феврал 2021-йил.
  6. ↑ Жоҳнссон, С.. Тҳе греэн голд фром Сри Ланка - Ан эхплоративе ресеарч оф тҳе валуэ чаин оф раw материал ин девелопинг cоунтриэс. Смåланд: Счоол оф Бусинесс анд Эcономиcс ат Линнаэус Университй, 2016 — 72-бет. Қаралди: 2021-йил 5-феврал. 
  7. ↑ Келегама, С.. Тҳе cасе фор либерализатион оф теа импорц фор инcреасинг валуэ аддитион анд энҳанcинг теа эхпорц оф Сри Ланка. Cоломбо: Институте оф Полиcй Студиэс, 2010-йил март — 8-бет. Қаралди: 2021-йил 5-феврал. 
  8. ↑ Китҳсири, К.Ҳ.С. К.; Жаяманна, В.С.; Абеwиcкрама, Л. М. „Эвалуатион оф Cомпетитивенесс оф Cейлон Теа ин тҳе Wорлд Маркет“. Сри Ланкан Жоурнал оф Агриcултуре анд Эcосйстемс. 2-жилд, № 1. 89-98-бет. дои:10.4038/слжаэ.в2и1.31. Қаралди: 5 Фебруарй 2021.
  9. ↑ Ҳератҳ, Ҳ.М.У.Н.; Де Силва, С. (2011). „Стратегиэс фор Cомпетитиве Адвантаге ин Валуэ Аддед Теа Маркетинг“. Тропиcал Агриcултурал Ресеарч. 22-жилд, № 3. 251–262-бет. дои:10.4038/тар.в22и3.3698. Қаралди: 5 Фебруарй 2021.
  10. ↑ Ҳилал, М. И. М.; Калдеэн, М. (2016). „Интернатионал Теа Маркетинг анд Неэд фор Ревивинг Сри Ланкан Теа Индустрй“. Жоурнал оф Манагемент. 9-жилд, № 1. 36-бет. дои:10.4038/жм.в9и1.7563. Қаралди: 5 Фебруарй 2021.
  11. ↑ „ʻʻCейлон Теа’’ - Тҳе Оффиcиал Оверсеас Спонсор оф Сри Ланка Cриcкет“. сриланкатеабоард.лк. Сри Ланка Теа Боард. 2022-йил 5-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-феврал 2021-йил.

Ҳаволалар