Dobrodeya

Добродея
	; Добродеянинг Украин маркасидаги сурати
Таваллуди	Добродея Мстиславна; 12-асрнинг боши
Турмуш ўртоғи	Алехиос Комненос
Болалари	Мария
Отаси	Мстислав И
Онаси	Чристина Ингесдоттер

Добродея Мстиславна (Кирилча: Добродея Мстиславна; сувга чўмган Эупрахия [Εὐπραξία] ёки Ирене [Εἰρήνη]; 16-ноябр 1131-йилда вафот этган) — Византия императорининг рафиқаси бўлиб, у император Алехиос Комненос билан турмуш қурган. Добродея тиббиёт бўйича кўплаб асарлар муаллифидир^[1].

Ҳаёти

Добродея 12-асрнинг бошларида Киевда туғилган, у Мстислав И ва Чристина Ингесдоттернинг қизи эди^[2]. 1122-йилда ёки ундан кейин, у Византия императори Жоҳн ИИ Комненоснинг (ҳ. 1118–1143) катта ўғли ва бўлажак император Алехиос Комненос билан оила қурган. Унга императорлик унвони (басилисса) берилган ва „Ирен“ деб аталган, бу унинг қайнонаси, Венгрия императори Ирене (бошқа манбалар унинг христиан исмини „Эупрахиа“ деб аташган)дан мерос қолган^[3]. У ва Алехиоснинг Мария исмли қизи бўлган, у 1125-йилда туғилган^[3].

Константинопол император саройида Добродея зиёли аёллар, хусусан, Алехиоснинг холаси Анна Комнена ва мунажжимлар ва олимларнинг ҳомийси сифатида танилган зодагон аёл Ирена даврасига кирган^[2]. У ўзининг илмий қизиқишини топишга уринган, кенг қамровли ўрганишлар олиб борган ва замондошлари томонидан қуйидагича тасвирланган: „У Афинада туғилмаган, лекин у юнонларнинг барча донолигини ўрганган“^[2]. Ёзувчи Тҳеодоре Балсамоннинг таъкидлашича, у „даволаш усулларига мафтун бўлган“. Добродеяннг тиббиёт бўйича аёл киши томонидан ёзилган биринчи рисола сифатида қабул қилинган „Малҳамлар“ (юнонча „Алимма“) асарида доривор препаратларни тайёрлаш ва уларнинг самарадорлиги тасвирланган. Ушбу асарнинг парчалари Флоренсиядаги Медиcи кутубхонасида сақланади^[2]. У қадимги шифокор Гален Клавдийнинг фаолиятини ўрганган ва баъзи асарларини қадимги Шарқий славян тилига таржима қилган^[2].

Добродея номаълум сабабларга кўра 1131-йил 16-ноябрда вафот этган^[3]. Унинг ўлимидан сўнг, Алехиос Комненос ўзининг кейинги турмуш ўртоғи грузиялик Катага уйланган, дея тахмин қилинади^[3].

Яна қаранг

Фандаги аёллар хронологияси

Манбалар

Адабиётлар

Пушкарева, Наталиа. Wомен ин Руссиан Ҳисторй: Фром тҳе Тентҳ то тҳе Тwентиэтҳ Cентурй. Неw Ёрк анд Лондон: М.Э. Шарпе, 1997. ИСБН 1-56324-797-6.

[1] „Добротвора (Добродеиа Эупрахиа Мстйславивна, тҳе гранддаугҳтер оф Володймйр Мономакҳ. Доcтор оф тҳе 12тҳ cентурй)“. УУ Арчиве.

[FOOTNOTEPushkareva1997-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Пушкарева 1997.

[FOOTNOTEVarzos1984-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 ^3,3 Варзос 1984.

[1]

[2]

[3]