Диорит (юнонча: диоризо — ажратаман, фарқ қиламан) — ўрта асосли (СиО2 55—65%) магматик тоғ жинси. Аксессор минераллардан апатит, сиркон, ортит, турмалин, сфен қатнашади. Кварсли, кварсеиз, роговая обманкали, авгит ва биотитли турлари мавжуд. Ранги кулрангдан яшилсимон — кулранггача. Д. кам тарқалган ва одатда гранит, гранодиорит, баъзан бошқа жинслар билан бирга учрайди. Булардан ташқари Д. шток, ертомир, лакколит ва б. интрузив массивлар шаклида ҳам учрайди. Д.дан турли хил йўл тошлари тайёрланади. Яхши жилоланадиган, ранго-ранг турлари иморатларнинг пойдеворларини безашда, турли вазалар тайёрлашда, архитектура ва ҳайкалтарошликда қўлланади. Қад. Миср ва Месопотамияда Д.дан турли ҳайкаллар ишланган. Тошкент метросининг кўп жойларида Д. ишлатилган. Ўзбекистонда Қурама, Чатқол, Нурота, Молгузар ва б. тоғларда тарқалган. Д. билан темир, мис, олтин конлари генетик боғлиқ (Урал, Сибир, Қозоғистон).

Адабиёт

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил