Ziyosfera

Doktor Adams

Даниэл Луcиус „Доc“ Адамс (1814-йил, 1-ноябр -1899-йил, 3-январ) америкалик бейсболчи ва ижрочи бўлган, тарихчилар маълумотига кўра спортнинг дастлабки йилларида муҳим шахс сифатида қабул қилинган. Фаолиятининг кўп қисми Неw Ёрк Книcкербоcкерс жамоаси аъзоси сифатида ўтган. Даниэл Луcиус биринчи марта 1840-йилда Ню-Ёрк Басе Балл клубида ўйнаган ва беш йилдан сўнг „Книcкербоcкерс“да фаолиятини бошлаган, қирқ ёшида клубда ўйнашни давом эттирган ва жамоалараро ўйинларда ва рақиб жамоаларга қарши ўйинларда қатнашган. Тадқиқотчилар Адамсни қисқа тўхташ позициясининг яратувчиси деб аташди, у бу позициядан ташқи ҳимоячиликда қисқа зарбалар беришда фойдаланарди. Ўзининг бейсболчилик фаолиятидан ташқари, Адамс бейсбол тўпларини ишлаб чиқарди ва бейсбол жиҳозларини ишлаб чиқаришни назорат қилди, у шу билан биргаликда ҳакам вазифасини ҳам бажарган.

Доктор Адамс

Адамс (1870-йиллар атрофи)
Таваллуди
Даниэл Луcиус Адамс

1-ноябр 1814-йил
Монт Вернон , АҚШ
Вафоти 3-январ 1899-йил(1899-01-03)
(84 ёшда)
Неw Ҳавен , АҚШ
Касби Неw Ёрк Книcкербоcкерс жамоасинин спорт устаси ва ижрочи
Бейсбол Миллий ассоциациясининг қоидалари ва тартибга солувчи қо`митанинг лидери.

1847-йилдан 1861-йилгача Книcкербоcкерс жамоасининг Адамс олти марта президенти, олти йил ичида вице-президент, ғазначи ва директор этиб сайланган. Клуб президенти вазифасида Адамс бейсболда қоидаларини ўзгариши тарафдори эди, натижада тўққиз кишидан иборат жамоалар ва тўққиз марта ўйнаниладиган ўйинлар пайдо бўлди. 1858-йилда асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси ташкил этилган. Адамс янги ташкилотнинг қоидаларини ва тартибга солиш қўмитасини бошқарган. Ўз вазифасида Адамс фаолиятининг асоси 90 футдан (27 метр) бир сакрашдан кейин ушлаб қолинган тўпни аут қилиш имконини берадиган „чекланган қоида“ ни йўқ қилиш учун замонавий қарашни қўллаб-қувватлади. У 1862-йилда Книcкербоcкерс жамоасида ва асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциациясида ўз лавозимидан истеъфога чиқди. Адамснинг бейсбол қоидаларини яратишдаги ҳиссаси 1899-йилда ўлимидан кейин ўн йиллар давомида тан олинмади, аммо 1980-йилда Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасида у ҳақидаги хабар пайдо бўлди, 1993-йилга келиб тадқиқотчи Жон Торн Адамснинг ҳақида ёзган. Бошқа тарихчилар Адамсга спортни ривожланишига сабабчи бўлгани учун миннатдорчилик билдиришган ва Адамсни „бейсбол кучлилар орасида биринчи“ деб ҳисоблаган[1].

Яле университети ва Гарвард Тиббиёт мактабини тугатган. Адамс 1830-йилнинг охирида тиббиёт соҳасида ишлай бошлаган ва Ню-Ёрк шаҳрида Книcкербоcкерс жамоа аъзоси сифатида амалиёт ўтаган. 1865-йилда у тиббиётни тарк этди ва кейинчалик банк президенти ва Коннектикутнинг қонун чиқарувчи орган аъзоси бўлиб ишлаган. Адамснинг 5 нафар фарзанди бор эди.

Ҳаётининг бошланиш даври

1814-йил 1-ноябрда Ню-Хемпшир штатининг Монт-Вернон шаҳрида туғилган. Адамс Даниэл ва Ненси Адамснинг 5 та фарзандидан тўртинчиси бўлган[2]. Кекса Даниэл Адамс шифокор ва ёзувчи эди, у 1800-йилнинг боши ва ўрталарида Америка Қўшма Штатларида кенг фойданилган математика дарслигини яратган. 1826-йилдан 1828-йилгача Ню-Хемпширдаги Кимбалл Унион академиясида ва Массачусецдаги Моунт Плеасант классик институти Амҳерстда ўқиганидан сўнг, Адамс 1831-йилдан 1838-йилгача 3 та коллежда ўқиди. У Амҳерст коллежида икки йил таҳсил олди, кейин Яле университетида ўқиди ва у ерда 1835-йилда ўқишни тамомлагандан сўнг бакалавр даражасини олди, Даниэлнинг синглиси Ненси Адамс 1830-йилларнинг бошларида ёзган хатида у шу пайтдан бошлаб „жиҳозлар ва тўплар“ билан ўйнашни бошлаганини ёзган[3][4].

