Дефне Аяс (1976-йил) -куратор, ўқитувчи ва ношир. Аяс бутун дунё бўйлаб, жумладан, Хитой, Жанубий Корея, АҚШ, Нидерландия, Россия, Литва ва Италиядаги кўплаб муассасаларни, ҳамкорлик платформаларини бошқарган. У турли минтақаларда ко'ргазма ва биэннале форматларини ўйлаб топиши билан машҳур бўлиб, ҳар бир мисолда тарихий боғланиш ва маҳаллий шароитлар билан боғланишни таъминлайдиган фанлараро асосларни тузади. 2021-йилнинг июнигача Аяс Наташа Гинвала билан 2021-йилги Гванжу Биэнналесининг бадиий раҳбари эди[2].

Дефне Аяс
Таваллуди 1976
Лунен
Фуқаролиги Турк, Дутч
Касби Куратор,Стеделижк музейи кузатув кенгаши аъзоси; Рижксакадемиэ; Протокино; Янги тадқиқот ва амалиёт маркази[1].

У Роттердамдаги Wитте де Wитҳ Замонавий санъат маркази директори лавозимида фаолия юритган.(2012-2017)[3]. 2017-йилда ўз фаолиятининг охирига келиб, у ўз номини Голландиялик денгиз флоти офицери Витте Корнелиссон де Видан ажратиш учун муассаса номини ўзгартириши кераклигини эълон қилди. Муассасанинг номини ўзгартириш ҳақидаги қарори дарҳол сиёсийлаштирилди ва Нидерландияда баҳс-мунозараларга сабаб бўлди. Исмни ўзгартириш тўғрисидаги қарорга Эгберт Алежандро Мартина, Рамона Сно,Ходан Варсаме,Патрисия Шор,Амал Алхааг ва Мария Гуггенбихлер томонидан 2017-йил 14-июнда эълон қилинган Wитте де Wитҳга очиқ хат ва ундан кейинги баҳслар сабаб бўлди[4].

Болалиги ва таълими

Аяс Виргиниа университетида Ташқи ишлар ва Интерактив телекоммуникациялар йўналишида бакалавр даражасини олди. Де Аппелда кураторлик дастурини ҳам тамомлаган.

Фаолияти

Аяс 2005-йилдан бошлаб, РосеЛеэ Голдберг томонидан асос солинган Ню-Ёркдаги тасвирий санъат биэнналесида Перформа куратори бўлиб келган. Перформада Аяс таниқли рассомлар, меъморлар ва ёзувчиларнинг халқаро рўйхатидаги кўплаб лойиҳалар ва дастурларни ташкил қилади; биэнналенинг архитектурасини, ёзиш ва чоп этиш дастурларини ҳамда консорциум муносабатларини назорат қилади. У маҳоратли куратор бўлиб қолмоқда (2012-йил ҳолатига кўра)[5]. 2023-йилда Перформа нашрида „Протест анд Перформанcе: А Wай оф Лифе“ (Кети Нобле билан) тақдимоти бўлиб, унда Грегг Бордовитз ва Памела Снеэд, Рана Ҳамадеҳ ва Гоксу Кунакнинг чиқишлари бор эди. У, шунингдек, АГФ, Тони Кокс, ҲхҲ ва Ламин Фофана а.о. билан Сониc Тоник Ассамблеясини ҳам ташкил қилган.

Wитте де Wитҳ (2012-2017) да Аяс бутун дунё бўйлаб яратилган ва ривожланаётган визуал рассомлар, ёзувчилар ва кино ижодкорларига бағишланган турли кўргазма ва нашрлар дастурини назорат қилади.

Истанбул Биэнналесининг маслаҳат кенгаши бир овоздан Аясни тадбирнинг 2024-йилги нашри учун куратор этиб сайлаганида, Истанбул маданият ва санъат жамғармаси (İКСВ) кенгаш тавсиясини рад этди ва унинг ўрнига Ивона Блазвикни тайинлади; Блазвик ўз танлови чоғида биэннале учун куратор танлаш вазифаси юкланган маслаҳат кенгашининг хизматчи аъзоси эди[6]. Жамоатчилик танқидига жавобан Блазвик 2024- йилнинг бошида истеъфога чиқди[7].

Ўқитиш тизими ва марузалари

Аяс Шанхай Ню-Ёрк университетида замонавий санъат ва янги медиа бўйича ёрдамчи профессор бўлиб ишлади.(2005-2012) У Ню-Ёрк университетида фаолият олиб борганда, асосан, тадқиқотлари маҳаллий сан'ат экологиясини шакллантиришга қаратилган бўлиб, сиёсий, тарихий маданий алмашинувлар ва жамоавий санъат ишларига эътибор қаратган. Аяс Гавайи университети каби турли университетларнинг доимий меҳмон о'қитувчиси бўлишда давом этмоқда. Масалан ФҲНW Санъат ва Дизайн Академияси қошидаги Санъат институти, Базел; УДК Берлин; Бауҳаус, Веймар; СВА кураторлик тадқиқотлари, шунингдек, Тате Модерн ва Метрополитан музейи каби музейларда ва Арт Базел, Фриэзе ва Артиссима каби санъат ярмаркаларида.

Манбалар