Demerji II
Демержи ИИ (шунингдек, Демержи-Исар) — Қримдаги ўрта аср қал’аси (қишлоқ бошпана) харобалари, Радиант Биг Алушта қишлоғидан унчалик узоқ бўлмаган, Х асрда Демержи қишлоғи аҳолиси томонидан қурилган ва ХИИИ асргача мавжуд бўлган. Қўрғон Журла трактидан (Улу-Узен қишлоғи яқинида) Алушта водийсига олиб борадиган қадимий йўлга қарши чиқди[1]. Қўрғон ўрганилмаган қазиш ишлари ҳам олиб борилмаган, бу ҳақдаги барча маълумотлар тарихчиларнинг визуал текширувлари натижасидир. Илмий адабиётларда мустаҳкамлаш тасвирланмаган. ХИИИ асрда Теодоритлар томонидан Фуна қал’аси қурилгач бошпана зарурати йўқолган деган версия мавжуд[2].
Бу қал’а ҳақида ХИХ аср рус ёзувчиси ва саёҳатчиси Евгений Марков 1902-йилда нашр этилган „Қрим ҳақидаги очерклар“ китобининг 188-бетида айтиб ўтган: „Афсонада айтилишича генуяликлар даврида Демержи тепасида қал’а бўлган“.[3] Лев Фирсовнинг „Исарий — Қримнинг жанубий қирғоғидаги ўрта аср қал’алари тарихининг очерклари“ асарида оддий эслатма ҳам мавжуд[4].
Бошпана жанубий Демержи ёнбағрида, Арвоҳлар водийсининг шарқий қисмида минора шаклидаги қоялар остидаги юмшоқ платформада жойлашган эди[1][2][5]. Шимолдан Демержи қоялари бошқа томондан 40 м-4,6 м гача бўлган қоялар билан қопланган, кириш қисми жануби-шарқдан эди. Фортификация майдони 0,26 га, ўлчамлари 80 дан 50 м гача[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Мыц В.Л. „Укрепления Таврики Х - ХВ вв“, . . Киев: Наукова думка, 1991 — 150-бет. ИСБН 5-12-002114-Х.
- ↑ 2,0 2,1 „Исар Демерджи И – туманная загадка Долины Привидений“. Исары Горного Крыма. Блог фотографического краеведения.. 2021-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-октябр.
- ↑ Очерки Крима: Картини кримской жизни, природи и истории
- ↑ Фирсов Лев Васильевич „Аи-Йори — монастырёк на горной дороге“, . Исары — Очерки истории средневековых крепостей Южного берега Крыма. Новосибирск: Наука. Сибирское отделение, 1990 — 71-бет. ИСБН 5-02-029013-0.
- ↑ Михаил Татарин. „Демирджи-Исар 1 — средневековая крепость над Алуштой. Завершение поиска“. Крымские маршруты. 2021-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-октябр.