Адамс 1838-йилгача Гарвард Тиббиёт мактабида ўқишни давом эттирди[5] ва докторлик даражасини олди[6]. Коллежда ўқиганидан сўнг у отасининг тиббий малакасига эришди. Ёш Адамс икки марта, аввал Бостонга, кейин Ню-Ёрк шаҳрига кўчиб ўтган, Монт Вернонда ишлаган. Адамс шунингдек, қашшоқ аҳолига тиббий ёрдам кўрсатиладиган Ню-Ёрк диспансерларида ишлаган. У вабо эпидемияси Ню-Ёрк шаҳрига таъсини кўрсатганида Адамс ўз ёрдами кўрсатди[7]. Беморларни эмлашда қатнашгани учун Адамс ҳар йили 400 доллар маош олди. Унинг иш соҳасидан келиб чиқиб „Доc“ лақабини келтириб чиқарди[8].

Ўйиндаги мавқейи

Бейсбол тарихчиси Жон Торннинг ёзишича, 1839-йил Адамс бейсболчи бўлган йилдир. 1896-йилда Тҳе Спортинг Неwс газетасига берган интервюсида Адамс „Ню-Ёркка борганимдан кейин, мен нечта ҳамкасб шифокорлар билан машғулотлар учунгина бейсбол ўйнаб бошладим“, деди[1]. 1840-йилдан бошлаб у Ню-Ёрк Басе Балл клубида ўйнаган[4]. Бу жамоа 1837-йилда ташкил этилган бўлиб, Ню-Ёрк Кникербокерсдан саккиз йил олдин[9] ва бу жамоадан кўра замонавийроқ яратилган[1]. Адамс ўйиннинг дастлабки қисмида ўйнаган, аммо Торн „қандай аталишидан қатъий назар, бейсбол эканлигини тушунганини“ ёзади[1].

A drawing of several members of the New York Knickerbockers baseball team. One player is holding a baseball bat, while behind him three members are sitting or standing in front of a house.
Ҳомер Давенпорт томонидан чизилган, машғулот пайтидаги Книcкербоcкерс жамоаси. Адамс бошқа жамоа аъзоларини машғулотларга етакчилик қилган.

Адамс 1845-йил 23-сентябрда жамоа яратилганидан бир неча ойлар ўтгач, Книcкербоcкерс жамоа аъзоси бўлиш таклифини олди. У тиббиёт соҳасидаги бошқа ҳамкасблар билан бирга клубни қабул қилди ва қўшилди, у кейинчалик „Ню-Ёрк Басе Балл Cлуб“ ўйинчилари „Книcкербоcкерс“нинг шаклланиши ортида турганлигини илгари сурган[8]. Клубнинг машғулот ўйинларининг маълумотларига кўра унинг 1845-йил 18-ноябргача Книcкербоcкерс аъзоси бўлганлигини кўрсатади. Ўша куни бўлиб ўтказилган жамоалараро ўйинда, бу „Книcкербоcкерс“жамоаси ўйини йилнинг сўнгги ўйини бўлган, Адамс ўз жамоаси учун 9 та югуриш тўплади, чунки улар Уилям Р. Уитон танлаган томонни 51-42 ҳисобида мағлуб қилди[10]. Клуб ўзининг биринчи ўйинини 1846-йилда ташқи рақибга қарши ўтказди, 5-июн куни бўлиб ўтган йиғилишда Адамс уч кишилик қўмита таркибига сайланди, унинг мақсади Ню-Ёрк Басе Балл Cлубга қарши ўйин ташкил этиш эди. Қўмитанинг саъй-ҳаракатлари муваффақиятли бўлди ва 19-июн куни ўйин ўтказилиши белгиланди [10] Адамс мусобақада иштирок этди, унда Книcкербоcкерс 23:1 ҳисобида мағлуб бўлди. Книcкербоcкерс жамоасида иккинчи бўлиб, у битта тўпни ўтказиб юборди ва гол ура олмади[11].

Книcкербоcкерс 1847-йилдан 1850-йилгача бошқа клубларга қарши ҳеч қандай ўйин ўтказмаган. Бу йиллар давомида жамоа ўз иштирокчиларини ҳафтасига икки марта бир-бирига қарши ўйнаган икки жамоага бўлиниб[6]. Адамснинг сўзларига кўра, у тез-тез Книcкербоcкерс аъзоларини кенгашларида қатнашишга мажбур қилишга уринган. У фақат вақти-вақти билан муваффақиятга эришди ва бир нечта Книcкербоcкерс келганда, улар оддий ўйинларга қараганда камроқ ўйинчиларни талаб қиладиган бейсбол вариантларини ўйнашди[12]. 1851-йилнинг июн ойида икки марта жамоа Вашингтон Басе Балл Cлубга қарши ўйнади ва натижада 21-11 ва 22-20 ҳисобида ғалаба қозонди. Биринчи ўйин ҳақида статистика мавжуд эмас[10], Иккинчи ўйинда Адамс „Книcкербоcкерс“ учун иккита гол урди. 1853-йилда Адамс Готҳам Балл Cлубга қарши иккита ўйинда ўйнади ва бир жуфт ғалабада еттита натижани қайд этди[11]. 1854-йил икки жамоа июн ойидан октябр ойигача уч марта учрашишди. Адамс ҳар бир ўйинда битта югуриш ўтказди. Дастлабки иккита баҳсни ажратиб бўлгандан сўнг, уларнинг 1854-йил 26-октябр ойидаги ўйини соат кечаси 12 да давом эттирди ва қоронғулик туфайли тўхтатилди, ҳисоб 12-12, ҳар икки жамоа ўша вақт қоидаларига кўра ўйинда ғалаба қозониш учун зарур бўлган 21 та югуришлар камлик қилди.[11] [13]

Ноябр ойида Адамс Эагле Басе Балл Cлубга қарши иккита ўйинда иштирок этмаган кейин у 1855-йил 1-июнда Готҳамга қарши ўйинда Книcкербоcкерснинг таркибига қайтди ва Готҳам 21-12 ҳисобида устун келган бўлса-да, уч марта гол урди[11] [10]. У Эагле ва Готҳамга қарши иккита бошқа 1855-йилдаги ўйинда қатнашди ва мос равишда бешта югуриш тўплади, чунки Книcкербоcкерс иккала мусобақада ҳам ғалаба қозонди. Адамс 1856-йилда клуб учун тўрт марта ташқи рақибларга қарши курашган, чунки у бир марта ғалаба қозонган, икки марта мағлуб бўлган ва бир марта дурангга бўлган, у ўн марта гол урди ва иккита ўйин рекордлари унинг ҳимоядаги позицияси қисқа бўлганлигини кўрсатди. Книcкербоcкерс жамоа 1857-йилда Адамс иштирок этган рақобатбардош ўйинларда 2-2 ғалаба қозониш ва мағлубиятга учраган. Уч марта қисқа тўхташда ва бир марта биринчи таркибда ҳимояда ўйнаб, у 12 та ҳужумда ўз ҳиссасини қўшди, жумладан, 24-июн куни Книcкербоcкерс Эмпире жамоасидан 37:23 ҳисобида ғалаба қозонишида 6 та ҳаракат қилган. 1858–йилда Адамс Книcкербоcкерс сафида ташқи рақибга қарши тўртта ўйин ўтказди ва тўққизта гол урди, аммо ўйинларда жамоа 1-3 ҳисобида муваффақият қозонди. У ўзининг ҳимоя позициясини иккинчи таркиб, учинчи таркиб ва қисқа тўхташ ўртасида ўзгартирди[11].

Ўйин услуби

A diagram of a baseball field and defensive positions, with shortstop highlighted on the left side of the infield.
Адамс қисқа тўхташ позициясини яратувчиси эканлиги таъкидланган

Торн ва Миллий бейсбол шон-шуҳрат залива музейи тадқиқотчиси Фредди Беровскининг баёнига кўра, Адамс ўйинчи сифатида қисқа тўхташ позицияси тушунчасини яратган[8][14]. Дастлабки беш йил ичида „Книcкербоcкерс“ жамоасида ўйнади, жамоада 8 дан 11 гача иштирокчи майдонга тушиши мумкин. Махсус ички ҳимоячилар базаларнинг ҳар бирини қоплайдиган ўйинчилар эди, агар саккиздан ортиқ ўйинчи бўлса, баъзида ташқи ҳимоячилар ўйнаган. Ташқи ҳимоячиларда бейсбол тўпларини ички майдонга ташлашда қийналарди, чунки тўплар энгил вазнга эга. Адамснинг 1849-1850-йилларда ўйнашни бошлаган қисқа тўхташ позицияси ташқи ҳимоячилардан майдонга отиш ва учта ички ҳимоячига ташлаш учун ишлатилган[1] [15]. Юқори сифатли бейсбол тўплари пайдо бўлиши билан Адамс майдонга қараб ҳаракат қилди, чунки тўплар масофаси ортиб борди[8]. Қисқа тўхташ жойи ихтиро қилинишидан олдин, майдонларни ҳимоя қилишда катта майдон мавжуд эди. Ҳимоячи ўйинчилар базалар ёнида туришга мойил бўлиб, улар ўртасида зарбалар учун бўш жой қолдирди. Қисқа тўхташ жойи иккита майдондан бирини тўлдирди[16].

Адамс чап қўл билан зарба берди, унинг маълумотига кўра, унинг тўплари вақти-вақти билан Элйсиан майдонлари бўйидаги дарёга, Неw Жерсей штатининг Ҳобокен шаҳридаги ерга тушиб кетган, у ерда Книcкербоcкерс машқ қилган ва ўйнаган[17]. Адамс Книcкербоcкерс билан узоқ вақт бейсбол майдонда ишлаган, 1859-йилгача у жамоада ҳужумчи сифатида қолган[8]. У ўз ўйинини қисқа тўхташ билан чекламади, у тўпни ошириб беришдан ташқари барча позицияларда майдонга тушди[6]. Бейсбол ўйинчиларининг нисбий ишлаши ҳақида кам нарса маълум ва ўйин рақобатбардош ўйинлардан фарқли ўлароқ, асосан дам олиш учун эди. Торннинг фикрича, Адамс „1840-йилларнинг энг яхши ўйинчиси“ бўлган бўлиши мумкин ва бу унинг узоқ ўйинчилик фаолиятини далили сифатида келтирган[8].

Жиҳоз ишлаб чиқариш ва ҳакамлик фаолияти

Бейсболдан ташқари, Адамс бейсбол жиҳозларини ишлаб чиқариш билан шуғулланган. У шахсан бир муддат бейсбол тўпларини ишлаб чиқарган ва Ню-Ёркдаги кўплаб клубларни таъминлаган. Адамс шуни билдики, тўп зичроқ тикилганда, у урилганда ёки отилганганда у узоқ масофага улоқтирилади[1] [18]. Муаллиф Петер Морриснинг сўзларига кўра, Адамснинг тўп ишлаб чиқариш ҳаракатлари дастлабки бир неча йил ичида „Книcкербоcкерс“ жамоада ушлаб қолинишига ёрдам берган[12]. Кейинги йилларда Адамс бейсболнинг ички қисми учун эски резинадан иборат. Кейин бошқа тўпларни яратиш учун от терисидан фойдаланган[4]. 1863-йил охирида Адамс Ню-Ёркдаги бейсбол тўпларини қўлда ишлаб чиқаришни давом эттирган учта энг машҳур ишлаб чиқарувчилардан бири эди[19]. Адамс, шунингдек, бейсбол жиҳозларини ишлаб чиқаришда, қайси ёғочдан фойдаланишни танлашда ва ишлаб чиқариш жараёнини назорат қилишда рол ўйнаган[4].

Адамс ҳам вақти-вақти билан муҳим ўйинларда ҳакам сифатида фаолият кўрсатган[6]. Масалан 1858-йил 10-сентябрда Лонг-Айлендда бўлиб ўтган Брооклйн ва Неw Ёрк шаҳарларининг юлдузли жамоалари ўртасидаги учта ўйиндан иборат финал баҳси бўлган. Неw Ёрк шаҳар юлдузлари 29-18 ҳисобида ғалаба қозонган ва бу ўйин давомида Адамс „яхши майдонлар“ ташланганида тебранишдан бўйсинмаган ҳужумчига қарши жаримага рухсат берувчи янги қоидани қўллаган биринчи ҳакам ҳисобланади[8] [12]. Илгари жарима фақат зарба йўлдан ўтиб кетганда берилган[8]. Ўйинда Адамс томонидан чақирилган жарима туфайли учта бошқа жарималар йўқ қилинди[8].

Книcкербоcкерс ва асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси раҳбари

Seven members of the New York Knickerbockers baseball team standing on a field. They are wearing white shirts and dark pants.
1859-йилда Адамс ва Неw Ёрк Книcкербоcкерс жамоа

Книcкербоcкер жамоаси ҳар йили ким вице–президент бўлишини аниқлаш учун сайлов ўтказди. 1846-йил 5-майда бўлиб ўтган клубнинг иккинчи сайловида Адамс „Книcкербоcкерс“ вице-президенти этиб сайланди. Апрел ойида 1847-йилги йиғилишда у жамоа президенти бўлди ва 1848-1849-йилларда қайта сайланди [10]. У 1848-йилда бейсболнинг „Конституция ва қонун ҳужжатларини қайта тиклаш қўмитаси“нинг раҳбари эди[8]. Адамс 1851-йилда махсус шахс этиб сайланмади, аммо кейинги йил клубнинг учта ғазначидан бири деб сайланди; кейинги икки йил ўша лавозимга давом эттирди. Неw Ёрк шаҳридаги бейсбол жамоалари сони 1850-йилларнинг бошларида Wашингтон Басе Балл Cлуб (Готҳам Балл Cлуб номи билан ҳам танилган) ва Эагле Басе Балл Cлуб ташкил этилган ёки қайта ташкил этилганлиги сабабли ўсишни бошлади. Эагле Басе Балл Cлуб, ягона қоидалар тўпламини қўллаб-қувватлаб, Книcкербоcкерсга қўмита тузишни сўраб хабар юборди. Адамс қўмита аъзоси бўлиш учун танланган учта Книcкербоcкерс аъзоларидан бири эди ва клублар 1854-йил 1-апрелда Книcкербоcкерс йиғилишида тақдим этилган қоидалар тўпламини келишиб олдилар. Худди шу йиғилишда Адамс клуб директори лавозими тайинланди.

