Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Charles Jaffe

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Жаффенинг портрети (1937-йил)

Чарлес Жаффе (1879-йил, Дуброна шаҳри, Беларусияда туғилган — 1941-йил 12-июл, Бруклин шаҳри, АҚШда вафот этган) — беларуслик, америкалик шахмат устаси ва шахмат ёзувчиси.

АҚШга кўчиб ўтиши

Жаффе Белоруссия (ўша пайтдаги Россия империяси) Дуброна шаҳрида (ҳозирги Вицебск вилояти) кичик шаҳарчада туғилган. Шахмат тарихчиси Эдвард Винтер ва бошқалар томонидан берилган маълумотга кўра, унинг аниқ туғилган санаси ҳақида катта шубҳа бор. Турли манбаларда унинг туғилган санаси 1876 — 1887-йиллар оралиғида келтирилган. Жаффе 1896-йилда Қўшма Штатларга кўчиб ўтди ва Неw-Ёркда жойлашди. У 1910-йилда профессионал шахматчи бўлгунга қадар ипак фабрикасида савдогар бўлиб ишлади.

Шахматдаги фаолияти

Жаффе Сент-Луис турнирида гуруҳ сурати доирасида, 1904-йил

1904-йилда у Сент-Лоуисда (7-Америка Конгресси) 5/11 билан 10 ўйинчи орасида 7-ўринни эгаллади, Франк Жамес Маршалл ғалаба қозонди[1]. Жаффе 1907-йилда Неw-Ёркда ўтказилган мини-ўйинда етакчи ўйинчи Жаcқуэс Миэсесни 2:0 ҳисобида мағлуб этди[1]. 1909-йилда Жаффе Бруклиндаги Батҳ Беачда кичик турнирда 3/5 билан 6 ўйинчи орасида 3-ўринни эгаллади (Ҳерберт Росенфелд ғалаба қозонган). Шунингдек, 1909-йилда Жаффе Франк Маршаллга 3,5-5,5 (+2 =3 −4) ҳисобида ютқазди. 1911-йилда у Неw-Ёркда 9/12 ҳисобида 3-4-ўринларни эгаллади (Маршалл ғалаба қозонганн). Ушбу фаолиятидаги энг яхши натижадан сўнг Чарлес Жаффе Cарлсбад 1911-йилги шахмат турнирида халқаро дебют қилди. У ерда у 26 ўйинчидан 8,5/25 билан 23-ўринни эгаллади.1913-йилда у Неw-Ёркда (Миллий) 9,5/13 балл билан Жосе Раул Cапабланcа ва Маршаллдан кейин 3-ўринни эгаллади. 1913-йилда у Неw-Ёркда Cапабланcага қарши ўйинда 0,5-2,5 ҳисобида ютқазди. Ўша йили Неw-Ёркдаги кейинги турнирда Жаффе 0,5/6 балл тўплади ва Маршалл ғалаба қозонгани учун 4 ўйинчи ичида 4-ўринни эгаллади[2].

Жаффе шоир ва шахмат устаси Алфред Креймборг томонидан „Шарқий шахматнинг валиаҳд шаҳзодаси“ лақабини олди. У тез-тез Стуйвесант шахмат клубида ўйнаган, шахматчилар ва қизиқарли персонажлар билан учрашган, кўплаб кучли ўйинчилар бу клубга аъзо бўлган ва Манҳаттаннинг Қуйи Шарқ томонида жойлашган. „Жаффе ўзининг қашшоқлиги билан машҳур эди“ ва "унинг услуби „бетакрор қаҳвахона“ эди[3]. Жаффе ўз даромадининг катта қисмини у ерда ўйнаган қийин ўйинлар ва коэффициэнтли ўйинлар орқали олди. Ўша даврдаги клубнинг ранг-баранг муҳити "Мен билган Бобби Фишер ва бошқа ҳикоялар " китобида тасвирланган[4].

1916 — 1927-йиллар

1916-йилда Жаффе Давид Жаноwскига (+4 =4 −5) қийинчилик билан мағлуб бўлди. Кейин 1917-1918-йилларда у Жаноwскийга қарши жавоб ўйинини ўтказди, бу сафар (+4 =4 −10) ҳисобида мағлуб бўлди. 1918-йилда Жаффе Неw-Ёркдаги Ре Беачда 3-5 ўринларни эгаллади (Абраҳам Купчик ғалаба қозонган). 1922-йилда у Неw-Ёркда (CCИ) Эдwард Ласкердан кейин 2-ўринни эгаллади. 1925-йилда Огаё штатидаги Сидар Поинт шаҳрида 3-ўринни эгаллади. 1926-йилда у Чиcагода 4-5 ўринни эгаллади (Маршалл ғалаба қозонган). 1926-йилда у Неw-Ёркда шахмат турнирида Купчикдан кейин 2-ўринни эгаллади.

1927-йилда Жаффе Неw-Ёркдан Буэнос-Айресдаги Александр Алёхинга кабел юборди, у ерда Алёхин Жаҳон чемпионатида Жосе Раул Cапабланcа билан ўйнади. Кабелда Жаффе томонидан Қиролича Гамбитининг янги ўзгариши таҳлили мавжуд бўлиб, Алёхин ўйинда фойдаланган. Ғалаба қозонган Алёхин Неw-Ёркка қайтгач, Валдорф-Астория меҳмонхонасида Жаффе билан икки ўйин ўтказди, молиявий тўловларсиз, Жаффе учун яхшилик қилди ва иккала ўйинда ҳам ғалаба қозонди[3].

Шахматдаги сўнги йиллари

Жаффе 1930-йилларнинг ўрталарида Метрополитан лигаси ўйинларига вақти-вақти билан киришганидан ташқари, ўн йил давомида энг рақобатбардош ўйинчи сифатида кейинчалик шахматни тарк этди, у 1934-йилда ёш (лекин аллақачон жуда кучли) Рубен Финени мағлуб этди[5]. Жаффе 1930-йилда Неw-Ёркда Исаак Кашданга 0-3 ҳисобида мағлуб бўлган. Кашдан бу вақтда Қўшма Штатлардаги энг яхши шахматчи эди[6]. Жаффе „Жаффеъс Чесс Пример“ асарини 1937-йилда ёзган (Парнассус томонидан нашр этилган). Бу орада унинг соғлиғи ёмонлашди. Жаффе шунингдек, Яҳудий тилида бир нечта асарларни нашр этди[7]. Унинг кейинги ҳаётида шахматга қайтиши ёзувчи ва шахмат устаси Алфред Креймборг томонидан „Шахмат ихлосмандни қайта олади“ қиссасида тасвирланган[8]. Жаффе 1938-йилда Бостонда бўлиб ўтган шахмат бўйича АҚШ очиқ чемпионатида финалга йўл олди ва у ерда Ал Ҳороwитз ғалаба қозонгани учун 4/11 ҳисобида 8-ўринни эгаллади[9]. Жаффенинг якуний турнири 1939-йилда Неw-Ёркда шахмат бўйича АҚШ очиқ чемпионати бўлиб, у финалга йўлланма олди, лекин Рубен Фине ғалаба қозонгани учун ушбу гуруҳдаги барча 11 ўйинида мағлуб бўлиб, 12-ўринни эгаллади[10].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 чессметриcс.cом, тҳе Чарлес Жаффе ресулц филе
  2. ↑ 1913 Неw Ёрк Прогрессиве Тоурнамент ресулт
  3. ↑ 3,0 3,1 Тҳе Wорлд оф Чесс, бй Антҳонй Саидй анд Норман Лессинг, 1974, Неw Ёрк, Рандом Ҳоусе, пп. 190-191.
  4. ↑ Тҳе Боббй Фисчер И Кнеw Анд Отҳер Сториэс, бй Арнолд Денкер анд Ларрй Парр, Сан Франcисcо 1995, Ҳйпермодерн Пресс
  5. ↑ ҳттп://www.мйчесс.cом (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-07-18 санасида архивланган), тҳе Чарлес Жаффе гамес филе.
  6. ↑ Тҳе Боббй Фисчер И Кнеw Анд Отҳер Сториэс, бй Арнолд Денкер анд Ларрй Парр, Сан Франcисcо 1995, Ҳйпермодерн Пресс, п. 197.
  7. ↑ Тҳе Боббй Фисчер И Кнеw Анд Отҳер Сториэс, бй Арнолд Денкер анд Ларрй Парр, Сан Франcисcо 1995, Ҳйпермодерн Пресс, п. 259.
  8. ↑ Репринтед ин Тҳе Фиресиде Боок оф Чесс, бй Ирвинг Чернев анд Фред Реинфелд.
  9. ↑ „Амстердам (НЕД-ч10тҳ) 1938“. 2010-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 21-октябр..
  10. ↑ „Абердеэн (Сcоттиш Чампионшип) 1939“. 2009-йил 4-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 6-октябр..