Cillian Murphy
Cиллиан Мурпҳй (талаффузи: Киллиəн Мерфи; 1976-йил 25-майда туғилган) — ирландиялик кино ва театр актёри. У асосан "Ўткир виқорлилар" телесериалидаги Томас Шелби роли ва Кристофер Нолан филмларидаги роллари билан машҳур. Мурпҳй ўзининг жозибали овози, чуқур психологик образлари ва ички драматик кучи билан танилган актёр ҳисобланади.
Биографияси
Cиллиан Мурпҳй 1976-йил 25-майда Ирландиянинг Доуглас, Cорк шаҳрида туғилган. Отаси Ирландия Таълим вазирлигида ишлаган, онаси эса франсуз тили ўқитувчиси бўлган. Мурпҳй кичиклигидан санъат ва адабиётга қизиққан. У Университй Cоллеге Cоркда ҳуқуқшуносликни ўрганган, бироқ тез орада актёрлик касбини танлаган.
Дастлаб у мусиқачи бўлиб саҳнага чиққан ва "Тҳе Сонс оф Мр. Греэн Генес" номли гуруҳда гитарачи ва қўшиқчи бўлган. Бироқ унинг саҳнадаги иштиёқи театрга олиб кирди.
Актёрлик фаолияти
Театр
Мурпҳй актёрлик фаолиятини Ирландияда саҳна санъатидан бошлаган. У Дублиндаги Cорcадорcа театри билан ишлаган ва "Дисcо Пигс" спектакли билан халқаро эътиборга тушган.
Кино
Мурпҳй 2000-йилларда йирик филмларда рол ўйнай бошлади:
- 28 Дайс Латер (2002) – режиссёр Данни Бойлнинг зомби-триллери.
- Батман Бегинс (2005) – Кристофер Нолан филми, унда у Др. Жонатҳан Cране / Сcареcроw ролини ижро этди.
- Тҳе Wинд Тҳат Шакес тҳе Барлей (2006) – Ирландия мустақиллик уруши ҳақидаги филмда бош рол.
- Инcептион (2010) – Нолан филми, унда Роберт Фисчер образини яратди.
- Дункирк (2017) – Ноланнинг Иккинчи жаҳон уруши ҳақидаги филмида аскар ролида.
Пеакй Блиндерс
Мурпҳй 2013–2022 йилларда машҳур ББC сериали Пеакй Блиндерсда асосий қаҳрамон — Томас Шелби ролини ижро этиб, глобал машҳурликка эришди. Сериалдаги роли учун бир неча мукофотларга сазовор бўлган.
Оппенҳеимер (2023)
Мурпҳй Кристофер Ноланнинг биографик филми Оппенҳеимерда бош рол – атом бомбаси “отаси” сифатида танилган физик Ж. Роберт Оппенҳеимер ролини ижро этди. Бу роли учун у 2024-йилда Осcар мукофотида Энг яхши актёр номинациясини ютди.
Мукофотлари
- Осcар мукофоти – Энг яхши эркак роли (2024, Оппенҳеимер)
- БАФТА – Энг яхши актёр (2024)
- Голден Глобе – Энг яхши актёр – драма (2024)
- Ириш Филм & Телевисион Аwардс (ИФТА) – бир нечта ютуқлар
Шахсий ҳаёти
Мурпҳй 2004-йилда Ирландиялик визуал сан’ат устаси Йвонне МcГуиннесс билан турмуш қурган. Уларнинг икки нафар фарзанди бор. Мурпҳй оиласи билан Дублинда яшайди ва шахсий ҳаётини оммавий э’тибордан четда тутади. У вегетариан, ижтимоий-сиёсий масалаларда фаол эмас ва интервюларда кам қатнашади.
Манбалар
- ИМДб
- Британниcа
- Осcарс.орг
- Гуардиан (2023), ББC (2024)