1855-йилда яна директор этиб тайинлангандан сўнг, Адамс 1856-йил 5-апрелда бўлиб ўтган клуб йиғилишида ғалаба қозониб, тўртинчи марта Книcкербоcкерс президенти бўлди. У 1857-йилда жамоа президенти бўлиб қолди ва кейинги уч йил давомида махсус лавозимда фаолият кўрсатмаганидан кейин 1861-йилда президент этиб сайланди. Клуб президенти бўлган вақтида Книcкербоcкерс жамоа янги ташкил этилган, Адамснинг ўзи эса бошқа клублар аъзолари томонидан „ҳурматли“ шахс сифатида тан олинган[14]. Муаллиф Андреw Ж. Счиффнинг сўзларига кўра, Адамс ўз даврнинг энг кучли бейсбол устасидан бири[16] эди. Шу билан бирга, Адамс Неw-Ёрк шаҳридаги тиббий амалиётини давом эттирди[20].

Ўйинчилар сони ва ўйин давомийлиги

Duncan Curry in a suit and bow tie.
Дункан Карри ва Адамс Книcкербоcкерларнинг рўйхат сони ва ўйин давомийли бўйича баҳсларида қарама-қарши томонларда эди.

Тўққиз кишилик бейсбол жамоаларининг тарафдори бўлган Адамс 1856-йилда 17 ёки ундан кам жамоа аъзолари пайдо бўлганда, Книcкербоcкерс ташқарисидаги ўйинчиларга ички ўйинларига қўшилишларига имкон берадиган имконини қўллаб қувватлади. Ўша пайтда жамоалар сони бўйича ҳеч қандай қоидалар мавжуд эмас эди, лекин клублар ўртасидаги расмий ўйинлар одатда ҳар бир клубда тўққиз киши билан ўйналган. Таклифлар 13:11 овоз билан якунланди, агар 14 нафар (ҳар бир жамоада 7 нафар) ўйинчи бўлди, жамоага аъзо бўлмаганларнинг ўйинчилар учун тақиқловчи қоида белгилаб қўйилди[8].

Икки кишидан иборат қўмита „Эагле“ ва „Wашингтон“ клублари билан ҳамкорликда расмий ўйинларда қанча иштирокчини майдонга тушириш борасидаги баҳсларни ҳал қилиш мақсадида тузилган. Дунcан Ф.Cуррй ва Wиллиам Ф. Ладд қўмита аъзолари этиб сайланди, бироқ Ладд ўз лавозимини тарк этди ва Адамс унинг ўрнига тайинланди. Унинг қўмитадаги шериги Cуррй тўққиз кишидан иборат жамоаларга қаршилик кўрсатган. Адамс ва Cуррй яна бир масалада ҳам фарқ қилишди бу: ўйинлар давомийлиги[8]. Ўша пайтда бейсбол ўйини жамоалардан бирида 21 та югуриш бўлгунга қадар давом этган, ўша жамоа ғалаба билан тақдирланди[4]. 1854-йилда тўхтатилган ўйиндан кейин ўйинларни ғалаба қозониш усулини ўзгартириш зарур деб топилди. Адамс тўққиз кишили ўйинларни афзал кўрди, Cуррй эса мусобақалар етти кишили ўйинни давом этишини хоҳлади. 1857-йил бошида конвенция ўтказилиши режалаштирилди ва Адамс маҳаллий клубларни делегатлар юборишга ундаш вазифаси юкланган уч кишилик қўмитага қўшилди[8]. Январ ва феврал ойларида битта кенгашдан иборат бўлган конвенцияда Адамс президент этиб сайланди[21]. Книcкербоcкерс еттинчи ўйинни қўллаб-қувватлаш учун ўзаро овоз берди, аммо бошқа жамоалар тўққиз кишили баҳсларни қўллаб-қувватладилар ва у муваффиқиятга эришди[8].

Ушбу ўзгаришлар Адамснинг „Лаw оф Басе Балл“ асарига киритилган[22]. У Низомнинг дастлабки лойиҳасини Тҳе Неw Ёрк Тимес газетаси мухбири Ричард Сандомир „тўғри ёзув–кучли қўлдир“ деб ёзган [23]. „Қонунлар“ бейсбол жиҳозлари ва тўп ўлчамларини тартибга солувчи қоидаларни ҳамда ўйинчилар ва ҳакамлар томонидан пул тикишни тақиқлашни ўз ичига олган[21]. Книcкербоcкер ҳамкасби Wиллиам Ҳ. Гренелле Адамснинг ишини кўк саҳифаларга кўчирган ва конвенция давом этарган, ўзгартиришлар ва ёзувлар киритган. Бошқа ўзгаришлар қаторида, Адамс ўйин давомилиги ҳақида ёзган қоиданинг бир қисми таъқиқланган, масалани ҳал қилган ҳаракат киритилгунга қадар тўққиз сони етти билан алмаштирилди[23]. Март ойида Книcкербоcкерс ўз қоидаларини конвенцияда қабул қилинган қоидаларга мувофиқ ўзгартирди[8]. Май ойида 1857-йилда Адамс ўйинчилар конвенциясига раислик қилди, унда тўққиз кишили бейсбол ўйинлар расмий қоидаларда белгиланди[1].

Таркиблар орасидаги масофа ва чекланган қоидага қарши гуруҳ

1858-йил март ойида, яна бир конвенцияда асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси ташкил этилди[1]. Адамс феврал ойида 25 та клуб вакиллари иштирок этган йиғилишда танланган „Кникербокерс“нинг икки вакилдан бири[10]. У ассоциациянинг Низом ва Қоидалар қўмитасига раислик қилди ва янги ташкилотнинг дастлабки қоидаларини ишлаб чиқди. Булар таркиб орасидаги белгиланган масофани аниқлаштиришни ўз ичига олган бўлиб, Книcкербоcкерс қоидаларига кўра уй пластинкаси ва иккинчи таркиб ўртасида „қирқ икки қадам“ ва биринчи ва учинчи таркиб ўртасида „қирқ икки қадам, тенг масофада“ ўрнатилган[1]. Тарихчилар маълумотларига кўра тахминан 90 фоот (27 метр) бир-биридан ёки қисқароқ масофада[11]. Торн бу сур’атнинг ўзи "ноаниқ ва ўзгарувчан ўлчов бўлиши мумкин, " масофаларни „қадамлаш“ орқали ўлчаш" бўлиши мумкинлигини ёзган ва Адамс бу қоидани „аксинча ноаниқ“ деб таърифлаган[1]. 1857-йилги конвенция асосига кўра „томонлари тахминан ўттиз ярд бўлган квадратнинг тўрт бурчагига ишончли тарзда ўрнатилиши“ ҳақида қарор қабул қилинди[21]. Янги асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси учун қоидалар қўмитаси раиси сифатида Адамс таянч чизиғини 90 фоот (27 метр) қилди бир базадан иккинчисига, замонавий бейсболда кўринадиган масофа. У уй пластинкаси ва тўпни ошириб бериш ҳолати ўртасидаги масофани ҳам бошқариб, уларни 45 фут (14 м) қилди алоҳида[8]. Бундан ташқари, қўмита клубларнинг ҳар бир томонда тўққиз нафар иштирокчидан иборат бўлишини белгилаб қўйди, бу одатий ҳолга айланди[14][8]. Шунингдек, у ўйин ўйнаш учун зарур бўлган вақтни ва жами ўйинларни қисқартириш мақсадида жарима бериш қоидасини яратди[9].

Адамс бейсбол қоидаларини ўзгартириш гуруҳ ташкиллаштирди, бу эса аут қайд этилганда иштирок этди. Ўша пайтда тўп бир марта сакрашдан кейин майдончи томонидан ушланганда аутга рухсат берилган бу „боғланган қоида“ сифатида танилган. Адамс бундай чиқишларни тақиқлашни қўллаб-қувватлади ва ўзининг афзал кўрган қоидасини „пашша ўйини“ деб атади. У қўллаб-қувватлаган ўйин услубига кўра, пашшали тўп тегиб кетганда, майдон ўйинчиси тўпни ерга тегишидан олдин ушлаб олиши керак. Бу баллда овлаш қоидаларига ўхшарди ва майдончилардан талаб қилинадиган маҳорат даражасини оширишга хизмат қилади. Книcкербоcкерс 1857-йилга келиб „пашшаларни ушлашни“ буюрувчи қоидани ишлаб чиқди.

Книcкербоcкерс 1857-йилги конвенцияда пашша қоидасини янада кенгроқ жорий қилишга ҳаракатга қилди, бу таклиф ёмон тўплар учун чекланган қоидадан фойдаланишни давом эттиришга рухсат берди. Спорт муаллифларининг кенг кўламли қўллаб-қувватлашига қарамай, таклиф қилинган қоида ўзгариши овоз беришдан бош тортди. Ёзувчи Wиллиам Ҳершбергернинг таъкидлашича, бу қарор „Книcкербоcкерларнинг бейсбол биродарлигидаги таъсири ва бўлинишлари чегараларини“ кўрсатди[21]. Қоидани ўзгартириш асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциациясига ҳар йили Адамс томонидан таклиф қилинган, аммо жорий этилмаган. 1858-йилги асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси конвенциясида мажбурий қоидани бекор қилиш бўйича овоз бериш муваффақияциз тугади[11]. Рақиблар бу таклиф ўйин вақтларини кескин узайтиришидан хавотир билдиришди[16]. Пашша қоидасини қўллаб-қувватлаганига қарамай, 1858-йилда Адамс асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси қоидаларини, шу жумладан сакрашларни ҳам Книcкербоcкерсга қўллаш учун муваффақиятли ишора қилди. У асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси қоидаларига қарши чиқмаган. Унинг таклифидан кўп ўтмай, у пашша қоидасини муҳокама қилиш ва янги қонун қабул қилинган резолюцияни „қайта кўриб чиқиш“ учун Книcкербоcкерс йиғилишини ташкил қилди. Йиғилишда „Книcкербоcкерс“ учиш қоидасини қўллаб-қувватлаган жамоаларга қарши машғулот ўйинлари ва мусобақаларидан сакраб тушишни истисно қилишга қарор қилди[11]. Келгуси йилларда клуб мажбурий қоидани йўқ қилиш тарафдори бўлиб қолди, бироқ Адамснинг давомли уринишлари рад этилди. Қоидалар ва тартибга солиш қўмитасининг бўлиниши уни асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциациясининг 1859-йилги конвенциясида пашша ўйинини қўллаб-қувватлашдан қочишига олиб келди ва 1860-1861-йилларда конвенцияларида овоз беришлар мажбурий қоидани сақлаб қолди[11]. Адамснинг асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси конвенциясидаги тартибга солиш ҳақидаги сўнгги изоҳлари, у тез орада ўзгартирилишига ишонганини кўрсатди[1]. 1863-йилга келиб, Адамс Книcкербоcкерсни тарк этганидан сўнг, чекланган қоидани қўллаб-қувватлашни йўқота бошлади ва 1864-йилда тўпларни ўтказиш тақиқланди[4] [11].

Нафақа

Бошқа вазифаларидан ташқари, Адамс мунтазам равишда асосий спорт ўйинчилари миллий ассоциациясининг йиллик йиғилишларида Книcкербоcкерс номидан вакил сифатида хизмат қилган[11]. У 1862-йил 26-мартга қадар Книcкербоcкерсда бошқарувчи ролда қолди, у турли хил ўйинларда қатнашмаган 12 йил давомида истеъфога чиқди[6] [11]. Ўз лавозимини тарк этгач, клуб уни фахрий аъзо ҳисобланди[14]. У Книcкербоcкерлардан ўзини "Тўп ўйинчиларининг устаси " деб атаган ва маслаҳат бериш билан машҳур бўлган афсонавий қиролга ишора қилган саҳифани олди [4][14]. Адамс, шунингдек, спорт ўйинчилари миллий ассоциацияси қоидалари қўмитаси раиси лавозимидан истеъфога чиқди[11].

Ҳаётидан кейин

Адамс ва Cорнелиа Cоок 1861-йилда турмуш қуришди ва Адамснинг вафотигача бирга бўлган[24]. Уларнинг беш фарзанди бор эди биринчиси, Чарлес исмли ўғли 1864-йилда туғилганидан бир ой ўтмай вафот этган. Қолганлари, икки ўғил (Франк анд Рогер) ва икки қиз (Cатҳарине анд Марй) 1866-1874-йилларда туғилган[2]. Адамс ўзининг бейсбол ҳаёти давомида тиббий амалиётини давом эттирди, аммо 1865-йилда соғлиғи билан боғлиқ муаммоларга дуч келганидан кейин уни тарк этишга мажбур бўлган[24]. Cоннеcтиcут штатидаги Ридгефиэлдга кўчиб ўтгандан сўнг[9], муаллиф Wиллиам Ж. Рйcзекнинг сўзларига кўра, у „Cоннеcтиcут қишлоғининг етакчи фуқароларидан бири“ бўлди[11]. Адамс 1870-йилда Cоннеcтиcутнинг вакиллик палатаси республикачи қонун чиқарувчи сифатида ишлаган [25]. У Ридгефиэлд ерларини яхшилаш ассоциациясини яратишга ва шаҳардаги уйларни қурилишини назорат қилувчи қўмитага ҳисса қўшган [26].

Abner Doubleday wearing an Army jacket.
Абнер Доубледай бейсболни ихтиро қилгани ҳақида 1980-йилда Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасида Адамс ҳақидаги мақола ёзган.

Бейсбол билан бир қаторда мусиқа ҳам Адамснинг севимли машғулотларидан бири эди. Вақти-вақти билан у Ҳенрй Wард Беэчер билан фнай дуэтларини ижро этишди[27]. Гарчи бейсболда фаол иштирок этмаса ҳам, Адамс ҳали ҳам спортнинг издоши эди. У 1875-йилгача кўргазмада иштирок этган ва кейинги ўн йил ичида у дам олиш учун иштирок этганлиги ҳақида маълумотлар бор[14]. У ҳаётининг охирида бейсболнинг ўсиши ҳақида шундай деди: „Биз фаоллар ўйинни ҳозиргидек универсал кўришни ҳеч қачон кутмаган эдик“[1]. Адамс гриппдан билан биргаликда пневмония билан касалланган ва 1899-йил 3-январда 84 ёшида вафот этган [24]. У Неw Ҳавенъс Эвергреэн қабристонига дафн қилинди[3].

Мероси

Адамснинг ўлимидан кейин ўн йиллар давомида унинг бейсболнинг дастлабки қоидаларини ишлаб чиқаришда роли деярли эсдан чиқарилмади. Торн Адамсни ўша даврнинг „кучли таъсирли шахслар“ гуруҳига киритди, жумладан, Лоурис Ф.Wадсwортҳ ва Wҳеатон – улар „уларнинг ҳаёти давомида тан олинмаган ва келажак авлодлар учун сир бўлиб қолган“[8]. Алехандер Cартwригҳт спортнинг фаол арбоби сифатида кенгроқ тан олинган. Бейсбол шон-шуҳрат мавқейи Cартwригҳтни 90 фут (27 м) ихтирочиси деб даъво қилди. Бироқ, Адамс бошчилигидаги конвенциялар 1850-йилларнинг охирида ушбу қоидаларни қабул қилган пайтда, Cартwригҳ Cалифорниага саёҳат қилган ва энди Книcкербоcкерс аъзоси эмас эди[14] [1]. Адамс учун ички ва ташқи ҳимоячилар ўртасида жойлашган қисқа тўхташ позицияси кейинчалик ички майдонда, иккинчи ва учинчи таркиб ўртасида ўйнади. Диcкей Пеарcе бу ҳудудда майдонга тушган биринчи ўйинчи бўлди ва унинг олдинги банд майдонларда таркиб зарбаларни олдини олиш қобилияти бошқа жамоаларни ҳам худди шундай тактикадан фойдаланишга ишонтирди[28].

Манбалар

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Тҳорн 1993.
  2. ↑ 2,0 2,1 Смитҳ 1907.
  3. ↑ 3,0 3,1 Беач, Рандалл. „Рандалл Беач: Таке Ме Оут то тҳе Гентле Гаме, Wитҳ 'Доc' Адамс анд Но Муффин Балл“. Неw Ҳавен Регистер (2011-йил 9-июл). 2013-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Аморе, Дом. „Доc Адамс Финаллй Реcогнизед Ас А Фоундер Оф Басебалл“. Ҳартфорд Cоурант (2011-йил 10-сентябр). 2011-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 28-ноябр.
  5. ↑ Франcис. „Доc Адамс Ҳелпед Шапе Басебалл'с Эарлиэст Дайс“. Натионал Басебалл Ҳалл оф Фаме анд Мусеум. 2018-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-феврал.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Ҳусман 2000.
  7. ↑ Килганнон, Cорей. „Лате Раллй фор Доc Адамс, а Жетер Бефоре Тҳере Wере Митц“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2015-йил 22-сентябр). 2015-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 27-май.
  8. ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 Тҳорн 2011.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 Моррис, Рйcзек, Финкел, Левин & Малатзкй 2013.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 Фреер & Руcкер 2005.
  11. ↑ 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 11,13 Рйcзек 2009.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Моррис 2008.
  13. ↑ Спинк 2000.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 Миллер, Роберт. „Тҳе Ридгефиэлд Ман Wҳо Ҳелпед Инвент Басебалл“. Тҳе Неwс-Тимес (2009-йил 26-сентябр). 2016-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  15. ↑ Миллер, Роберт. „'Доc' Адамс Легаcй; Тҳе Поситион оф Шорцтоп“. Тҳе Неwс-Тимес (2009-йил 26-сентябр). 2012-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 2-декабр.
  16. ↑ 16,0 16,1 16,2 Счифф 2008.
  17. ↑ Wард & Бурнс 1994.
  18. ↑ Счаэфер 2009.
  19. ↑ Ҳампле 2011.
  20. ↑ „САБР 44: Доc Адамс Селеcтед ас Оверлоокед 19тҳ Cентурй Басебалл Легенд фор 2014“. Соcиэтй фор Америcан Басебалл Ресеарч (2014-йил 31-июл). 2014-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 29-апрел.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 21,3 Ҳершбергер 2013.
  22. ↑ Тҳорн 2015.
  23. ↑ 23,0 23,1 Сандомир, Ричард. „Баcк он тҳе Ауcтион Блоcк, а 19тҳ-Cентурй Доcумент Эссентиал то Басебалл'с Рулес“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2016-йил 28-феврал). 2016-йил 17-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 27-май.
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 Тҳорн. „Доc Адамс“. Соcиэтй фор Америcан Басебалл Ресеарч. 2012-йил 17-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 25-апрел.
  25. ↑ „Cоннеcтиcут Генерал Ассемблй Датабасе“. Cоннеcтиcут Стате Либрарй. Қаралди: 2016-йил 11-май. Сите доэс нот суппорт диреcт линкинг. Сеарч фор „Адамс“ ундер „Ласт Наме“ то финд ресулц.
  26. ↑ Мурпҳй, Тим. „Гроуп Ҳопинг то Гет Формер Ридгефиэлдер Адамс Инто Басебалл Ҳалл“. Тҳе Ридгефиэлд Пресс (2012-йил 26-июл). 2013-йил 17-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  27. ↑ Пост. „Пионеэр'с Релативе Фигҳц Фор Ҳис ҲОФ Элеcтион“. Мажор Леагуэ Басебалл (2015-йил 27-ноябр). 2016-йил 25-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  28. ↑ Cаш 2002.

Адабиётлар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi