Dolos
Долос (долос) — қадимги юнон мифологиясида ёлғон ва айёрлик руҳи. Айёрлик ва хиёнат (хиёнат)нинг ҳам устаси ҳисобланади.
Келиб чиқиши
Гея (Ер) ва Этернинг ўғли[1], ёки бошқа манбаларга кўра, Эребус (Эребус) ва Нюкта[2]нинг ўғли. Долоснинг кўплаб ака-ука ва опа-сингиллари бўлган, уларнинг аксарияти зўравонлик, нифоқ, сатира ва бошқалар каби турли хил инсоний фазилатларнинг руҳий тимсоли сифатида ҳаракат қилишади. Шунингдек, унинг қариндошлари орасида Титанлар ва Сиклоплар ҳам бор эди.
Тавсиф
Долос титан Прометейнинг шогирди ва Псевдологиянинг ҳамроҳи (ёлғон). Унинг аёл ҳамкасби — фирибгарлик ва ёлғон маъбудаси Апата. Унинг рим тилидаги эквиваленти Мендацийдир.
Долоснинг биринчи пранки Алетҳеа (Веритас) ҳайкалининг сохта нусхасини яратишга уриниш бўлиб, одамларни асл нусхаси олдида эканлигига ишонтириш эди[3]. Бироқ, Долоснинг лойлари тугаб, ҳайкалнинг оёқларини яроқсиз қолдиришга мажбур бўлди. Руҳ бу ҳийласи учун устоз Прометейнинг ғазабидан қўрқди. Ҳайкалларнинг ўхшашлиги Прометейни ҳайратда қолдирди. Шунинг учун Долос алдаш ва чалғитиш қобилиятларини ривожлантирди. Бу руҳ худоларни қандай алдаганлиги ҳақида ҳатто бир нечта ҳикоялар мавжуд.