Charlie Kirk
Чарлес Жамес Кирк (1993-йил 14-октабр — 2025-йил 10-сентабр) — америкалик консерватив сиёсий фаол, муаллиф ва ижтимоий медиа шахсияти. У талабалар орасида консерватив ғояларни тарғиб қилувчи нотижорат ташкилот — Турнинг Поинт УСА асосчиси ва ижрочи директори сифатида танилган[1]. Шунингдек, "Тҳе Чарлиэ Кирк Шоw" подкастининг эгаси.
| Чарлиэ Кирк | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
14-октабр 1993 |
| Вафоти |
10-сентабр 2025 Утаҳ, АҚСҲ |
| Касби | сиёсий фаол, муаллиф, нотиқ |
| Фаолият йиллари | 2012–2025 |
| Турмуш ўртоғи | Эрика Франтзве (2021–2025) |
| Болалари | 2 |
У ёш консервативлар орасида Доналд Трампнинг яқин иттифоқчиси сифатида танилган, миллий сиёсатда катта рол ўйнаган. Киркнинг фаолияти коллеж кампуслардаги консерватив фаоллик, ижтимоий тармоқлар ва оммавий ахборот воситалари орқали ёш авлодни "Маке Америcа Греат Агаин" (МАГА) ҳаракатига жалб қилишга қаратилган эди. У 2025-йил 10-сентабрда Утаҳ штатидаги Утаҳ Валлей Университетида нутқ со'злаётганда отиб ўлдирилган, бу воқеа АҚШда сиёсий зўравонлик ҳақидаги баҳсларни қизғинлаштирди. Киркнинг карераси консерватив ғояларни тарғиб қилиш, жумладан, эркин бозорлар, чекланган ҳукумат, қурол ҳуқуқлари ва христиан миллатчилиги билан боғлиқ бўлиб, у кўплаб китоблар ёзган ва миллионлаб издошларга эга бўлган. Унинг фаолияти танқидларга дуч келган, чунки у CОВИД-19 ҳақидаги нотўғри маълумотлар, 2020-йилги сайловдаги фирибгарлик даъволари ва ирқчиликка оид риторикани тарғиб қилган деб айтилади.
Ҳаёти ва та’лими
Чарлиэ Кирк Иллиноис штатининг Арлингтон Ҳеигҳц шаҳрида туғилган ва Проспеcт Ҳеигҳц ҳудудида улғайган[1]. Унинг отаси Роберт У. Кирк архитектор бўлиб, Трамп минорасини қуришда иштирок этган, онаси Кимберй эса Чикаго Мерcантиле Эхчанге'да савдогар, кейинчалик руҳий саломатлик маслаҳатчиси бўлган. Ота-онаси ўртача республикачилар бўлиб, отаси 2012-йилда Митт Ромнининг кампаниясига сармоя киритган. У ёшлик даврида Бой Сcоуц оф Америcа ташкилотида қатнашиб, Эагле Сcоут унвонини олган.
Ўрта мактабда Милтон Фридман китобларини ўқиб, сиёсий қизиқиш уйғотган.У Уилинг Ҳигҳ Счоол'да ўқиган ва 2010-йилда Иллиноис сенатор Марк Киркнинг (қариндош эмас) кампаниясида кўнгилли бўлган. Ўрта мактабнинг охирги йилида мактабда печене нархини оширишга қарши кампания ўтказган ва Бреитбарт Неwс учун либерал тарафкашлик ҳақида иншо ёзган, бу унинг 17 ёшида Фох Бусинесс'да биринчи интервюсига олиб келган. 2012-йилда Wест Поинт Ҳарбий академиясига мурожаат қилган, аммо рад этилган. Кейин Чикаго яқинидаги Ҳарпер Коллежга бир семестр қатнашган, аммо сиёсий фаоллик учун ўқишни ташлаб кетган. У коллеж дипломи йўқлигини ўзининг "либерал таълимни рад этиш" рамзи сифатида ишлатган[1].
Сиёсий фаолияти
2012-йилда 18 ёшида Кирк Турнинг Поинт УСА (ТПУСА) ташкилотига асос солган. Ташкилот талабаларга консерватив қадриятларни тарғиб қилиш, бозор иқтисоди ва давлат аралашувини камайтириш ғояларини ёйишни мақсад қилган[2]. ТПУСА либерал гуруҳларга, масалан, МовеОн.орг га рақобатчи бўлишни мақсад қилган. Кирк ташкилотнинг бош директори, бош молиявий директори ва ташкилот юзи бўлган.
Кирк университет кампусларида Прове Ме Wронг (Мени хато эканимни исботла) деб номланган очиқ мунозара столларини ташкил этиб, қарама-қарши фикрларга эга талабалар билан мулоқот олиб борган. ТПУСА 800 дан ортиқ коллеж бўлимига эга бўлган ва миллионлаб издошларга эга бўлган.
2016-йилда Трамп номзодлигини қўллаб-қувватлаган, Доналд Трамп Жр.нинг ёрдамчиси бўлган. 2016-йил декабрда ТПУСА таркибида шунингдек Профессор Wатчлист лойиҳаси ҳам бўлиб, либерал қарашларга эга профессорларни танқид қилиш билан шуғулланган[3]. Ташкилот оммавий митинглар ўтказган, минглаб ёш сайловчиларни жалб қилган. 2020-йилда даромади 39,2 миллион долларни ташкил этган, Киркнинг маоши 27 мингдан 325 минг долларга ошган. 2021-йилда Турнинг Поинт Аcадемй онлайн "Америка биринчи" таълим дастурини эълон қилган, аммо шерик СтронгМинд танқидлар туфайли чиқиб кетган.
У Доналд Трамп сиёсатини фаол қўллаб-қувватлаган ва консерватив ёшлар ҳаракатида етакчи овозлардан бири бўлган[1].
ОАВ ва нашрлардаги фаолияти
2020-йил октябрда "Тҳе Чарлиэ Кирк Шоw" ни Салем Медиа Гроуп'да бошлаган, кунига 500-750 минг юклаб олишга эга бўлган, Аппле Подcасц'да 21-ўринни эгаллаган. 2021-йилда "Турнинг Поинт Ливе" ни Генератион З учун ишга туширган. 2024-йил апрелида ТикТок аккаунтини очган, видеолари 50 миллион кўришга эга бўлган. 2025-йил февралда Тринитй Броадcастинг Нетwорк билан "Чарлиэ Кирк Тодай" шоусини имзолаган.
Китоблари: "Тиме фор а Турнинг Поинт" (2016), "Cампус Баттлефиэлд" (2018), "Тҳе МАГА Доcтрине" (2020), "Тҳе Cоллеге Сcам" (2022), "Ригҳт Wинг Револутион" (2024). Унинг "Саббатҳ" китоби ўлимидан кейин бесцеллер бўлган.
2025-йилда Трамп томонидан ҳарбий академия кенгашларига тайинланган ва Эпстеин ишини муҳокама қилган.
Шахсий ҳаёти
2021-йилда Кирк Эрика Франтзве билан турмуш қурган. Уларнинг икки фарзанди бўлган: қизи (2022) ва ўғли (2024)[1]. У миллионер бўлиб, 2023-йилда Аризона штатидаги 4,75 миллион долларлик уйда яшаган. Эвангелик христиан бўлиб, қурол ҳуқуқларини қўллаб-қувватлаган ва "қурол ўлимлари қурол ҳуқуқи учун арзийди" деган. Унинг ўлими оиласини қайғуга ботирган, Эрика "унинг меросини ўлдирмайман" деб айтган.
Вафоти
Чарлиэ Кирк 2025-йил 10-сентабрда, 31 ёшида, Утаҳ Валлей Университй кампусида ўтказилган Америcан Cомебаcк Тоур номли тадбирда оммавий отишмалар ҳақида саволга жавоб бераётганда, 142 ярд масофадан бўйин қисмига ўқ узилган[4]. У Тимпаногос Регионал Ҳоспиталга етказилган, аммо вафот этган. Воқеа шовшувга сабаб бўлиб, Фох Неwс, МСНБC ва CНН томошабинларини 65% оширган.
2025-йил 12-сентабрда 22 ёшли Тйлер Жеймс Робинсон ушбу жиноятда айбланиб ҳибсга олинган. Прокурорлар ўлим жазосини талаб қилган, чунки сиёсий мотив деб ҳисобланган. ТПУСА мемориал 21-сентабрда ўтказган.
Киркнинг ўлими сиёсий баҳсларни янада қизғинлаштирди. Трамп "энг буюк ва афсонавий Чарли Кирк ўлди" деб баёнот берди. Ўнг қанот фаоллар қасос олиш учун чақириқлар берди, со'л тараф вакиллари зўравонликни рад этган. Унинг ўлими АҚСҲ сиёсатида сўз эркинлиги, сиёсий зўравонлик ва жамиятдаги қутбланиш масалаларига оид кенг мунозараларга сабаб бўлди[5].
Танқидлар
Кирк консерватив доираларда машҳур бўлса-да, либерал ва марказий қарашларга эга гуруҳлар томонидан кескин риторикаси, нотўғри маълумотлар тарқатишда айбланиши ва ирқий ҳамда гендер масалаларидаги позициялари учун танқид қилинган[3].
Киркнинг риторикаси бўлинувчи, ирқчил, ксенофобик ва экстремал деб танқид қилинган. Соутҳерн Повертй Лаw Cентер унинг нафратга бой нутқларини ўрганган. У маданий марксизм ва "университетлар тоталитаризм ороллар" ҳақидаги назарияларни тарғиб қилган. Дастлаб эвангелист ўнгга қарши бўлган, кейин христиан миллатчисига айланган, "Севен Моунтаин Мандате" ни қўллаб-қувватлаган.
У абортга, ДЕИ дастурларига ва ЛГБТ ҳуқуқларига қарши бўлган. 1964-йилги Фуқаролик ҳуқуқлари қонунини ва Мартин Лютер Кингни танқид қилган, Георге Флойдни "Аҳмоқ"(сcумбаг) деб атаган. CОВИД-19 ҳақида нотўғри маълумотлар ва 2020-йилги сайлов фирибгарлиги даъволарини тарқатган. "Профессор Wатчлист" академикларни безовта қилишга олиб келган. ТПУСА молиявий шаффофлиги ва сиёсий фаолият чегараси ҳақида терговлар бўлган. 2025-йилда Трампнинг федерал ҳуқуқ-тартибот органлари томонидан шаҳарлар "ҳарбий ишғолини" ни қўллаб-қувватлаган.
Ўлимидан кейин унинг ўлдирилишини нишонлаган шарҳлар ва қасос чақириқларини ко'пайтирди, бу сиёсий зўравонлик баҳсларини кучайтирди.
Мероси
Чарлиэ Кирк ёшлар орасида консерватив ғояларни оммалаштиришда катта рол ўйнади. Унинг ташкилоти ва ижтимоий тармоқлардаги фаоллиги уни америкалик консерватив сиёсий фаолларнинг авлодига кучли та’сир кўрсатган шахс сифатида тарихда қолдирди[2].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Чарлиэ Кирк“. Wикипедиа. Қаралди: 2025-йил 17-сентябр.
- ↑ 2,0 2,1 „Ҳоw Чарлиэ Кирк ҳелпед шапе а cонсервативе форcе фор а неw генератион“. ПБС НеwсҲоур (2025-йил 11-сентябр). Қаралди: 2025-йил 17-сентябр.
- ↑ 3,0 3,1 „Wҳо wас Чарлиэ Кирк? Cонсервативе аcтивист киллед ат Утаҳ раллй“. Тҳе Индепендент (2025-йил 11-сентябр). Қаралди: 2025-йил 17-сентябр.
- ↑ „Чарлиэ Кирк шот деад дуринг Утаҳ эвент“. Ассоcиатед Пресс (2025-йил 10-сентябр). Қаралди: 2025-йил 17-сентябр.
- ↑ „Чарлиэ Кирк: Wҳат то Кноw Абоут Cонсервативе Аcтивист“. Пеопле (2025-йил 11-сентябр). Қаралди: 2025-йил 17-сентябр.