Ziyosfera

Cypher

Cйпҳер — декларатив график сўровлар тили бўлиб, у хусусият графигида экспрессив ва самарали маълумотларни сўраш имконини беради[1].

Cйпҳер асосан 2011-йилда Нео4ж, Инc. (собиқ Нео Течнологй) компаниясида ишлаётган Андреас Тайлорнинг ихтироси эди[2]. Cйпҳер дастлаб Нео4ж график маълумотлар базаси билан фойдаланиш учун мўлжалланган эди, лекин 2015-йил октябр ойида опенCйпҳер лойиҳаси орқали очилди[3].

Тил СҚЛ қуввати ва имкониятларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилган (иловавий маълумотлар базаси модели учун стандарт сўровлар тили), лекин Cйпҳер график назарияси тушунчалари асосида қурилган маълумотлар базаси компонентлари ва эҳтиёжларига асосланган эди. График моделида маълумотлар тугунлар (математика ва тармоқ фанидаги чўққилар) ва муносабатлар (математика ва тармоқ фанларидаги қирралар) сифатида тузилган бўлиб, маълумотлардаги об’эктлар бир-бири билан қандай боғланган ва боғланган.

График модели

Cйпҳер Пропертй Грапҳ Модел га асосланган бўлиб, у маълумотларни тугунлар ва қирраларга (Cйпҳерда „муносабатлар“ деб аталади) ташкил қилади. Тугунлар ва муносабатларнинг стандарт график элементларига қўшимча равишда, хусусият график модели маълумотларнинг нозик тоифалари ва атрибутларини тавсифлаш учун теглар ва хусусиятларни қўшади.

Тугунлар графикдаги об’эктлардир. Улар хоссалар деб аталадиган исталган сонли атрибутларни (калит-қиймат жуфтлари) сақлаши мумкин. Тугунлар домендаги турли ролларини ифодаловчи нол ёки ундан ортиқ ёрлиқлар (теглар ёки тоифалар каби) билан белгиланиши мумкин. Алоқалар иккита тугун об’экти ўртасидаги йўналтирилган, номли, семантик жиҳатдан тегишли алоқаларни таъминлайди. Ўзаро муносабатлар ҳар доим йўналишга, бошланғич тугунга, якуний тугунга ва айнан битта алоқа турига эга. Тугунлар каби муносабатлар ҳам хусусиятларга эга бўлиши мумкин[4].

Ёрлиқлар нол ёки ундан ортиқ тугун белгиларини белгилаш орқали ўхшаш тугунларни гуруҳлаши мумкин. Ёрлиқлар тегларга ўхшайди ва излаш ёки яратиш учун муайян турдаги об’эктларни белгилаш имконини беради. Хусусиятлар қаторли калит ва Cйпҳер типидаги тизимнинг баъзи қийматини боғлайдиган калит-қиймат жуфтликлари. Cйпҳер сўровлари белгиланган нақшда топилган маълумотларни яратиш, ўқиш, янгилаш, ўчириш учун теглар ва хусусиятлар бўйича ҳар қандай белгиланган филтрлаш билан тугунлар ва муносабатлар нақшлари билан йиғилади.

Калит сўзлар

Бошқа сўровлар тилларига ўхшаб, Cйпҳер нақшларни белгилаш, нақшларни филтрлаш ва натижаларни қайтариш учун турли хил калит сўзларни ўз ичига олади. Энг кенг тарқалганлар орасида: МАТCҲ, WҲЕРЕ ва РЕТУРН. Булар СҚЛда СЕЛЕCТ ва WҲЕРЕ дан бироз фарқ қилади; аммо, улар ўхшаш мақсадларга эга.

МАТCҲ тугунлар, алоқалар ёки тугунлар ва муносабатлар комбинацияларини топиш учун қидирув схемасини тавсифлашдан олдин ишлатилади[5]. Cйпҳер'да WҲЕРЕ нақшларга қўшимча чекловлар қўшиш ва кирувчи нақшларни филтрлаш учун ишлатилади[6]. Cйпҳер’с РЕТУРН форматлари ва натижаларни қандай чиқариш кераклигини тартибга солади. Бошқа сўровлар тилларида бўлгани каби, натижаларни маълум хусусиятлар, рўйхатлар, буюртма ва бошқалар билан қайтаришингиз мумкин[7].

Cйпҳер иловалари

Cйпҳер Нео4ж маълумотлар базасида, САП’нинг ҲАНА Грапҳ, Редис Грапҳ[8]. Cамбридге Семантиcс' Анзограпҳ[9]. Битнинеъс АгенсГрапҳ[10] Мемграпҳ[11] ва очиқ кодли Cйпҳер фор Гремлин лойиҳаларида амалга оширилади[12]. Ригадаги Неуэда Лабс ва Cйпҳер фор Апаче Спарк (ҳозирда Морпҳеус деб ўзгартирилган) томонидан[13][14][15] ҳамда Cйпҳер каби тадқиқот лойиҳаларида сақланмоқда.

Манбалар

  1. ↑ „Cйпҳер Интродуcтион“. Нео4ж. Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  2. ↑ „Cйпҳер: Ан Эволвинг Қуэрй Лангуаге фор Пропертй Грапҳс“. Проcеэдингс оф тҳе 2018 Интернатионал Cонференcе он Манагемент оф Дата. АCМ. Қаралди: 2018-йил 27-июн.
  3. ↑ „Меэт опенCйпҳер: Тҳе СҚЛ фор Грапҳс - Нео4ж Грапҳ Датабасе“ (эн-УС). Нео4ж Грапҳ Датабасе (2015-йил 21-октябр). Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  4. ↑ „Пропертй Грапҳ Модел“ (эн). ГитҲуб. Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  5. ↑ „Cйпҳер мануал - МАТCҲ cлаусе“. Нео4ж. Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  6. ↑ „Cйпҳер мануал - WҲЕРЕ cлаусе“. Нео4ж. Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  7. ↑ „Cйпҳер мануал - РЕТУРН cлаусе“. Нео4ж. Қаралди: 2019-йил 8-ноябр.
  8. ↑ „РедисГрапҳ - а грапҳ датабасе модуле фор Редис“. Редис Лабс. 2021-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-ноябр.
  9. ↑ „Cамбридге Семантиcс Аддс ОпенCйпҳер то АнзоГрапҳ“ (2019-йил 1-март). Қаралди: 2019-йил 9-ноябр.
  10. ↑ „АгенсГрапҳ - АгенсГрапҳ суппорц Анси-СҚЛ анд ОпенCйпҳер“ (2018-йил 21-сентябр). 2022-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-ноябр.
  11. ↑ „Мемграпҳ - Фреқуэнтлй аскед қуэстионс“. мемграпҳ.cом.
  12. ↑ Новиков. „Cйпҳер фор Гремлин аддс Cйпҳер суппорт то анй Гремлин грапҳ датабасе.“. опенCйпҳер (2018-йил 1-январ). Қаралди: 2019-йил 3-ноябр.
  13. ↑ Рйдберг. „Морпҳеус брингс тҳе леадинг грапҳ қуэрй лангуаге, Cйпҳер, онто тҳе леадинг дистрибутед проcессинг платформ, Спарк.“. опенCйпҳер (2016-йил 1-июл). Қаралди: 2019-йил 3-ноябр.
  14. ↑ Греэн. „Нео4ж Морпҳеус: Интерwеавинг Табле анд Грапҳ Дата wитҳ СҚЛ анд Cйпҳер ин Апаче Спарк“. Датабриcкс Инc. (2019-йил 1-апрел). 2022-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-ноябр.
  15. ↑ „Нео4ж Морпҳеус: Интерwеавинг Табле анд Грапҳ Дата wитҳ СҚЛ анд Cйпҳер ин Апаче Спарк (cонтинуэс)“. 2022-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-ноябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi