Ушбу мақола Бирма маданиятидаги шерлар Манусиҳа ҳақида

Арслон ҳайкаллари Янгоншаҳар ҳокимияти рўпарасидаги Маҳа Бандула боғидаги Мустақиллик монументини ўраб олган.
Кириш жойини қўриқлаётган икки шер, Шwедагон Пагода[1]

Чинтҳе (бирма тилида: ခြင်္သေ့ (ИПА: [тɕʰɪ̀ɰ̃ðḛ]); Мон: ဇာဒိသိုၚ် ([cɛ̀атìʔсаŋ]); Шан: သၢင်ႇသီႈ ([сàːŋ си])) бирмача сўз бўлиб, “шер” ма’носини билдиради[2][3]. Чинтҳе леографи бирма иконографияси ва архитектурасида, айниқса, буддист пагодалари ва кяунг (ёки буддист монастирлари) кираверишларида ёнма-ён жойлашган қўриқчилар жуфтлиги сифатида тасвирланган[4][5][6].

Маҳаллий шер

Арслон бирма тилида „Чинтҳе“ номи билан машҳур

Оммавий қарашлардан фарқли ўлароқ, Чинтҳе афсонавий мавжудот эмас, балки оддий шер бўлиб, у кўпинча ривоятлар ва афсоналар билан боғланади[7]. Унинг афсонавий мавжудот эканлиги ҳақида воқеалар Будда-Бирма мифлари билан боғлиқ[8].

Бирма леографи Осиё минтақасидаги бошқа стилизе қилинган шерлар билан боғлиқ бўлиб, жумладан, Таиланд, Камбоджа, Лаос ва Шри Ланканинг симҳаси (кēнгīīн) билан боғлиқ. Шунингдек, Хитойнинг қўриқчи шерлари, Япониянинг комаину, Окинава шиса ва Тибетнинг қор шерлари каби Шарқий Осиё леографлари билан боғлиқ.

Келиб чиқиши

Нега шерлар пагодалар ва ибодатхоналарнинг киришларини қўриқлаши ҳақидаги ҳикоя Маҳавамсада келтирилган.

Ванга қироллигидаги малика Суппадеви (ҳозирги Бенгалия) шерга уйланганидан кейин Синхабаху исмли ўғил кўрди, лекин кейинчалик шерни ташлаб кетди, шер ғазабланиб, бутун мамлакат бўйлаб Суппадевини излаб йўлга чиқди. Кейин Суппадевининг ўғли бу шердан онасини ҳимоя қилишга ҳаракат қилади ва уни ўдиради. Ўғли шерни ўлдирганини айтиб, онасининг олдига қайтиб келди ва кейин ўз отасини ўлдирганини билди. Кейинчалик ўғли гуноҳини ювиш учун маъбаднинг қўриқчиси сифатида шернинг ҳайкалини қуради[9].

Давлат муҳрларидаги шер рамзи[10]
1000 Кят

Бирма маданиятида

Чинтҳе леографияси бирма иконографиясининг элементи сифатида кўплаб ҳурматга сазовор нарсаларда, жумладан палин (Бирма қироллик тахти) ва Бирма қўнғироқларида тасвирланган.

Пул учун тангалардан фойдаланишдан олдин, штапел буюмларнинг стандарт миқдорини ўлчаш учун, одатда, Чинтҳе каби рамзий ҳайвонлар шаклидаги мис оғирликлар ишлатилган.

Бирма буржида шер белгиси[11] сешанба куни туғилган шахсларнинг вакили ҳисобланади.

Леограф мустақилликдан кейинги давлат муҳрларида (жумладан, Мянманинг ҳозирги Давлат муҳри) ва Бирма кятининг қоғоз номиналларида кўзга ташланади.

Галерея

Яна қаранг

Манба

  1. ↑ Шwедагон, Сймбол оф Стренгтҳ анд Серенитй. Янгон, Бурма: Янгон Cитй Девелопмент Cоммиттеэ, 1997 — 25-бет. 
  2. ↑ Мянмар-Энглиш Оффиcиал Диcтионарй. Янгон, Бурма: Департмент оф тҳе Мянмар Лангуаге Cоммиссион, 1993 — 79-бет. 
  3. ↑ Унитед Статес, Cонгресс. Ҳеарингс. Wашингтон, УСА: У.С Говернмент Принтинг Оффиcе, 1945 — 3-бет. 
  4. ↑ Сессион, И.А.Ҳ Cонгресс. Проcеэдингс оф тҳе 4тҳ Сессион оф Индиан Арт Ҳисторй Cонгресс. Виргиниа, УСА: Университй оф Виргиниа, 1996 — 100-бет. 
  5. ↑ Арц оф Асиа: Волуме 35, Иссуэс 1-2. Виргиниа, УСА: АОА Публиcатионс, 2005 — 111-бет. 
  6. ↑ Ралпҳ Исааcс, Т.Тичард Блуртон. Висионс фром тҳе Голден Ланд: Бурма анд тҳе Арт оф Лаcқуэр. Ландон, Энгланд: Бритиш Мусеум, 2000 — 169-бет. ИСБН 9780714114736. 
  7. ↑ Сергеи Сергеэвич Озҳегов, Ирене Моиланен. Миррорред ин Wоод: Бурмесе Арт анд Арчитеcтуре. Wҳите Лотус Пресс, 1999 — 67-бет. ИСБН 9789747534009. 
  8. ↑ Бунярд, Бритт А.. Wалкинг то Сингапоре: А Еар офф тҳе Беатҳен Патҳ ин Соутҳеаст Асиа. У.С.А: Wритерс Cлуб Пресс оф иУниверсе, 2000 — 401-бет. ИСБН 9781469772981. 
  9. ↑ „Имаге 5 оф 20“. мянмар-имаге.cом. 2017-йил 11-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 17-сентябр.
  10. ↑ Бурма, Информатион анд Броадcастинг Департмент. Бурма'с Фигҳт фор Фреэдом: Индепенденcе Cоммеморатион. Янгон, Бурма: Суперинтендент, Говернмент Принт. анд Статионерй, 1948 — 119-бет. 
  11. ↑ Шwечинтҳе Бирманс[сайт ишламайди]
  12. ↑ Тҳе Атлас оф Дреам Плаcес: А Гранд Тоур оф тҳе Wорлд'с Бест-ловед Дестинатионс. Конеcкй & Конеcкй, 2002 — 214-бет. ИСБН 9781568523576. 
  13. ↑ Мажумдар, Рамеш Чандра. Анcиэнт Индиа. Делҳи, Индиа: Мотилал Банарсидасс (МЛБД), 1960 — 497-бет. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Др., Тин Мг Оо. Аспеcц оф Мянмар Cултуре. Янгон, Бурма: Чо-Тай-Тҳан Боокҳоусе, 2005 — 28-бет.