Chester W. Nimitz
Честер Wиллиам Нимитз (/ˈнɪмɪтс/; 1885-йил 24-феврал; 1966-йил 20-феврал) Қўшма Штатлар денгиз флотининг флот адмирали эди. У АҚШ Тинч океани флоти бош қўмондони ва Тинч океани ҳудудлари бош қўмондони сифатида Иккинчи Жаҳон уруши денгиз тарихида муҳим рол ўйнаган, Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Иттифоқдошларнинг ҳаво, қуруқлик ва денгиз кучларига қўмондонлик қилган[1].
Нимитз АҚШ денгиз флотининг сув ости кемалари бўйича етакчи раҳбари эди. У ҳаётининг дастлабки йилларида сув ости кемаларида малака оширган, кейинчалик бу кемаларнинг ҳаракатланишини бензиндан дизелга ўзгартирилишини назорат қилади ва кейинчалик дунёдаги биринчи ядровий сув ости кемаси УСС ни қуриш учун рухсат олишда муҳим рол ўйнайди. Унинг ҳаракатлантирувчи тизими кейинчалик АҚШда дизел билан ишлайдиган сув ости кемаларининг фаолиятини бутунлай ўзгартиради. 1939-йилда денгиз флотининг Навигация бюроси бошлиғи Нимитз 1945-йилдан 1947-йилгача денгиз операциялари бошлиғи бўлиб ишлаган. У флот адмирали унвонида хизмат қилган Қўшма Штатларнинг омон қолган сўнгги зобити эди. УСС синфида етакчи кема бўлган УСС суперташувчиси унинг номи билан аталган.
Ҳаёти ва таълими
Асли келиб чиқиши немис бўлган техаслик Нимитз 1885-йил 24-февралда Техаснинг Фредериксбург шаҳрида[2] Анна Жосепҳине (Ҳенке) ва Честер Честер Бернҳард Нимитз оиласида туғилган. Нимитз туғилган ва яшаган бобосининг меҳмонхонаси ҳозирда Тинч океани уруши миллий музейи сифатида фаолият олиб боради. Унинг отаси Нимитз туғилишидан олти ой олдин 1884-йил 14-августда вафот этган. 1890-йилда Анна Честер Б. Нимитзнинг укаси Wиллиам Нимитзга (1864-1943) турмушга чиқади[3]. Унга тарбиясида ота томондан бобоси немис Чарлес Ҳенрй Нимитз катта таъсир кўрсатган ва унга „денгиз — ҳаётнинг ўзи каби қатъий вазифани бажарувчи“ деб ўргатган[4]. Унинг бобоси 1851-йилда Техасда махсус жамоа қўриқчиси бўлган ва кейин Фуқаролар уруши пайтида Конфедерация штатлари армиясида Гиллеспиэ компанияси капитани бўлиб хизмат қилган[5].
Дастлаб, Нимитз армия офицери бўлиш умидида Wест Поинтга мурожаат қилган, аммо ҳеч қандай натижа бўлмаган. Унинг конгрессмени Жамес Л. Слайден унга Қўшма Штатлар Ҳарбий-денгиз академиясида битта офицер ўни борлигини ва уни энг яхши малакали номзод сифатида кўрсатишини айтган. Нимитз бу унинг қўшимча таълим олиши учун ягона имконияти эканлигини ҳис қилган. У 1901-йилда Техаснинг 12-конгресс округидан Ҳарбий-денгиз академиясига тайинланган ва 1905-йил 30-январда 11-синфни тамомлаган[6].
Вафоти
1965-йил охирида Нимитз пневмония билан асоратланган инсултни бошдан кечиради. 1966-йил январ ойида у Окленддаги АҚШ ҳарбий-денгиз касалхонасини (Оак Кнолл) тарк этиб, уйига қайтади. У 20-феврал куни кечқурун Сан-Франсиско кўрфазидаги Ерба Буэна оролидаги уйида, 81 ёшга тўлишидан тўрт кун олдин вафот этади[7]. Унинг дафн маросими 24-феврал куни — 81 ёшга тўлган куни — қўшни денгиз стансияси Треасуре оролининг ибодатхонасида бўлиб ўтади ва Нимитз Сан-Брунодаги Олтин дарвоза миллий қабристонига тўлиқ ҳарбий шараф билан дафн қилинади[8][9][10][11][12].
Ҳарбий даражалари
| Энсин | Кичик лейтенант | Лейтенант | Командир лейтенанти | Командир | Капитан |
|---|---|---|---|---|---|
| О-1 | О-2 | О-3 | О-4 | О-5 | О-6 |
| 1907-йил 7-январ | Бу даражани олмаган | 1910-йил 31-январ | 1916-йил 29-август | 1918-йил 1-феврал | 1927-йил 2-июн |
| Комодор | Контрадмирал | Вице-адмирал | Адмирал | Флот адмирали |
|---|---|---|---|---|
| О-7 | О-8 | О-9 | О-10 | Махсус даража |
| Бу даражани олмаган | 1938-йил 23-июн | Бу даражани олмаган | 1941-йил 31-декабр | 1944-йил 19-декабр |
- Нимитз ҳеч қачон кичик лейтенант унвонига эга бўлмаган, чунки у энсин сифатида уч йиллик хизмат қилганидан сўнг тўлиқ лейтенант этиб тайинланган. Маʻмурий сабабларга кўра, Нимитзнинг денгиз флотида у худди шу куни кичик лейтенант ва лейтенант унвонига кўтарилган.
- Нимитз тўғридан-тўғри капитанликдан контрадмирал даражасига кўтарилган. Нимитз хизмати давомида фақат контрадмирал унвони мавжуд бўлган, кейинчалик комодор унвони қўшилган.
- Конгресснинг буйруғи билан у вице-адмирал унвонини ўтказиб юборади ва 1941-йил декабрда адмирал бўлади.
- Нимитзнинг флот адмирали унвони 1946-йил 13-майда Америка Қўшма Штатлари Ҳарбий-денгиз кучлари томонидан умрбодга берилган[13].
Хорижий мукофотлар
Ордерлар
| Бирлашган Қироллик — Батҳ ордени | |
| Франсия — Фахрий легион ордени (франсузча: Гранд-Оффиcиэр де ла Лéгион д’ҳоннеур) | |
| Нидерландия — Оранге-Нассау ордени (Голландия: Риддер Грооткруис ин де Орде ван Оранже Нассау) | |
| Греция — Георге И ордени | |
| Хитой — Пао Тингнинг Гранд Кордони (Трипод) махсус класси | |
| Гватемала — Биринчи даражали ҳарбий хизматлари учун (испанча: Ла Cруз дел Мерито Милитар де Примера Cласе) | |
| Куба — Cарлос Мануэл де Сеспедес ордени | |
| Аргентина — озод қилувчи генерал Сан Мартин ордени (испанча: Орден дел Либертадор Сан Мартин) | |
| Эквадор — Абдон Калдерон ордени (1-даражали) | |
| Белгия — Тож ордени (франсузча: Гранд Cроих де л’ордре де ла Cоуронне авеc палме) | |
| Италия — Италия Ҳарбий ордени (италянча: Cавалиэре ди Гран Cроcе) | |
| Бразилия — Денгиз хизматлари учун ордени (португалча: Ордем до Мéрито Навал) |
Кўкрак нишонлари
| Филиппин — Филиппин Жасорат медали | |
| Белгия — Cроих де гуэрре (франсузча: Cроих де Гуэрре Авеc Палме) |
Хизмат медаллари
| Буюк Британия — Тинч океани юлдузи | |
|
Филиппин — битта бронза хизмат юлдузи билан озодлик медали |
Манбалар
- ↑ Поттер, Э. Б.. Нимитз. Аннаполис, МД: Навал Институте Пресс, 1976 — 58–61-бет. ИСБН 0-87021-492-6.
- ↑ Поттер, п. 26.
- ↑ „Нимитз Фамилй Пҳотограпҳс“. Паcифиc Wар Мусеум. 2022-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-август.
- ↑ Жоҳн Wооллей. „Гералд Р. Форд: Ремаркс ат тҳе У.С.С. Нимитз Cоммиссионинг Cеремонй ин Норфолк, Виргиниа“. Тҳе Америcан Пресиденcй Прожеcт. Қаралди: 2007-йил 10-май.
- ↑ Натионал Парк Сервиcе Cивил Wар Солдиэрс анд Саилорс датабасе.
- ↑ „Флеэт Адмирал Честер W. Нимитз Биограпҳиcал Скетч“. Тҳе Натионал Мусеум оф тҳе Паcифиc Wар. 2007-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 10-май.
- ↑ „Флеэт Адм. Нимитз диэс оф строке“. Спокесман-Ревиэw. Ассоcиатед Пресс (1966-йил 21-феврал), с. 1.
- ↑ „Привате фунерал ҳелд фор Нимитз“. Эугене Регистер-Гуард. Ассоcиатед Пресс (1966-йил 24-феврал), с. 1А.
- ↑ Поттер. — п.472.
- ↑ „Нимитз'с Фунерал Ис Ҳелд Он Cоаст; Адмирал Деcлинед Арлингтон Буриал то Лиэ Wитҳ Мен“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1966-йил 25-феврал). Қаралди: 2018-йил 3-июн.
- ↑ Лембке, Дарйл Э.. Адм. Нимитз Буриэд ин Симпле Ритес. Лос Ангелес Тимес (1966-йил 25-феврал), с. 4.
- ↑ Борнеман.
- ↑ Арчивал сервиcе реcорд оф Честер Нимитз, „Аwардс анд датес оф ранк“, Натионал Персоннел Реcордс Cентер, релеасед 2008
