Delphi (dasturlash tili)

Делпҳи (талафф. дéлфи) — дастурлаш тилларидан бири. Борланд фирмаси томонидан ишлаб чиқарилган. Делпҳи дастурлаш тили ишлатилади ва аввалдан Борланд Делпҳи пакети таркибига киритилган. Шу билан бир қаторда 2003-йилдан ҳозиргача қўлланилаётган шу номга эга бўлган. Обжеcт Пасcал — Пасcал тилидан бир қанча кенгайтиришлар ва тўлдиришлар орқали келиб чиққан бўлиб, у об’ектга йўналтирилган дастурлаш тили ҳисобланади.
Мақсад платформаси
Аввалдан ушбу дастурлаш муҳити фақатгина Миcрософт Wиндоwс Операциён тизими учун дастурлар яратишга мо'лжалланган, кейинчалик эса ГНУ/Линух ҳамда Кйлих тизимлари учун мослаштирилди, лекин 2002-йилги Кйлих 3 версиясидан со'нг ишлаб чиқариш то'хтатилди, ко'п о'тмай эса Миcрософт.НЕТ тизимини қо'ллаб қувватлаши то'г'рисида э'лон қилинди.
Лазарус проэкти амалиётидаги (Фреэ Пасcал) дастурлаш тили Делпҳи дастурлаш муҳитида ГНУ/Линух, Маc ОС Х ва Wиндоwс CЕ платформалари учун дастурлар яратишга имкон беради.
Дастурлаш тили тарихи
Делпҳи — Паскал дастурлаш тилининг ривожланган давомчиси бўлмиш Турбо Паскал тилининг ривожланиши натижаси ҳисобланади. Паскал тилида бутунлай Проcедуралар ёрдамида дастурлар тузилган. Турбо Паскал 5.5-сонидан бошлаб обектга мўлжалланган хусусиятларни қўшди, делпҳи — обектга мўлжалланган дастурлаш тили эса Интроспекияни, яъни методли класслари хусусиятлари ҳамда улардан ташкил топувчиларининг компиляция коди таркибига қўшди.
ИТУз.БлогСпот.Cом сайтида Делпҳи дастурлаш тили бо'йича дарсликлар бор
Мисол
{ МаинФорм формаси яратилаётганда бажариладиган ҳодиса.}
проcедуре ТМаинФорм.ФормCреате(Сендер: ТОбжеcт);
вар
{ТСтрингс Қатор туридаги о'згарувчилар наборининг э'лон қилиш(матнлар).}
Стрингс: ТСтрингс;
бегин
{Яратиш(хотира ажратиш ва хоказо.) ТСтрингЛист турида обект.
Абстракт медотларни амалга оширувчи ТСтрингЛист - ТСтрингс турининг авлоди.}
Стрингс := ТСтрингЛист.Cреате;
трй
{Қатор киритиш.}
Стрингс.Адд('Киритиладиган қатор.');
{Қаторларни файлга сақлаш.}
Стрингс.СавеТоФиле('C:\Стрингс.тхт');
финаллй
{Обектни о'чириш.}
Стрингс.Фреэ;
энд;
энд;
Таниқли дастурий маҳсулотлар
Делпҳида бажарилган таниқли дастурлар ичидан қуйидагиларни санаш мумкин:
- Борланд маҳсулотлари: Борланд Делпҳи, Борланд C++ Буилдер, Борланд ЖБуилдер 1 ва 2-сонлари
- Администраторлик/ма'лумотлар базаси яратиш: МйСҚЛ Тоолс (Администратор, Қуэрй Броwсер), ТОАД
- Муҳандислик дастурий маҳсулотлари: Алтиум Десигнер/Протел (Электроника пектлаш)
- График мунитлари: ФастСтоне Имаге Виэwер, ФутурихИмагер, Пҳотофилтре
- Интернетда ма'лумотлар узатиш: Скйпе (ВоИП ва ИМ), ҚИП ва ҚИП Инфиум, Тҳе Бат! (электрон почта мижоз дастури), ПопТрай (электрон почтани текшириш), ФеэдДемон (РСС/Атом янгиликлар лентасини ко'риш), ХанаНеwс (Янгиликлар гуруҳини о'қиш), Хнеwс (Янгиликлар гуруҳини о'қиш)
- Мусиқа яратиш: ФЛ Студио (аввал ФруитйЛоопс)
- Дастурлаш муҳитлари яратиш: Дев-C++ (ИДЕ), ДУнит, Гаме Макер (о'йинлар яратиш) Ҳелп & Мануал, Инно Сетуп (Дастур о'рнатувчи дастур)
- Веб-дастурлаш: Маcромедиа ҲомеСите (ҲТМЛ-тахрирлагич), ТопСтйле Про (CСС-тахрирлагич), Маcромедиа Cаптивате
- Веб-браузерлар (МСИЭ учун асос): Авант Броwсер, Нетcаптор
- Ёрдамчи дастурлар(утилиталар): Спйбот — Сеарч & Дестрой, Ад-Аwаре, жв16 ПоwерТоолс, Тотал Cоммандер, Cоперниc Десктоп Сеарч, ПоwерАрчивер, МCубих, Доwнлоад Мастер [ко'чиришлар устаси]
Яна қаранг
- Борланд Делпҳи — аввалдан Делпҳи дастурлаш тили қо'лланилган интеграцияланган дастурлаш муҳити.
Изоҳлар
Ҳаволалар
- CодеГеар Делпҳи (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-09-24 санасида архивланган)
- Королевство Делпҳи (Виртуал дастурчилар клуби)
- Изоҳли ва мисолли Делпҳи (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-10-26 санасида архивланган)
- Делпҳи бо'йича мақолалар
- Делпҳи бо'йича мақолалар (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-08-04 санасида архивланган)
Адабиёт
- Нил Дж. Рубенкинг "Язык программирования Делпҳи для "чайников:Введение в Борланд Делпҳи" ("Делпҳи фор Думмиэс"). 2007.
- Хавьер Пашеку "Программирование в Борланд Делпҳи 2006 для профессионалов" ("Делпҳи фор .НЕТ Девелопер’с Гуиде"). 2006.
- А.Н. Вальвачев, К.А. Сурков, Д.А. Сурков, Ю.М. Четырько "Программирование на языке Делпҳи. Учебное пособие". 2005-й.