Dmitriy Mamatsev
| Дмитрий Мамацев | |
|---|---|
| Асл исми | русча: Дмитрий Осипович Мамацев |
| Вафоти |
1889-йил 9-январ Гўктепе |
| Қўшин турлари | артиллерия |
| Хизматдаги йиллари | 1864—1881 |
| Унвони | подполковник |
| Қўмондонлик қилган | 20-артиллерия бригадасининг 4-батареяси |
| Жанг/уруш |
Хива юриши (1873) Россия-Туркия уруши (1877—1878) Аҳал-Теке экспедицияси (1880—1881) |
Дмитрий Осипович Мамацев (Иосифович[1], Мамацашвили; ? – 1880-йил 28-декабр; Гўктепе, Туркманистон [Аҳал-Теке воҳаси 1881-йилдан Каспиёрти вилояти]) – рус армиясининг артиллерия подполковниги, Авлиё Георгий кавалери. Туркистон юришлари ва 1877—1878-йиллардаги рус-турк уруши қатнашчиси. Аҳал-Теке экспедицияси пайтида Гўктепени қамал қилиш пайтида ўлдирилган.
Биографияси
Мамацашвили уруғининг зодагонлар оиласидан чиққан. Жамоат арбоби ва ёзувчи, генерал-маёр Иосиф Христофорович Мамацевнинг ўғли (Осико Хойхосрович Мамацашвили, 1811-йил 12-июн – 1874-йил).
Жаноби Олийлари Буюк княз Михаил Николаевич артиллерия бригадаси Кавказ гренадиерида хизмат қилган. 1864-йил 23-майда офицер унвонини олган. 1873-йилда Хива юришида қатнашиб, бунинг учун 2-даражали Авлиё Станислав ордени билан тақдирланган[2].
1877—1878-йиллардаги рус-турк уруши пайтида Мамацев капитан унвони билан қамал артиллериясининг 1-сонли батареясини бошқарган. 1877-йил 2-октябрда у бошчилигидаги 2-ярим батареянинг 4 та қуроли турк лагерини Болшие Ягни тоғидаги стратегик муҳим нуқтага қарама-қарши позициялардан чекинишга мажбур қилган. Шундан сўнг, рус бўлинмалари ўша нуқтада мустаҳкам ўрнашиб олганлар, бу эса асосий фаол корпус ўнг қанотининг турк армиясига қарши бўлажак ҳужумининг муваффақиятини таъминлаган. Карс қамали пайтида капитан унвонида бўлган Мамацев 4-қамал батареясининг чап қанот гуруҳига раҳбарлигида штаб офицери сифатида хизмат қилган. Ҳаракатлари билан бир неча бор турк артиллериясининг тўрт баравар устун қуролларини бостирган. Душманни олдинги позициядан чекинишга мажбур қилган Мамацев 2 та қуролни олдинга силжитган ва Сувари истеҳкомидаги турк артиллериясини бўлажак ҳужум бошланишидан 24 соатдан кўпроқ вақт олдин ўт очишни тўхтатишга мажбур қилган, бу унинг муваффақиятини таъминлаган. Ўша йил 24-октабр куни Мамацевнинг қуроллари душман ҳужумини тўхтатган ва шу билан бирга рус бўлинмаларига муваффақиятли қарши ҳужумни таъминлаган. Кўп ўтмай, Мамацев 1877-йил 3-октябрда (яъни, у штаб офицерининг вазифаларини бажара бошлаган кундан бошлаб) подполковник лавозимига кўтарилган. Карсга ҳужум пайтидаги хизматлари учун 4-даражали Авлиё Георгий ордени билан тақдирланган.
Мамацев Аҳал-Теке экспедициясида иштирок этган. Гўктепе қамалида ўнг қанот артиллериясига раҳбарлик қилган. 1880-йил 28-декабрда текеларнинг тунги босқинида миномёт батареясини ҳимоя қилаётганда ҳалок бўлган[3]. Ўша қамал иштирокчиси, Оренбург-Урал казак қўшма дивизияси қўмондони, капитан А. Л. Гуляевнинг сўзларига кўра, Мамацев „хабарчи билан ёлғиз ўзи кетаётганида текелар томонидан қилич билан чопиб кетилган“[4].
Манбалар
- ↑ Эсадзе Б. С.. Летопись Грузии. Юбилейный сборник к 300-летию Дома Романовых державных покровителей грузинского народа. Тф.: Тип. Канц. намес. Е. И. В. на Кавказе [изд. П. И. Туманова], 1913 — 274-бет.
- ↑ Список подполковникам по старшинству, Исправлено по 1 февраля 1880 года, СПб.: Воен. тип., 1880 — 401-бет.
- ↑ Куропаткин А. Н. „Поход в Ахал-теке в 1880—1881 гг.“, . Завоевание Туркмении. С очерком военных действий в Средней Азии с 1839 по 1876 г. СПб.: Тип. Э Арнгольда, 1899 — 168-бет.
- ↑ Гуляев А. Л.. Поход на Аму-Дарью и в Текинский оазис уральских казаков в 1880—81 годах. Уральск: Тип. В. И. Жаворонкова, 1882 — 48—50-бет.