Chilblans
Чилблаинлар, шунингдек, пернио деб ҳам номланади, бу тиббий ҳолат ҳисобланиб, теридаги капилляр то'чкаларга, ко'п ҳолларда қо'лларга ёки оёқларга, қон яқин атрофдаги то'қималарга о'тиб, қизариш, қичишиш, яллиг'ланиш ва эҳтимол пуфакчалар пайдо бо'лишига сабаб бо'лади.[1]
Бу ко'п ҳолларда мойил шахслар, асосан аёллар [2] совуқ ва намликка дучор бо'лган пайтларда юзага келади. Ошқозон яраси кибес деб номланади. Совуқ ҳавода оёқ ва қо'лларни иссиқ ҳолатда сақлаш учун ва бу жойларни ҳаддан ташқари ҳарорат о'згаришига та'сир қилмаслик орқали ҳарорат билан бог'лиқ чилпарчинларнинг олдини олиш мумкин. Чиллер ташхиси қо'йилгач, биринчи даражали даволаш совуқ, нам муҳитдан қочиш, қо'лқоп ва иссиқ пайпоқ кийишни о'з ичига олади. [2]
Чилпиллалар идёпатик бо'лиши мумкин (о'з-о'зидан ва бошқа касаллик билан бог'лиқ бо'лмаган), лекин шу каби аломатлар ҳам текширилиши керак бо'лган айрим жиддий тиббий ҳолат содир бо'лиши мумкин. Тегишли тиббий шароитлар Райнауд синдроми, эритромелалгия, музлаш ва оёг'и, шунингдек, қизил югурук ёхуд васкüлит каби бириктирувчи то'қима касалликларини о'з ичига қамраб олади. Аиcарди-Гоутиèрес синдроми ( асаб тизимига та'сир қилувчи ноёб ирсий касаллик) билан касалланган ёш болаларда чилпарчинга о'хшаш аломатлар ог'ир неврологик бузилишлар ва тушуниб бо'лмас иситма билан бирга кузатилади.
Белгилари ва аломатлари
Юқори та'сир текган жойлар - оёқ бармоқлари, бармоқлар, қулоқлар, бурун .[манба керак]
- Та'сир қилинган зонанинг пуфакчаси
- Экстремиталарда ёниш ва қичишиш ҳисси
- Экстремиталарда дерматит
- Ошқозон яраси (фақат ог'ир ҳолатларда)
- Эритема (терининг оқартирувчи қизариши)
- Та'сир қилинган ҳудудда ог'риқ
- Тери ранги о'згариши, қизилдан то'қ ко'кгача
Совуқ ҳароратлар та'сирида пайдо бо'лган чилчанглар одатда 1-2 ҳафта ичида тузалиб кетади.
Бошқалар
- Қон айланишини яхшилаш учун ҳафтада камида то'рт марта машқ қилинг. [3]
- Чекишни то'хтатинг, чунки у қон айланишини бузади. [4]
- Калций канал блокерлари деб аталувчи дорилар гуруҳидаги вазодилататорлар бо'лган нифедипин ва амлодипин айрим ҳолларда ёрдам бериши мумкин. [5] Вазодилатация ог'риқни камайтириши, даволанишни енгиллаштириши ва қайтарилишининг олдини олиши мумкин. [6] Одатда ог'из таблеткаларида мавжуд, бироқ топикал формулага қо'шилиши мумкин.
- Вазодилататор ҳисобланган Дилтиазем ёрдам бериши мумкин. [7]
- Фриар балзамининг аралашмаси ва заиф ёд эритмасини қо'лланг. [3]
Тарихи
О'рта асрлардаги "Балд'с Леэчбоок" китобида чиллаларни тухум, шароб ҳамда арпабодиён илдизи аралашмаси билан даволаш тавсия этилган. Замонавий уй давоси - чилпарчинларга саримсоқ қо'йиш. [8] Ушбу амалиётнинг ҳеч бири илмий тадқиқотлар билан исботланмаган бо'лса-да, қон томирларини кенгайтирувчи, қизаритириб юборувчи ва иситувчи о'симлик препаратлари, ҳам маҳаллий, ҳам ички воситалари тадбиқ қилинади ва бу усул самаралидир.
- ↑ Cолд Стресс: Чилблаинс.
- ↑ 2,0 2,1 Беусчер, Тара Л.; Андреwс, Сараҳ Э. (Новембер 2020). "Wҳат Аре CОВИД Тоэс? А Cасе Студй". Жоурнал оф Wоунд, Остомй & Cонтиненcе Нурсинг 47 (6): 619–621. дои:10.1097/WОН.0000000000000711. ПМИД 33201148.
- ↑ 3,0 3,1 „Wҳат аре чилблаинс (пернио)? Wҳат cаусес чилблаинс?“. Медиcал Неwс Тодай (2017-йил 20-декабр)."Wҳат аре чилблаинс (пернио)? Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "МНТ" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ „Бй тҳе wай, доcтор: Wҳат cан И до абоут чилблаинс?“. Ҳарвард Ҳеалтҳ (2010-йил 1-декабр). Қаралди: 2020-йил 31-май.
- ↑ Рустин, М.Ҳ.А.; Неwтон, Жулиа А.; Смитҳ, Н.П.; Доwд, Паулине М. (2006). "Тҳе треатмент оф чилблаинс wитҳ нифедипине: тҳе ресулц оф а пилот студй, а доубле-блинд плаcебо-cонтроллед рандомизед студй анд а лонг-терм опен триал". Бритиш Жоурнал оф Дерматологй 120 (2): 267–75. дои:10.1111/ж.1365-2133.1989.тб07792.х. ПМИД 2647123.
- ↑ Симон, Т. Д.; Соэп, ЖБ; Ҳоллистер, ЖР (2005). "Пернио ин Педиатриcс". Педиатриcс 116 (3): э472–5. дои:10.1542/педс.2004-2681. ПМИД 16140694.
- ↑ Патра, АК; Дас, АЛ; Рамадасан, П (2003). "Дилтиазем вс. нифедипине ин чилблаинс: А cлиниcал триал". Индиан Жоурнал оф Дерматологй, Венереологй анд Лепрологй 69 (3): 209–11. ПМИД 17642888. ҳттп://www.иждвл.cом/техт.асп?2003/69/3/209/999.
- ↑ „Ремедиос cасерос пара сабаñонес“ (эс). салудплена.cом. Қаралди: 2016-йил 29-декабр.