Diran

 

Диран
Жойлашуви	Покистон ҳттпс://ру.wикипедиа.орг/wики/%Д0%94%Д0%Б8%Д1%80%Д0%Б0%Д0%БД#/маплинк/1
Узунлиги	7266м
Илк кўтарилиши	1968-йил 17-август Рейнер Гошл, Рудолф Пишингер, Ганс Шелл

Диран ( урдуча: دیرن‎‎инглизча: Диран ; Минапин чо'ққиси сифатида ҳам танилган инглизча: Минапин Пеак ) — Покистоннинг Гилгит-Балтистонидаги Қорақурамдаги тоғ чўққиси, денгиз сатҳидан 7266 метр баландликда. Дираннинг биринчи ко'тарилишини австрияликлар Рейнер Гошл, Рудолф Пишингер, ва Ганс Шелл 1968 йил 17 августда амалга оширдилар.

Жисмоний ва географик хусусиятлари

Диран тоғи Қорақурам тоғ тизимининг ғарбий қисмида Покистоннинг Гилгит-Балтистон маъмурий ҳудудида жойлашган. Диран чўққисининг баландлиги денгиз сатҳидан 7266 метр.

Диран тог'ининг асосий чо'ққиси Ракапошининг шимоли-шарқий чо'ққиси бо'либ, баландлиги 7290 метр бо'либ, г'арбдан тахминан 14 километр узоқликда жойлашган. Икки чўққи орасидаги энг паст нуқта 5941 метр баландликда жойлашган, шунинг учун Диран чўққисининг нисбий баландлиги 1325 метр.

Тоққа чиқиш тарихи

Диран чо'ққисига биринчи уриниш 1954 йилда шимоли-г'арбий томондан Матиаса Ребича бошчилигидаги немис-австрия экспедицияси томонидан қайд этилган. Экспедиция маршрути нисбатан текисликдаги Минапин музлиги орқали Дироннинг шимоли-г'арбий девори этагига, чо'ққининг г'арбидаги эгарга чиқиш ва 1,5 километрлик тизма бо'йлаб ко'тарилиш орқали о'тди. Бироқ, Матиас режалаштирган экспедиция чо'ққига чиқа олмади.

Диранга ко'тарилишга навбатдаги уриниш 1958 йилда британиялик Хойл ва Уор томонидан қилинган. Улар эгарга чиқишга муваффақ бо'лишди, шундан со'нг улар кескин ёмонлашган об-ҳаводан лол қолиб изсиз г'ойиб бо'лишди .

1959 йилда геолог Ганса Ёхена Шнайдера бошчилигидаги немис экспедицияси Қоракорумга келди. Экспедиция асосан илмий эди, бироқ унинг иштирокчиларидан бири Бардодей ва баланд тоғ юкчиси Кобул Дирон чўққисига чиқишга уриниб кўрдилар, лекин улар вертикал равишда 300 метрга ета олмадилар .

1964 йил баҳорида австриялик Эггерт ва Фриш Диранга чиқишга ҳаракат қилишди, аммо ко'чки хавфи юқори бо'лганлиги сабабли орқага чекинишга мажбур бо'лишди. Кейинги йили Киото алпинизм федерациясининг Япония экспедицияси ҳам ёмон об-ҳаво туфайли муваффақияцизликка учраган эди.

Шундай қилиб, Диран чо'ққисига чиқиш учун қилинган дастлабки бешта уриниш муваффақияциз якунланди.

Дираннинг биринчи муваффақиятли ко'тарилиши 1968 йилда Австриянинг Қоракорамга экспедиция а'золари Райнер гошл , Рудолф Писчингер [ ва Ганс Шелл томонидан қилинган. Шу билан бирга, австриялик алпинистларнинг дастлабки мақсади Ҳинду Раж тог 'тизмасига ко'тарилиш эди, аммо 1968 йилда бошқа экспедициялар ҳам ушбу минтақада ко'тарилишни режалаштирганлиги сабабли, улар бошқа чо'ққи Cампири Диорга чиқиш учун рухсат со'рашди. Гилгит-Балтистонда. Уларга рухсат берилмади, шундан со'нг улар Диранга чиқишга қарор қилишди ва у ерда муваффақият қозонишди. Улар олдинги экспедициялар томонидан Диранга бостириб кирган маршрутни, эгарга ва г'арбий тизмаларга чиқиш имконияти билан шимоли-г'арбий девор бо'йлаб ҳаракатландилар. Ко'тарилиш Ҳимолой услубида то'ртта лагер о'рнатилиши билан амалга оширилди. Диран чо'ққини забт этишга то'г'ридан-то'г'ри 1968 йил 17 августда ИИИ лагердан 6200 метр баландликда амалга оширилди.

Ҳаволалар

• „Диран Пеак Wеатҳер Фореcаст, Пакистан“ (эн). моунтаин-фореcаст.cом. Қаралди: 2022-йил 20-апрел.
• „Диран“ (эн). суммитпост.орг. Қаралди: 2022-йил 26-апрел.