Чиннигул
Биологик классификация
Олам: Ўсимлик

Чиннигул (Диантҳус) — чиннигулдошларга мансуб бир йиллик ва кўп йиллик ўт ва ярим бутачалар туркуми; манзарали экма гул. 300 дан ортиқ тури маълум. Европа, Осиё ва Африкада тарқалган. Даштлар, ўтлоқзорлар, қумлоқ ерларда ўсади. Ўзбекистонда ёввойи ҳодда ўсадиган кўп йиллик ўт бўлган ъ:< тури (ангрен, угом, тўрттангачали Ч.лар) учрайди. Пояси бўғимларга бўлинган, барглари қарамақарши, бандсиз, тўғри наштарсимон ёки учи уткир. Гулёнбаргчаси косачасига яқин жойлашган. Ч.нинг кўпгина турлари манзарали ва экиб кўпайтирилади. Жанубий Европада кенг тарқалган бир ва икки йиллик бог ёки голланд чиннигули (Д. cарёпҳйллус) тури Ч.нинг манзарали навларини яратишда асос бўлган. Гули битта тўпгулда, йирик, калин, қатмақат, хушбўй, ранги ҳар хил (қизил, пушти, сариқ, оқ ва бошқалар). Кўпгина мамлакатларнинг саноат гулчилигида очиқ ерларда ва иссиқхоналарда етиштирилади. Кўп йиллик патли ёки турк Ч.и (Д. барбатус) турининг гуллари майда, ғоят хушбўй, қалин тўпгулга йиғилган. Гулчиликда аҳамияти катта. Бир йиллик хитой Ч.и (Д. чиненсис) тури гулининг ранги ва тузилиши билан фарқ қилади. Ч.уруғидан (уруғи иссиқхоналарда январ—майди ссиилади) ва каламчасидан (ноябр—март ойларида илдиз олдирилади) кўпайтирилади. Голланд Ч.и 5—8 ойда гул чиқаради, турк Ч.и 2йили июн—июлда, хитой Ч.и июндан биринчи қорасовуқларгача гуллайди. Узбекистоннинг барча вилоятлари учун манзарали Ч.нинг Виляме Сим нави рнлаштирилган (1980).