Dhora Leka
Дҳора Лека (Корçэ, 23-феврал 1923 — Тирана, 27-декабр 2006)[1][2]. — албаниялик бастакор ва сиёсий маҳбус бўлган.
Ҳаёти
1942-йилда Дҳора Лека Тиранадаги Аёллар учун „Нëна Мбретëрешë“ педагогика институтини тамомлаган. Ўқишни тугатгач, унга Корçэ яқинидаги Пласе қишлоғидаги мактабда ўқитувчилик иши берилди, бироқ у бу ишни ташлаб, Албания қаршилик ҳаракатига қўшилди. 1942-йилда у Албания Коммунистик партиясига аъзо бўлади. Ўша даврда у партизан қўшиқларини басталашга киришган. Иккинчи жаҳон уруши йилларида албаниялик партизанлар куйлаган қўшиқларнинг аксарияти Дҳора Лека асарлари бўлиб, улар орасида „Куштрими“ („Чақириқ“), „Рини-Рини“ („Ёшлар-ёшлар“) ва „1-дивизия марши“ бор эди. Ўша пайтда у Миллий озодлик армиясида капитан унвонига кўтарилади.
1948-йилда Дҳора Лека Москва давлат Чайковский консерваториясида композиция бўйича ўқишга қабул қилинган. Таҳсил олаётганида у басталаган Симфоник оркестр учун халқ мотивлари асосидаги увертüра илк бор Москва радио оркестри томонидан ижро этилади, „Албания — менинг Ватаним“ кантатаси эса мамлакатнинг босқинчиликдан озод қилинганлигининг 10 йиллиги муносабати билан Тиранада ижро этилган. Ўқишни тугатгач, у Тиранадаги „Жордан Мисжа“ бадиий лицейида профессор этиб тайинланади ва Албания ёзувчилар ва санъаткорлар лигаси котиби этиб сайланган. Дҳора Лека қисқа муддат бастакор Çэск Задежа билан оила қуриб яшаган.
1956-йилда у пост-сталинизм давридаги Совет Иттифоқи тарафдорлари сифатида кўрилган шахсларга қарши тозалашлар чоғида партиядан ва Албания ёзувчилар ва санъаткорлар лигасидан чиқарилди ҳамда 25 йил қамоқ жазосига ҳукм қилинди[3]. 1963-йилда қамоқдан озод қилинди, аммо кейинчалик Берат, Лушнже ва Фиэр ҳудудларида сургунда сақланди. 1991-йилда у Тиранага келиб жойлашди.
1992-йил ноябр ойида унга Халқ артисти унвони берилди. 1996-йил феврал ойида у Албанияда ижодкорлар, мусиқачилар ва истеъдодли ёшларни қўллаб-қувватлашни мақсад қилган „Дҳора Лека жамғармаси“ни ташкил этди. 1998-йилда у шеърлар тўпламини — Кëнгë нë штрëнгатë (Қийинчиликдаги қўшиқлар)ни нашр қилди.
Манбалар
 |
Викииқтибосда Дҳора Лекага тегишли иқтибослар мавжуд. |
- ↑ „Парақитже э детажуар э регжистримеве тë гжетура“ [Детаилед пресентатион оф реcордс фоунд] (сқ). Бкш.ал. Қаралди: 2020-йил 25-феврал.
- ↑ „АҲ-2-2011.индд“. 2016-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 25-феврал.
- ↑ Қазими, Азем. Фжалор Энcиклопедик и Виктимаве те Террорит Комунист (сқ), 2016 — 48-бет. ИСБН 978-9928-168-01-6.
Адабиётлар
- Шукриу, Эди. Гра тë шқуара шқиптаре. (сқ), 2003 — 364-бет. ИСБН 9951-8557-0-9.
- Слатина, Флори. Портрете артистеш (сқ), 1999.