Dehat Bibi
Деҳат Биби, шунингдек Деҳат Дед, Кашмирнинг авлиё ҳомийси Шайх Нуриддин (Нун Реши)нинг шогирди эди. У опа/синглиси Беҳат Биби билан бирга баъзан Цатъа Кори деб аталади, бу сўзма-сўз Нун Решининг қиз шогирдлари ёки қиз талабаларини англатади. Беҳат Биби ва Деҳат Бибининг касби қишлоқ патвариси бўлган, сўфий авлиё таъсирида исломни қабул қилган бир кашмирий пандитнинг қизлари эдилар.
| Деҳат Биби | |
|---|---|
 Кашмирнинг Залсу қишлоғида Деҳат ва Беҳат Бибининг мақбараси | |
| Таваллуди |
Кашмир |
| Вафоти | Кашмир |
| Фуқаролиги | Шоҳ Мир даври |
| Қариндошлари | Беҳат Биби (опа-сингил) |
| Шайх Нур-уд-дин Валининг аёл шогирди | |
Уларнинг маънавияти юксаклиги ҳамда билимларининг чуқурлиги ва кенглигини икки қизнинг Нун Решининг маълум бўлган ягона аёл халифалари бўлиб қолганлари тасдиқлайди. Иккаласи ҳам Кашмир водийсидаги Цаар (Чрар Шариф) қишлоғидан бир неча мил нарида жойлашган Залсу номли қишлоқда дафн этилган. Икки опа-сингил Шайх Нуриддин билан даъваткор Саййид Муҳаммад Ҳамадоний ўртасида бўлиб ўтган учрашувда ҳозир бўлган. Бундай муҳим мажлисда икки аёл шогирднинг иштироки уларнинг Реши назарида юқори қадрланганини тасдиқлайди.
Ҳамадоний жисмонан заиф Решини кўриб, у (Нун Реши) ўз отини (танини) бундай заиф ҳолатда сақламаслиги кераклигини айтган. Бунга Реши бир бор „нафас“ни (жисмоний эҳтиёжларни) жиловлаш ниҳоятда муҳимлигини, акс ҳолда у тўйиб боқилган от каби бошқариб бўлмайдиган бўлиб қолишини жавоб қилган. Деҳат Биби[1] шундай дегани айтилади: „Манзилига ёки мақсадига аллақачон етганларга улов ҳам, қамчи ҳам керак эмас.“ Бунга Саййид Ҳамадоний гўёки ундан: у кимни шу мақсадга етган деб билишини сўраган. Деҳат Биби шундай жавоб бергани айтилади: „Ўз нафсининг чангалидан озод бўлганлар.“ Ундан қизми ёки ўғилми деб сўралганда, Деҳат Биби жуда содда, аммо шунчалик теран маъно билан тўла жавоб берганки, ҳаммани лол қолдирган: „Агар мен йўқ бўлсам (форс тилида форсча неэст), демак мен на қизман, на ўғил; аммо агар мен мавжуд бўлсам (форсча ҳаст), унда мен ҳеч нарса эмасман.“[2].
Манбалар
- ↑ Моҳаммад Ишақ Кҳан(2011). Суфис Оф Кашмир, п. 105. Гулшан Боокс, Сринагар, Кашмир. ИСБН 978-81-8339-095-8.
- ↑ Баба Камал. Решинама, п. 169-176
Адабиётлар
- Баба Камал. Решинама, п. 169-176.
- Моҳаммад Ишақ Кҳан. Суфис Оф Кашмир, п. 105. 2011. Гулшан Боокс, Сринагар. ИСБН 978-81-8339-095-8.