Ziyosfera

Chichester

Чичестер (/ˈтʃɪтʃɪстəр/)[1] — Англиянинг Ғарбий Суссехдаги собор шаҳри ва фуқаролик черкови жойлашган унча катта бўлмаган шаҳарча[2]. Бу Ғарбий Суссех ва унинг округидаги ягона шаҳар. У Рим ва Англо-Саксонларнинг асосий аҳоли пункти ва ўша даврлардан, ўрта асрлардан то ҳозирги кунгача бўлган йирик бозор шаҳри эди. Чичестерда ХИИ асрга оид собор ва Англиянинг Чичестер епархияси черковининг қароргоҳи жойлашган.

Шаҳарда иккита асосий сув оқими бор: Чичестер канали ва Лавант дарёси. Лавант дарёси шаҳарнинг жанубий томон оқиб ўтади, асосан шаҳар марказига яқин жойда сув махсус ўтказгичлар ўрнатилган.

Тарихи

Рим даври

Асосий мақола: Новиомагус Регинорум

Чичестерга айланган шаҳар римликларнинг бу ерга келишидан олдин ҳам аҳоли пункти бўлгани ҳақида ҳеч қандай далиллар мавжуд эмас[3]. Чичестер атрофидаги ҳудуд милоддан аввалги 43-йилда Рим босқини пайтида муҳим рол ўйнаган деб ҳисобланилади, буни яқин атрофдаги Фишбоурне Рим саройи ҳудудидан топилган ҳарбий омборхоналарнинг қолдиқлари ҳам тасдиқлаган[4]. Шаҳар маркази Cивитас Регинорум пойтахти, Романо-Британиянинг Новиомагус Регинорум шаҳри пойдевори асосида ташкил топган[5][6]. Шаҳарни Лондон билан боғлайдиган Стане-стреэтнинг Рим йўли шарқий дарвозадан, Чичестердан Силчестергача бўлган йўл эса шимолий дарвозадан бошланган. Шаҳар режаси римликлардан мерос бўлиб қолган: Шимолий, Жануб, Шарқий ва Ғарбий савдо кўчалари ўрта асрларга оид марказий бозор кўчаларидан ажралиб туради.

Асл Рим шаҳар девори бўйлаб 6 1⁄2 фут (2.0 м) лик тик ариқ (кейинчалик у Лавант дарёсини буриш учун ишлатилган) қурилган. У бир ярим минг йилдан кўпроқ вақт давомида сақланиб қолган, аммо кейин унинг ўрнига энсизроқ грузин девори қурилган.

Шаҳар, шунингдек, янги автотураргоҳ қурилишини бошлаганда, Тоwер кўчасидан баъзи Рим ҳамомларининг қолдиқлари топилган. 2012-йил 8-июлда ҳамомларни сақлайдиган Новиум музейи очилган.

Амфитеатр шаҳар деворлари ташқарисида, Шарқий дарвоза яқинида, тахминан милоддан аввалги 80-йилларда қурилган. Ҳудуд ҳозир паркга айлантирилган, аммо амфитеатр жойлашган жой тахминан овал шаклидаги қумлоқ қирғоқ сифатида сақланиб қолинган. Паркда ўрнатилган эълонлар тахтасида қўшимча маълумотлар берилган.

2017-йил январ ойида ер ости радарларидан фойдаланган археологлар Рим шаҳарчаси ва қўшимча бинонинг нисбатан яхши сақланган биринчи қавати топилгани ҳақида хабар беришган. Приорй Парк монастирга тегишли бўлган ва Рим давридан бери қайта қурилмаган[7].

АР пеннй, Чичестерда Буюк Кнут даврида 1024-ва 1030-йилларда зарб қилинган.

Бошқаруви

red brick building, colonaded at ground level with white pillars at the front above
Кенгаш уйи, Шимолий кўча, шаҳар кенгашининг штаб-квартираси
three and four storey Georgian-style red brick building with eleven central bays and two wings, with trees and lawns in the foreground
Cоунтй Ҳалл, Чичестер, Ғарбий Суссех округ кенгашининг бош қароргоҳи

Тарихий жиҳатдан, Чичестер шаҳри эркин бўлган[3], шунинг учун, шаҳар асосан ўзини-ўзи бошқарган. Гарчи у ўзининг шаҳар мақомини сақлаб қолган бўлса-да, 1888-йилда у баъзи ваколатларни Ғарбий Суссех маъмурий округига ўтказиб, муниципал туманга айлантирилган. 1974-йилда муниципалитет округи анча катта Чичестер туманининг бир қисмига айланган. Шаҳар кенгаши бор[8], лекин у фақат черков кенгаши ваколатларига эга. Хизматларни назорат қилиш асосан Чичестер туман кенгаши ва Ғарбий Суссех округи кенгаши томонидан амалга оширилади.

Шаҳар Кенгаши йигирмата сайланган аъзодан иборат бўлиб, шаҳарнинг тўртта бўлимига — Шимолий, Жануб, Шарқий ва Ғарбий бўлимларга бўлинган[9].

Шимолий кўчадаги Кенгаш уйи 1731-йилдан буён фаолият юритади[10], бундан олдин Cитй Cорпоратион жамияти Чичестер Гуилдҳаллда фаолият олиб борган. Ўзининг кенгаш идораларидан ташқари, Чичестер округи ва Ғарбий Суссех округи кенгаши ҳам шаҳар ҳудудида жойлашган.

Шаҳар эркинлиги

Қуйидаги одамлар ва ташкилотлар Чичестер шаҳри эркинлигга масъул бўлишган:

  • 1951-йил — Қироллик Суссех полки[11][12]
  • 1960-йил — Р.А.Ф. Тангмере[13]
  • 1981-йил — Қироллик ҳарбий полицияси[11]
  • 2000-йил — Ғарбий Суссех ўт ўчириш бригадаси
  • 2008-йил — 47-полк қироллик артиллерияси
  • 2008-йил — Раҳматли Ричмонд герцоги
  • 2013-йил — Муҳтарам Ничолас Фрайлинг
  • 2018-йил — Маёр Тим Пеаке CМГ[14][15][16]
  • 2021-йил — Пҳилипп Жаcксон CВО ДЛ[17]
  • 2023-йил – Родней Дуггуа[18]
  • 2023-йил – Рогер Гибсон[18]

Иқтисодиёти

Чичестер Марина

Шаҳарда сайёҳлик саноати мавжуд[19]. Бу ҳудудда тегишли саноат корхоналари билан бир қаторда бир нечта қайиқлар тураргоҳлари ҳам жойлашган. Ҳукумат томонидан яқинда ўтказилган тадқиқот шуни кўрсатдики, бу ҳудудда давлат секторида (шунингдек, туризм ва дам олиш соҳаларида) кўплаб иш ўринлари мавжуд бўлиб, якка тартибдаги тадбиркорлар сони ортиб бормоқда[20].

Давлат хизматлари

Чичестердаги ҳудудий полицияни Суссех полицияси бошқариб боради[21][22]. Полиция ва жиноят бўйича комиссари Катй Боурне[23]. Қонуний фавқулодда ёнғин ва қутқарув хизмати Нортҳгатеда ўз станцияга эга бўлган Ғарбий Суссех ёнғин ва қутқарув хизмати томонидан амалга оширилади[24].

Спиталфиэлд йўлидаги Саинт-Ричард касалхонаси ўрта ўлчамдаги НҲС касалхонаси бўлиб, университет касалхоналари Суссех НҲС Фоундатион Труст томонидан бошқарилади[25]. Жануби-Шарқий қирғоқ тез тиббий ёрдам хизмати ушбу муассасага қарашли ва тез тиббий ёрдамда келтириладиган беморларни айни шу ерга элтиш билан шуғулланади. Нуффиэлд Ҳеалтҳ шаҳардаги хусусий шифохонани бошқаради[26].

Чичестернинг электр энергиясини тақсимлаш тармоғи оператори Сcоттиш анд Соутҳерн Элеcтриcитй Нетwоркс бошқармаси, газ учун эса СГН маʻсул ҳисобланади[27]. Порцмоутҳ суви Чичестерни ичимлик суви билан таъминлайди, Соутҳерн Wатер бошқармаси эса шаҳар оқава сувларини назорат қилади[28][29].

Манбалар

  1. ↑ „Чичестер“. Cоллинс Энглиш Диcтионарй. ҲарперCоллинс. 2015-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 3-июл.
  2. ↑ ОС Эхплорер мап 120: Чичестер, Соутҳ Ҳартинг анд Селсей Сcале: 1:25 000.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Тҳе Cитй оф Чичестер: Ҳисториcал интродуcтион - Бритиш Ҳисторй Онлине“. www.бритиш-ҳисторй.аc.ук. 2018-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-октябр.
  4. ↑ Манлей, Жоҳн. АД43: Тҳе Роман Инвасион оф Бритаин. Темпус Публишинг, 2007 — 111–128-бет. ИСБН 978-0-7524-1959-6. 
  5. ↑ „Птолемй'с Геограпҳй - Боок ИИ, Чаптер 2“. пенелопе.учиcаго.эду. Қаралди: 2020-йил 27-апрел.
  6. ↑ „Британниа ин тҳе Равенна Cосмограпҳй“. www.кматтҳеwс.орг.ук. 2003-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 27-апрел.
  7. ↑ „Чичестер Роман ҳоусес фоунд ундер Приорй Парк“ (2017-йил 26-январ). 2017-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-январ.
  8. ↑ „Чичестер Cитй Cоунcил - Тҳе Париш Cоунcил фор тҳе Cитй оф Чичестер“. чичестерcитй.гов.ук. 2018-йил 7-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-октябр.
  9. ↑ „Cитй cоунcиллорс“. Чичестерcитй.гов.ук (2007-йил 16-май). 2009-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 16-июл.
  10. ↑ „Чичестер Cитй Cоунcил: Тҳе Cоунcил Ҳоусе“. 2017-йил 29-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 28-декабр.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Барраcкс Ҳисторй“. Тҳе Роял Суссех Ливинг Ҳисторй Гроуп. 2013-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  12. ↑ „Солдиэрс то эхерcисе фреэдом оф Чичестер cитй“. Чичестер Обсервер (2013-йил 16-июл). 2013-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  13. ↑ „Натионал Арчивес: РАФ Тангмере: Фреэдом оф Cитй оф Чичестер“. 2021-йил 16-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 29-июн.
  14. ↑ „РЕГИОНАЛ: Тим Пеаке гивен фреэдом оф cитй“. 2021-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  15. ↑ „ВИДЕО: Астронаут Тим Пеаке праисес Чичестер ас ҳе реcеивес Фреэдом оф тҳе Cитй“. 2021-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  16. ↑ „Арчивед cопй“. 2021-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  17. ↑ „Фамед сcулптор ҳандед Фреэдом оф тҳе Cитй аwард“. 2021-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-апрел.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Чичестер Cитй Cоунcил: Фреэдом Ҳолдерс“. Қаралди: 2024-йил 26-май.
  19. ↑ „Тҳе Чичестер Гуиде“. Чичестер Wеб. 2010-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 16-июл.
  20. ↑ „Cреатинг а Проспероус анд Сустаинабле Эcономй: Ан Эcономиc Стратегй фор Чичестер Дистриcт 2013-2019“. 2018-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-октябр.
  21. ↑ „Тҳоусандс гатҳер фор ласт опен дай ат Чичестер Полиcе Статион“. Чичестер Обсервер (2017-йил 20-июл). 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  22. ↑ Cипирска, Исабелла. „Чичестер'с cустодй суите то бе реопенед темпорарилй“. Чичестер Обсервер (2020-йил 4-сентябр). 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  23. ↑ Поwлинг, Жошуа. „Cонсервативе Катй Боурне ре-элеcтед ас Суссех Полиcе анд Cриме Cоммиссионер“. Чичестер Обсервер (2021-йил 10-май). 2021-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  24. ↑ Саундерс. „Чичестер Фире Бригаде“. Тҳе Новиум Мусеум. 2021-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  25. ↑ „Ст Ричард'с Ҳоспитал“. Университй Ҳоспиталс Суссех НҲС Фоундатион Труст. 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  26. ↑ „Чичестер Ҳоспитал, Привате Ҳоспитал ин Суссех“. Нуффиэлд Ҳеалтҳ. 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  27. ↑ „Wҳо'с мй энергй супплиэр ор нетwорк оператор?“. Энергй Нетwоркс Ассоcиатион. 2021-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  28. ↑ Стаcк, Жоэ. „Чичестер анд Богнор wатер супплиэр намед ас 'оне оф тҳе бест ин тҳе индустрй'“. Чичестер Обсервер (2019-йил 5-ноябр). 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.
  29. ↑ Поwлинг, Жошуа. „'Маднесс' то буилд ҳоусес wитҳоут адеқуате сеwаге cапаcитй“. Чичестер Обсервер (2020-йил 16-декабр). 2021-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-май.

Адабиётлар

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi