Diviya
Дивия (Дива, Дева, Диана) — бутпарастликка қарши қадимги рус таълимотларида маъбуда деб аталади. Унинг образи ўрта аср китобсеварининг „бутпарастлик“ ҳақидаги эклектик ғояларидан тикланган бўлиб, унда қадимги ва славян худолари аралашиб кетган.
Дивия, шунингдек, табиат маъбудаси, барча тирик мавжудотларнинг онаси.
Таржима қилинган „Григорий илоҳиёцҳуноснинг дўл синови бўйича суҳбати“ нинг ХИ аср рус китобсевари томонидан қўшимча сифатида тан олинган қисмида эслатиб ўтилган. Бу ерда бутпарастликнинг қолдиқларини санаб ўтгандан сўнг, „Овъ Дию жърет, а другий — Дивии…“ дейилган. Кўринишидан, бу ерда Дивия Дюнинг, яъни черков матнларидан юнон Зевсининг аёл мувофиқлиги[1].
Б.А.Рибаков Дивияда Буюк Она маъбудани кўради ва уни Крит-Микена даврининг Ма-Дивияси билан боғлайди. Унинг фикрича, „Илоҳиёцҳунос Григорийнинг суҳбатлари“ сўзлари Рус чўқинтирилганидан бир аср ўтгач, бу маъбудага сиғинилганлиги ҳақида гувоҳлик беради[2].
„Слове святого Григория, изобретено в толсех“ да, маъбуда Дива Мокошдан кейин эслатиб ўтилган. Эҳтимол, бу ҳолда Дива маъбуданинг номи эмас, балки Мокошанинг эпитети бўлиши мумкин: Мокош-дева[3].
Дионага яқин бўлган маъбуда Дивия Пилоснинг Микен пантеонида Зевснинг рафиқаси сифатида бўлган.
Манбалар
- ↑ Зубов Н. И. Научные фантомы славянского Олимпа Архивная копия от 23 мая 2011 на Wайбаcк Мачине // Живая старина. М., 1995. № 3 (7). С. 46-48.
- ↑ Рибаков Б. А. Язичество древних славян. Истоки славянской мифологии. Рождениэ богин и богов Андоза:Wайбаcк 2
- ↑ Примечания А. И. Зайцева в кн. Гомер. Илиада. — Л.: Наука, 1990. — С. 458. — ИСБН 5-02-027982-Х.