Drezden

Дрезден — Германиянинг Саксония о'лкасидаги шаҳар. "Дрезден" со'зининг ма'носи эски сорбча "Држеžдźанй" со'зидан олинган бо'либ, "ботқоқлик аҳолиси" ма'носини билдиради. Элба дарёси бўйида жойлашган. Саксония ерининг маъмурий маркази. Аҳолиси 535,810 киши (2013). Дрезден аҳоли сони бо'йича Германиянинг о'н иккинчи катта шаҳри. Мамлакатнинг йирик саноат ва маданият марказларидан бири. Дарё порти, темир йўл ва автомобил йўллари тугуни. Халқаро аэропорт бор. Машинасозлик, айниқса электротехника ва радиоэлектроника, приборсозлик, оптика буюмлари и. ч. ва аник, машинасозлик (рентген ва кино аппаратуралари) саноати ривожланган.Дрезденда Волксwаген АГ томонидан олий тоифадаги ВW Пҳаэтон машиналари ишлаб чиқарилади. Шунингдек шаҳар Аирбус А380 самолёти қисмлари ишлаб чиқаришда фаол иштирок этади.Шаҳарда о'з фаолиятини бошлаган машҳур компаниялардан бири бу Дресднер Банк АГ ҳисобланади. Дресднер Банк 17.11.1872 йили айнан Дрезден шаҳрида тузилган. Мазкур банк ҳозир Германиянинг учинчи энг катта банки ҳисобланади. Қадимдан чинни ва шиша буюмлар ишлаб чиқарилади. Тикувчилик, трикотаж, поябзал, кимёфармацевтика, полиграфия, мебел ва озиқ-овқат (айниқса, тамаки ва шоколад) корхоналари бор.

Дрезден шаҳар сифатида дастлаб 1216 й.дан тилга олинган. 1485 йилдан Веттин герсоглари қароргоҳи, 1806 й.дан Саксония қироллигининг пойтахти. Наполеон урушлари даврида (1813 йил 26—27 август) Дрезден ёнида катта жанг бўлган. 2-жаҳон уруши охирида (1945 й. феврал) Дрезден қаттиқ бомбардимон қилинган.

Дрезденда меъморий ёдгорлик кўп, жумладан Япон саройи (1715—41), Пилниц сарой-боғ мажмуаси (1720—24), курфюрстлар қасри (1200), Свингер саройи (1711 — 1722) ва б. Янги курил ган меъморий бинолари: Матбуот уйи (1960-68), Маданият саройи (1970) ва б. Дрезден картиналар галереяси, тарих музейи, чинни буюмлар музейи, халқ санъати музейи, техника университети, пеДрезден институти, йирик кутубхоналар бор. Дрезден ядро тадқиқотлари маркази. Туризм ривожланган.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилДрезден Тошкент, 2000-йил