Ziyosfera

DICOM

Тиббиётда рақамли тасвирлаш ва алоқалар (ДИCОМ) тиббий тасвирлаш маълумотлари ва тегишли маълумотларни узатиш ва бошқариш учун стандартдир. [1] ДИCОМ кўпинча тиббий тасвирларни сақлаш ва узатиш учун ишлатилади, бу бир нечта ишлаб чиқарувчиларнинг сканерлар, серверлар, иш станциялари, принтерлар, тармоқ ускуналари ва расмларни архивлаш ва алоқа тизимлари (ПАCС) каби тиббий тасвирлаш қурилмаларини бирлаштириш имконини беради. У шифохоналар томонидан кенг қўлланилган ва стоматологлар ва шифокорлар кабинетлари каби кичикроқ иловаларга киритиб бормоқда.

Умуман ДИCОМ нима?

ДИCОМ, рақамли тасвирлаш ва тиббиётда алоқалар ,

тиббий тасвирлар ва тегишли маълумотлар учун халқаро стандартдир. У клиник фойдаланиш учун зарур бўлган маълумотлар ва сифат билан алмашиш мумкин бўлган тиббий тасвирлар форматларини белгилайди.

ДИCОМ деярли ҳар бир радиология ва радиотерапия асбобларида (рентген, КТ, МРИ, ултратовуш ва бошқалар) қўлланади. Бу дунёдаги энг кенг тарқалган соғлиқни сақлаш соҳасидаги хабар алмашиш стандартларидан биридир. Халқаро стандартлаштириш ташкилоти уни

ИСО: 12052 сифатида тан олади.

ДИCОМ файлларини ДИCОМ форматида тасвир ва бемор маълумотларини қабул қила оладиган иккита обект ўртасида алмашиш мумкин. Турли қурилмалар қайси ДИCОМ синфларини қўллаб-қувватлашини билдирувчи ДИCОМ мувофиқлик баёнотлари билан бирга келади. Стандарт файл формати таърифини ва тизимлар ўртасида мулоқот қилиш учун ТCП/ИП дан фойдаланадиган тармоқ алоқа протоколини ўз ичига олади.

Миллий электротехника ишлаб чиқарувчилар ассоциацияси (НЕМА) ДИCОМ стандартлари қўмитаси томонидан ишлаб чиқилган нашр этилган стандартга [2] муаллифлик ҳуқуқига эга, унинг аъзолари [3] қисман НЕМА аъзоларидир. [4] У НЕМА стандарти ПС3 сифатида ҳам танилган ва ИСО стандарти 12052:2017 „Соғлиқни сақлаш информатикаси – Тиббиётда рақамли тасвирлаш ва алоқа (ДИCОМ), шу жумладан иш жараёни ва маълумотларни бошқариш“.

ДИCОМ маълумотларни маълумотлар тўпламларига гуруҳлайди. Бу шуни англатадики, масалан, кўкрак қафаси рентгенограммаси файли ҳақиқатда файл ичида бемор идентификаторини ўз ичига олади, шунинг учун тасвирни ҳеч қачон хатолик билан бу маълумотдан ажратиб бўлмайди.

Иловалар

ДИCОМ бутун дунёда тиббий тасвирларни сақлаш, алмашиш ва узатиш учун ишлатилади. ДИCОМ замонавий радиологик тасвирни ишлаб чиқишда муҳим ўрин тутди: ДИCОМ рентгенография, ултратовуш, компютер томографияси (КТ), магнит-резонанс томография (МРИ) ва радиация терапияси каби тасвирлаш усуллари учун стандартларни ўз ичига олади. ДИCОМ ўз ичига тасвир алмашинуви протоколларини (масалан, ДВД каби портатив медиа орқали), тасвирни сиқиш, 3 ўлчамли визуализация, тасвир тақдимоти ва натижалар ҳисоботини ўз ичига олади. [5]

ДИCОМ маълумотлар обекти бир нечта атрибутлардан, жумладан ном, идентификатор ва бошқалар каби элементлардан, шунингдек, тасвир пиксели маълумотларини ўз ичига олган битта махсус атрибутдан иборат. Пикселли маълумотларнинг атрибути бир нечта фреймларни ўз ичига олиши мумкин, бу эса кино кўчадан ёки бошқа кўп фреймли маълумотларни сақлашга имкон беради. Шундай қилиб, уч ёки тўрт ўлчовли маълумотлар битта ДИCОМ обектига киритилиши мумкин.

Стандартнинг қисмлари

ДИCОМ стандарти ўзаро боғлиқ, аммо мустақил қисмларга бўлинган. [6]

ДИCОМ ёрдамида тасвирни кўрсатиш:

Кўпгина янги олинган тасвирлар рақамли эканлигини ҳисобга олсак, уларни ҳар қандай компютер тизимларида кўриш имконияти мавжуд. Тасвирларни кўриш учун одатий шахсий компютер (ПC) ёки Расмлар архиви ва алоқа тизими (ПАCС) иш станцияси каби мураккаб компютерлардан фойдаланиш мумкин. Иш станцияларининг ушбу кенг танловида изчил тасвир тақдимотига бўлган эҳтиёж тиббий тасвирни тақдим этиш учун зарур бўлган юқори сифатли дисплейнинг кенгроқ тавсифининг бир қисми сифатида тан олинган. ДИCОМ турли хил мониторларда бир хил кул ранг тасвирни кўрсатишни ва турли принтерлардан доимий нусха кўчириш тасвирларини тарғиб қилиши мумкин. Бу ДИCОМ кул ранг стандарт дисплей функсияси (ГСДФ) ёрдамида амалга оширилади.. Ушбу стандарт дисплейнинг кул ранг диапазонида идрок этиш учун эквивалент контрастни таъминлайдиган рақамли киришга нисбатан ёруғлик чиқишининг математик таърифини беради.

Тарихи

Ҳаммаси 1983 йилда Америка Радиология коллежи (АCР) ва Миллий электр ишлаб чиқарувчилар ассоциацияси (НЕМА) кучларини бирлаштирганда ва радиологлар, физиклар ва асбоб-ускуналар сотувчиларнинг умумий эҳтиёжларини қондириш учун Стандартлар қўмитасини ташкил қилганда бошланган. Биринчи стандарт АCР-НЕМА 300 1985 йилда чиқарилган. Кейинчалик, 1993 йилда ДИCОМга ўзгартирилган. Ўшандан бери кўплаб таъкидланган тарихлар ва давом этаётган муҳим босқичлар. Батафсил маълумот учун ушбу ҳаволага мурожаат қилишингиз мумкин .

АCР/НЕМА 300 нинг бош саҳифаси, 1985 йилда чиқарилган 1.0 версияси

ДИCОМ Америка Радиология коллежи (АCР) ва Миллий электр ишлаб чиқарувчилар уюшмаси (НЕМА) томонидан ишлаб чиқилган стандартдир.

1980-йилларнинг бошларида компютер томографияси ёки магнит-резонанс томография асбобларини ишлаб чиқарувчилардан бошқа ҳеч ким учун машиналар яратган тасвирларни декодлаш жуда қийин эди. Радиологлар ва тиббий физиклар радиация терапияси учун дозани режалаштириш учун тасвирлардан фойдаланишни хоҳлашди. АCР ва НЕМА ҳамкорлик қилиб, 1983 йилда стандарт қўмитани туздилар. Уларнинг биринчи стандарти, АCР/НЕМА 300, „Рақамли тасвир ва алоқа“ деб номланган 1985 йилда чиқарилган. Чиқарилганидан кўп ўтмай, яхшиланишлар зарурлиги маълум бўлди. Матн ноаниқ ва ички қарама-қаршиликларга эга эди.

1988 йилда иккинчи версия чиқарилди. Ушбу версия сотувчилар орасида кўпроқ қабул қилинди. Тасвир узатилиши махсус 2 жуфт кабел (ЭИА-485) орқали белгиланган. АCР/НЕМА В2.0 ўзаро уланиш технологиясининг биринчи намойиши 1990 йил 21-23 май кунлари Жоржтаун университетида бўлиб ўтди. Ушбу тадбирда олтита компания, ДеЖарнетте Ресеарч Сйстемс, Генерал Элеcтриc Медиcал Сйстемс, Мерге Течнологиэс, Сиэменс Медиcал Сйстемс, Вортеч (ўша йили Кодак томонидан сотиб олинган) ва 3М иштирок этди. АCР/НЕМА 2.0 ни қўллаб-қувватлайдиган тижорат ускуналари 1990 йилда Шимолий Америка Радиология Жамиятининг (РСНА) йиллик йиғилишида худди шу сотувчилар томонидан тақдим этилган. Кўпчилик тез орада иккинчи версияни ҳам яхшилаш кераклигини англаб этди. Сиэменс Медиcал Сйстемс ва Пҳилипс Медиcал Сйстемс томонидан бошқариладиган Папирус (Женева, Швейсария университет госпитали томонидан ишлаб чиқилган) ва СПИ (Стандард Продуcт Интерcоннеcт) каби АCР/НЕМА 2.0 учун бир нечта кенгайтмалар яратилган.

АCР/НЕМА технологиясини биринчи кенг миқёсда жойлаштириш 1992 йилда АҚШ армияси ва [7] кучлари томонидан Фт. Детрик, Мериленд. Лорал Аэроспаcе ва Сиэменс Медиcал Сйстемс компаниялар консорсиумига АҚШнинг биринчи ҳарбий ПАCС (Расмларни архивлаш ва алоқа тизими) барча йирик армия ва ҳаво кучлари тиббий даволаш муассасаларида ва кўп сонли АҚШ ҳарбий клиникаларида телерадиология тугунларида жойлаштиришда раҳбарлик қилди. ДеЖарнетте Ресеарч Сйстемс ва Мерге Течнологиэс учинчи томон тасвирлаш усулларидан Сиэменс СПИ тармоғига модаллик шлюзи интерфейсларини тақдим этди. Фахрийлар маъмурияти ва денгиз флоти ҳам ушбу шартномадан тизимларни сотиб олди. 

1993 йилда стандартнинг учинчи версияси чиқди. Кейин унинг номи „Тиббиётда рақамли тасвир ва алоқа“, қисқартирилган ДИCОМ деб ўзгартирилди. Янги хизмат синфлари аниқланди, тармоқни қўллаб-қувватлаш қўшилди ва Мувофиқлик баёноти жорий этилди. Дастлаб ДИCОМ стандарти ўзидан олдингиларидан фарқлаш учун „ДИCОМ 3.0“ деб номланди. [8] ДИCОМ 1993 йилдан бери доимий равишда янгиланади ва кенгайтирилади, ўзгаришлар орқага қараб мос келади, олдинги спецификация нотўғри ёки ноаниқ бўлган камдан-кам ҳолатлар бундан мустасно. Расмий равишда жорий стандартдан ташқари стандартнинг „версияси“ мавжуд эмас, шунинг учун „3.0“ версия рақами энди ишлатилмайди. Стандартнинг „кичик“ версиялари (масалан, „ДИCОМ 3.1“ каби нарса йўқ) ва стандартнинг янги, мос келмайдиган версиясини ишлаб чиқиш бўйича ҳозирда режалар мавжуд эмас (яъни, „ДИCОМ 4.0“ йўқ). Стандартга маълум бир нашр этилган нашрнинг чиқарилган санаси кўрсатилмаган ҳолда ҳавола қилиниши керак [9], амалдаги стандартда ҳужжатлаштирилмаган, эскирган хусусиятга боғлиқ бўлган махсус мувофиқлик талаблари қўлланилганда бундан мустасно. [10]

ДИCОМ стандарти тиббий тасвирлаш ускуналари сотувчилари ва соғлиқни сақлаш ИТ ташкилотлари орасида деярли универсал қабул даражасига эришган бўлса-да, стандарт ўз чекловларига эга. ДИCОМ – бу тиббий тасвирлашда техник ҳамкорлик муаммоларини ҳал қилишга қаратилган стандарт. Бу фойдали клиник иш жараёнига эришиш учун асос ёки архитектура эмас. ДИCОМ (ва ҲЛ-7) нинг тепасида жойлашган Соғлиқни сақлаш корхонасини (ИҲЕ) интеграциялаш ташаббуси тиббий кўришнинг ўзаро мувофиқлигидан фойдаланишнинг аниқ ҳолатлари учун транзакцияларни амалга ошириш учун ушбу стандартлардан хусусиятларни танлаш учун профилларни белгилайди.

Ҳар доим Интернетга мос келадиган ва ТCП орқали ташишга асосланган бўлса-да, вақт ўтиши билан веб-браузерда фойдаланишни осонлаштириш учун 80 порт ҲТТП транспортини қўллаб-қувватлашга эҳтиёж ортиб бормоқда. Яқинда ДИCОМ РЕСТфул веб-хизматлари оиласи ДИCОМwеб ташаббусини ташкил этувчи WАДО-РС, СТОW-РС ва ҚИДО-РС ни ўз ичига олган ДИCОМ обектлари ва хизматларига мобил қурилмага қулай фойдаланиш имконини бериш учун аниқланди.

Ҳосил бўлганлар

ДИCОМ стандартидан бошқа қўллаш соҳаларида баъзи ҳосилалар мавжуд. Буларга 2004-йилда ишлаб чиқарувчилар ва фойдаланувчиларнинг тасвир маълумотларини алмашиш усули сифатида [11] этилган ДИCОНДЕ (Рақамли тасвирлаш ва алоқа ва бузилмайдиган баҳолаш) ва 2009-йилда ташкил этилган ДИCОС (Рақамли тасвирлаш ва хавфсизлик соҳасида алоқа) киради. аэропорт хавфсизлигида тасвир алмашиш учун фойдаланиш мумкин. [12]

Маълумотлар формати

ДИCОМ маълумотларни маълумотлар тўпламларига гуруҳлайди. Мисол учун, кўкрак қафаси рентгенограммаси файлида беморнинг идентификатори бўлиши мумкин, шунинг учун тасвирни ҳеч қачон хатолик билан бу маълумотдан ажратиб бўлмайди. Бу ЖПЕГ каби расм форматларида тасвирни аниқлаш ва тасвирлаш учун ўрнатилган теглар ҳам бўлиши мумкинлигига ўхшайди.

ДИCОМ маълумотлар обекти бир қатор атрибутлардан, жумладан ном, идентификатор ва бошқалар каби элементлардан, шунингдек, тасвир пиксели маълумотларини ўз ичига олган битта махсус атрибутдан иборат (яъни мантиқан, асосий обектда „сарлавҳа“ йўқ, шунчаки атрибутлар рўйхати, шу жумладан пиксел маълумотлари). Битта ДИCОМ обекти пиксел маълумотларини ўз ичига олган фақат битта атрибутга эга бўлиши мумкин. Кўпгина модалликлар учун бу битта расмга мос келади. Шу билан бирга, атрибут бир нечта „рамкаларни“ ўз ичига олиши мумкин, бу эса кино цикллари ёки бошқа кўп фреймли маълумотларни сақлаш имконини беради. Яна бир мисол НМ маълумотлари, бу ерда НМ тасвири, таърифига кўра, кўп ўлчовли кўп рамкали тасвирдир. Бундай ҳолларда уч ёки тўрт ўлчовли маълумотлар битта ДИCОМ обектида инкапсуляция қилиниши мумкин. Пиксел маълумотлари ЖПЕГ, йўқолган ЖПЕГ, ЖПЕГ 2000 ва иш узунлиги кодлаш (РЛЕ) каби турли стандартлар ёрдамида сиқилиши мумкин. ЛЗW (зип) сиқиш бутун маълумотлар тўплами учун ишлатилиши мумкин (нафақат пиксел маълумотлари), лекин бу камдан-кам ҳолларда амалга оширилди.

ДИCОМ уч хил маълумотлар элементини кодлаш схемасидан фойдаланади. ОБ, ОW, ОФ, СҚ, УТ ёки БМТ бўлмаган ВРлар учун аниқ қиймат кўрсатиш (ВР) маълумотлар элементлари билан, ҳар бир маълумот элементи формати: ГРОУП (2 байт) ЭЛЕМЕНТ (2 байт) ВР (2 байт) ЛенгтҳИнБйте (2 байт) Маълумотлар (ўзгарувчан узунлик). Бошқа аниқ маълумотлар элементлари ёки яширин маълумотлар элементлари учун ДИCОМ стандартининг 5-қисмининг 7.1 бўлимига қаранг.

Худди шу асосий формат барча иловалар учун, жумладан, тармоқ ва файлдан фойдаланиш учун ишлатилади, лекин файлга ёзилганда, одатда, ҳақиқий „сарлавҳа“ (бир нечта асосий атрибутларнинг нусхалари ва уни ёзган илова тафсилотларини ўз ичига олган) қўшилади.

Тасвирни кўрсатиш

Турли хил мониторларда бир хил кул рангдаги тасвирни кўрсатишни ва турли принтерлардан доимий нусха кўчириш тасвирларини тарғиб қилиш учун ДИCОМ қўмитаси рақамли равишда тайинланган пиксел қийматларини кўрсатиш учун қидирув жадвалини ишлаб чиқди. ДИCОМ кулранг шкаласи стандарт дисплей функсиясидан (ГСДФ) фойдаланиш учун [13] тасвирлар ушбу эгри чизиққа эга қурилмаларда ёки ГСДФ эгри чизиғига созланган қурилмаларда кўриш (ёки чоп этиш) керак. [14]

Қиймат кўринишлари

Қиймат кўрсатишдан ташқари, ҳар бир атрибут атрибут таркибидаги маълумотлар элементлари сонини кўрсатиш учун қиймат кўплигига ҳам эга. Белгилар қатори қийматини кўрсатиш учун, агар бир нечта маълумотлар элементи кодланган бўлса, кетма-кет маълумотлар элементлари „\“ тескари чизиқ белгиси билан ажратилади. [15]

Хизматлар

ДИCОМ хизматлардан иборат бўлиб, уларнинг аксарияти тармоқ орқали маълумотларни узатишни ўз ичига олади. Офлайн медиа учун файл формати стандартга кейинроқ қўшилади.

Сақлаш

ДИCОМ дўкони хизмати тасвирларни ёки бошқа доимий обектларни (тузилган ҳисоботлар ва бошқаларни) расмларни архивлаш ва алоқа тизимига (ПАCС) ёки иш станциясига юбориш учун ишлатилади.

Сақлаш мажбурияти

ДИCОМ сақлаш мажбуриятлари хизмати тасвирнинг қурилма томонидан доимий равишда сақланганлигини тасдиқлаш учун ишлатилади (ортиқча дискларда ёки заҳиравий муҳитда, масалан, CД га ёзилган). Хизмат класси фойдаланувчиси (СCУ: мижозга ўхшаш), модаллик ёки иш станцияси ва бошқалар хизмат кўрсатувчи провайдер (СCП: серверга ўхшаш), архив станциясининг тасдиқланишидан фойдаланади. расмларни маҳаллий равишда ўчириш хавфсиз.

Сўров/қидириш

Бу иш станциясига тасвирлар ёки бошқа шунга ўхшаш обектлар рўйхатини топиш ва кейин уларни расм архивлаш ва алоқа тизимидан олиш имконини беради.

Модаллик иш рўйхати

ДИCОМ модаллик иш рўйхати хизмати тасвирни йиғиш қурилмаси (баъзан модаллик тизими деб аталади) томонидан бажариш учун режалаштирилган тасвирлаш процедуралари рўйхатини тақдим этади. Иш рўйхатидаги бандлар процедура мавзуси (беморнинг идентификатори, исми, жинси ва ёши), процедура тури (ускуналар тури, процедура тавсифи, процедура коди) ва процедура тартиби (йўналтирувчи шифокор, кириш рақами) ҳақида тегишли маълумотларни ўз ичига олади., имтиҳон сабаби). Компютер томографияси сканери каби тасвирни йиғиш қурилмаси ушбу маълумотни олиш учун РИС каби хизмат кўрсатувчи провайдердан сўрайди, кейинчалик у тизим операторига тақдим этилади ва тасвирлаш қурилмаси томонидан тасвир метамаълумотларидаги тафсилотларни тўлдириш учун ишлатилади.

ДИCОМ модаллиги иш рўйхати хизматидан фойдаланишдан олдин сканер операторидан барча тегишли маълумотларни қўлда киритиш талаб қилинган. Қўлда киритиш секинроқ ва бемор исмларини нотўғри ёзиш ва бошқа маълумотларни киритиш хатолари хавфини келтириб чиқаради.

Модаллик бажарилган проседура босқичи

Модаллик иш рўйхатига қўшимча хизмат бўлиб, бу модалликка олинган тасвирлар, бошланиш вақти, тугаш вақти ва ўрганиш давомийлиги, этказилган доза ва бошқалар ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олган текширув ҳақида ҳисобот юбориш имконини беради. Бу радиология бўлимига ресурслардан (сотиб олиш станциясидан) фойдаланиш бўйича аниқроқ маълумот беришга ёрдам беради. МППС сифатида ҳам танилган ушбу хизмат серверга бундай обектларни юборишдан олдин ёки жўнатиш вақтида юбориш учун обектлар рўйхатини бериб, тасвирни сақлаш серверлари билан яхшироқ мувофиқлаштириш имконини беради.

Чоп этиш

ДИCОМ чоп этиш хизмати тасвирларни ДИCОМ принтерига юбориш учун, одатда „Х-рай“ филмини чоп этиш учун ишлатилади. Турли дисплей қурилмалари, жумладан, қоғоз нусхада чоп этиш ўртасида мувофиқликни таъминлаш учун стандарт калибрлаш (ДИCОМ 14-қисмида белгиланган) мавжуд.

Офлайн медиа (файллар)

Офлайн медиа файллар формати ДИCОМ стандартининг 10-қисмида кўрсатилган. Бундай файллар баъзан „10-қисм файллар“ деб аталади.

ДИCОМ ДИCОМ муҳитидаги файл номларини 8 белгигача чеклайди (баъзи тизимлар 8.3 дан нотўғри фойдаланади, лекин бу стандартга мос келмайди). Ушбу номлардан ҳеч қандай маълумот олинмаслиги керак (ПС3.10 6.2.3.2 бўлими). Бу техник хусусиятларни диққат билан ўқимаган ишлаб чиқувчилар томонидан яратилган оммавий ахборот воситалари билан боғлиқ муаммоларнинг умумий манбаи. Бу эски мавжуд тизимлар билан мосликни сақлаш учун тарихий талабдир. Шунингдек, у оммавий ахборот воситаларидаги барча ДИCОМ файллари учун индекс ва хулоса маълумотларини таъминловчи ДИCОМДИР файли медиа каталогининг мавжудлигини талаб қилади. ДИCОМДИР маълумотлари ҳар қандай файл номига қараганда ҳар бир файл ҳақида кўпроқ маълумот беради, шунинг учун мазмунли файл номларига камроқ эҳтиёж сезилади.

ДИCОМ файллари одатда .дcм файл кенгайтмасига эга, агар улар ДИCОМ медиасининг бир қисми бўлмаса (бу уларни кенгайтмасиз бўлишини талаб қилади).

ДИCОМ файллари учун МИМЕ тури РФC 3240 томонидан дастур/диcом сифатида аниқланади.

ДИCОМ файллари учун ягона турдаги идентификатор тури орг.нема.диcом ҳисобланади.

Шунингдек, ИҲЕ ташкилоти томонидан ташкил этилаётган CД-дисклар ва тармоқ ишлаши учун медиа алмашиш тести ва „cоннеcтатҳон“ жараёни ҳам мавжуд.

  1. ↑ „1 Сcопе анд Фиэлд оф Апплиcатион“. диcом.нема.орг.
  2. ↑ ДИCОМ брочуре, нема.орг.
  3. ↑ „Мемберс оф тҳе ДИCОМ Стандардс Cоммиттеэ“.
  4. ↑ НЕМА. „НЕМА Мемберс – НЕМА“. www.нема.орг. 2016-йил 1-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 15-сентябр.
  5. ↑ Каҳн, Чарлес Э.; Cаррино, Жоҳн А.; Флйнн, Мичаэл Ж.; Пеcк, Доналд Ж.; Ҳории, Стевен C. (Септембер 2007). "ДИCОМ анд Радиологй: Паст, Пресент, анд Футуре". Жоурнал оф тҳе Америcан Cоллеге оф Радиологй 4 (9): 652–657. дои:10.1016/ж.жаcр.2007.06.004. ПМИД 17845973. 
  6. ↑ Алтернативе формац ас wелл ас тҳе ДоcБоок соурcе оф тҳе стандард техт, анд аддитионс то тҳе стандард (Супплеменц анд Чанге Пропосалс), аре аваилабле тҳроугҳоут тҳе ДИCОМ Wеб сите анд аре алсо индехед он тҳе ДИCОМ статус паге.
  7. ↑ Смитҳ, Д. В.; Смитҳ, С.; Бендер, Г. Н.; Cартер, Ж. Р.; Ким, Й.; Cаwтҳон, М. А.; Леcкиэ, Р. Г.; Wеисер, Ж. C. эт ал. (Май 1995). "Эвалуатион оф тҳе Медиcал Диагностиc Имагинг Суппорт сйстем басед он 2 еарс оф cлиниcал эхпериэнcе". Жоурнал оф Дигитал Имагинг 8 (2): 75–87. дои:10.1007/БФ03168130. ПМИД 7612705. 
  8. ↑ Бест, Давид Э.; Ҳории, Стевен C.; Беннетт, Wиллиам C.; Парисот, Чарлес Р. (1 Жулй 1992). "Упдате оф тҳе АCР-НЕМА дигитал имагинг анд cоммуниcатионс ин медиcине стандард". Медиcал Имагинг ВИ: Паcс Десигн анд Эвалуатион 1654: 356–361. дои:10.1117/12.60322. 
  9. ↑ „7 Референcинг Тҳе ДИCОМ Стандард“. диcом.нема.орг.
  10. ↑ „1.4.2 Cонтинуоус Маинтенанcе“. диcом.нема.орг.
  11. ↑ „АСТМ ДИCОНДЕ Стандард“. www.астм.орг. 2019-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 21-декабр.
  12. ↑ „ҳттп://www.нема.орг: Индустриал Имагинг анд Cоммуниcатионс Сеcтион“. 2010-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 11-феврал.
  13. ↑ ҳттп://медиcал.нема.орг/Диcом/2011/11_14пу.пдф[фулл cитатион неэдед]
  14. ↑ Широма, Жонатҳан Т. (Деcембер 2006). "Ан интродуcтион то ДИCОМ". Ветеринарй Медиcине: 19–20. ПроҚуэст 195482647. 
  15. ↑ Сеэ Табле 6.2-1 оф ПС 3.5 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi