Даниэлиус Алсеика (полякча: Даниэл Олсежко; 1881-йил – 1936-йил) — литвалик шифокор ва жамоат фаоли. У археолог Марижа Гимбутаснинг отасидир.

Даниэлиус Алсеика
Таваллуди 29-январ 1881-йил
Бруžаи [лт], Россия Империяси
Вафоти 9-май 1936-йил(1936-05-09)
(55 ёшда)
Вилниус, Иккинчи Полша Республикаси
Касби Физик
Таълими Варшава университети
Тарту университети
Турмуш ўртоғи Вероника Алсеикиэнė

Ҳаёти

Алсеика рафиқаси Вероника билан (1915)

Алсеика ҳозирги Литванинг шимолида жойлашган Скуодас яқинидаги Бруžаи шаҳрида туғилган[1] . У беш ака-уканинг энг кичигидир. Улардан бири католик руҳонийси Албинас Алсеика эди. Унинг ягона синглиси ёш вафот этган[2]. Скуодасдаги бошланғич мактабни тугатгандан сўнг, у Митау гимназиясига ўқишга кирган. У ерда бўлажак ёзувчи Жонас Билиūнас бошчилигидаги литвалик талабаларнинг махфий гуруҳининг аъзосига айланган. Алсеика Литвада тақиқланган нашрларнинг контрабандасига аралашади[2]. Шунингдек, у Литванинг Ūкининкас ва Варпас кундалик нашрларига мақолалар ёзган. Литва тарафдори бўлган бундай ҳаракатлар туфайли Алсеика гимназиядан ҳайдалган, аммо 1903-йилда Марижамполė гимназиясида ўқишни тугатишга муваффақ бўлади[2].

1903-йилда у Варшава университетининг муҳандислик факултетига ўқишга кирган[2]. 1905-йилдаги талабалар иш ташлашида қатнашгани учун ҳайдалган. 1905-йилги рус инқилоби пайтида у Вилнюс, Тракай, Швенчионис яқинларида деҳқонлар ва ишчилар ўртасида норозилик намойишлари уюштирган ва уларни чор амалдорларига иш ташлаш ва қаршилик кўрсатиш учун қўзғатган[2]. Вилнюсдаги Буюк Сеймада қатнашган ва Деҳқонлар иттифоқининг асосчиларидан бири бўлган[1] .

Кейин у Дорпат университетининг тиббиёт факултетида ўқишни давом эттирган. Университетдалик вақтида Литва талабалари жамиятига раҳбарлик қилган[2]. Шунингдек Литва даврий нашрларида, жумладан, Лиэтувос ūкининкас, Вилниаус žиниос, Лиэтувос žиниос каби газеталарда унинг мақолалари босилиб чиққан. У оториноларингология (қулоқ, бурун ва томоқ) ихтисослиги бўйича ўқишни тугатган ва Укмергėга ишлаш учун кўчиб ўтган[2].

Шахсий ҳаёти

1910-йилда Алсеика офталмология (кўзлар) бўйича ихтисослашган шифокор Вероника Жанулайтė билан турмуш қуради[2]. Уларнинг икки фарзанди бор: ўғли Витаутас Казимиэрас Алсеика (1912–2002) ва қизи Мария Гимбутас (1921–1994). Эр-хотин 1931-йилда ажрашади ва болалари Литва университетида ўқишлари учун Вероника Каунасга кўчиб ўтади[3].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Алсеика, Вйтаутас (12 Май 2021). "Даниэлиус Алсеика" (лт). Висуотинė лиэтувиų энcиклопедижа. Моксло ир энcиклопедижų леидйбос cентрас. ҳттпс://www.вле.лт/страипснис/даниэлиус-алсеика/. <!--->
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Лапинскас, Винcас (Септембер 2006). "125 метаи нуо гйдйтожо рентгенолого Даниэлиаус Алсеикос гимимо" (лт). Свеикатос Мокслаи 5: 480–483. ИССН 1392-6373. Арчивед фром тҳе оригинал он 2022-10-16. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20221016175721/ҳттп://www.элибрарй.лт/ресурсаи/Зиниасклаида/САМ/Свеикатос%20мокслаи/см_2006_5.пдф#паге=83. Қаралди: 2024-05-31. Даниэлиус Алсеика]]
  3. ↑ „Марижос Гимбутиэнėс тėвас Даниэлиус Алсеика“ (лт). Žэмаитижа. Регионų култūриниų иниcиатйвų cентрас (2014-йил 1-сентябр). 2020-йил 19-январда асл нусхадан архивланган.