Durango (Colorado)
Дуранго — АҚШнинг Колорадо штатидаги Ла Плата округининг округи маркази ва аҳоли гавжум муниципалитети бўлган уй бошқаруви муниципалитети ҳисобланади. 2020-йилги АҚШ аҳолини рўйхатга олиш вақтида шаҳар аҳолиси 19,071 нафарлиги аниқланган. Дуранго Форт Люис коллежининг уйи ҳисобланади.
Дуранго, Cолорадо | |
|---|---|
| Уй бошқаруви муниципалитети[1] | |
|
| |
| Мамлакат | АҚШ |
| Асос солинган | 1880 |
| Аҳолиси (2020) |
19,071 |
| Зичлиги | 1,297 киши/км2 |
Тарихи
Шаҳарда 1880-йил сентябрдан 1881-йил апрелгача бўлган даврда Денвер ва Рио Гранде темир йўллари (Д&РГ, кейинчалик Денвер ва Рио Гранде Ғарбий темир йўл деб номланади) қурилган. У шаҳар томонидан Колорадонинг Силвертон округига қадар олиб бориш ва Сан-Хуан кон округига етказиш ҳаракатлари доирасида Аламоса шаҳридан қурилган „Сан-Хуан кенгайтмаси“ нинг мақсадли йўли ҳисобланади. Д&РГ йўли Анимас водийси яқинидаги Анимас Сити деб номланувчи ҳудуддан икки мил узоқликда жойлашган бошқа муассаса билан ҳам шаҳарни боғлайди[2]. Шаҳарга Колорадо штатининг собиқ губернатори, Д&РГ темир йўли президенти Wиллиам Жаcксон Палмернинг дўсти Александр C. Ҳунт томонидан Палмер номидан олиб борилган скаутлик саёҳати давомида ортирилган ушбу шаҳар ҳақидаги ижобий таассуротига асосланиб, Дуранго (Мексика) номи берилган[3].
Д&РГ ҳамкорлари қаторида Wиллиам Белл ҳам Палмер Колорадо Спрингс шаҳрига қандай асос солганидан илҳом олиб, ер сотиш ва асосий кўча, 2 ва 3-авеню қуришни режалаштириш ҳамда шунга ўхшаш шаҳарчани ташкил қилиш учун Дуранго Труст деб номланувчи шўба компаниясини очди. Д&РГ нинг Силвертон филиали қуриб битказилгандан сўнг Дуранго Труст савдолар сони кескин ошиб кетди, 1885-йилга келиб Дуранго бизнес округида еттита меҳмонхона ва ресторан, ўн битта салон, рақс заллари ва дўконлар, иккита новвойхона ва темирчилик дўкони ҳамда бошқа кўплаб корхоналар бунёд этилган бўлиб, бу шаҳарни янада ривожлантирди. Силвертон аҳолисининг сони ўша пайтда 2000 кишига етган эди[3].
Дуранго металл эритиш заводи каби корхоналар шаҳар иқтисодиётининг ривожига хисса қўшди. Бироқ, Буюк Депрессия ва Иккинчи Жаҳон уруши оқибатлари минтақанинг темир йўл саноатига зарар етказди. Рио Гранде Соутҳерн 1951-йилда почта ташиш шартномасини бекор қилди ва тез орада ўз фаолиятини тўхтатди. Д&РГW, шунингдек, Дурангодан Аламосагача бўлган Сан-Хуан Экспресс йўловчи хизматини якунлади. Бироқ, уларнинг Силвертон филиали бўйлаб қилин йўлнинг табиий манзараси асосий туристик диққатга сазовор жой сифатида тан олинган. Ўз навбатида, Д&РГW Дуранго ҳудудига йирик сайёҳлик индустриясини киритди, ташриф буюрувчиларни Силвертонга ва бир муддат Голливуд жойлашган Ла Плата округига жалб қилина бошланди. 1968-йилда Д&РГW юк ташиш ҳажмини йўқотгандан сўнг, Дурангодан шарққа Чама, Ню-Мексико ва жанубга Фармингтон, Ню-Мексикогача бўлган йўллар олиб ташланди, аммо Силвертон филиали 1981-йилгача сотиб юборилди ва Дурангога &амп; Силвертон тор темир йўлига айлантирилди[3][4].
Давлат ва миллий тарихий реэстрлар рўйхатида Дуранго ҳудудини ўраб турган бир қатор муҳим археологик жойлар мавжуд, жумладан:
- Меса Верде миллий боғи, Жаҳон мероси об’экти
- Чимней Рок миллий ёдгорлиги, аждодлар Пуэблоанларнинг энг шимоли-шарқий маълум бўлган пости
- Дуранго Роcк Шелтерс археология сайти, Баскетмакер ва Пуэбло маданияти
- Спринг Cреэк археологик округи, Баскетмакер ва Пуэбло сайти
- Талус Виллаге, Баскетмакер сайти
Географияси
Дуранго (координатаси 37°16′Н 107°52′W / 37.267°Н 107.867°W) денгиз сатҳидан 6512 фут (1988 м) баландликда жойлашган. 2020-йилги Америка Қўшма Штатлари аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, шаҳарнинг умумий майдони 10,946 акр (44.296 км2) ташкил этган, шу жумладан, майдоннинг 1,533 акр (6.203 км2) майдони сувли ҳудуд ҳисоблнади.
Иқлими
Кöппен иқлим таснифи тизимига кўра, Дуранго Ўрта Ер денгизи континентал иқлимига эга (Дса). Ўртача йиллик ёғин миқдори 19.33 ин (491 мм) ни ташкил этади[5]. Унинг чидамлилик зонаси 5б га тенг[6].
| Дуранго (1971-2000 нормалс) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Климатограмма | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дуранго, Cолорадо иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Ўртача максимал, °C | 4,9 | 7,7 | 12,7 | 17,1 | 22,3 | 27,5 | 30,0 | 28,7 | 24,7 | 18,3 | 10,3 | 4,9 | 17,4 |
| Ўртача минимал, °C | −9,7 | −7 | −3,4 | −0,4 | 4,1 | 8,4 | 12,5 | 11,7 | 7,4 | 1,4 | −4,9 | −9,3 | 0,9 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 58 | 45 | 36 | 39 | 29 | 14 | 45 | 71 | 56 | 51 | 42 | 44 | 530 |
| Манба: [7] | |||||||||||||
Демографияси
| Аҳоли ўсиш тарихи | |||
|---|---|---|---|
| Йил | Аҳоли | %± | |
| 1890 | 2 726 | — | |
| 1900 | 3 317 | 217% | |
| 1910 | 4 686 | 413% | |
| 1920 | 4 116 | −122% | |
| 1930 | 5 400 | 312% | |
| 1940 | 5 887 | 90% | |
| 1950 | 7 459 | 267% | |
| 1960 | 10 530 | 412% | |
| 1970 | 10 333 | −19% | |
| 1980 | 11 649 | 127% | |
| 1990 | 12 430 | 67% | |
| 2000 | 13 922 | 120% | |
| 2010 | 16 887 | 213% | |
| 2020 | 19 071 | 129% | |
| АҚШ аҳолисини рўйхатга олиш | |||
2000-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[8], шаҳарда 13,922 киши, 5,492 хонадон ва 2,603 оила истиқомат қилган. Аҳоли зичлиги 2,052.4 инҳабитанц пер сқуаре миле (792.4/км2) ни ташкил этади. Ўртача 857,8 зичликда 5819 та уй-жой жойлашган. Шаҳарнинг ирқий таркиби 86,8 % оқ, 0,5 % афро-америкалик, 5,5 % тубжой америкаликлар, 0,7 % осиёликлар, 0,1 % Тинч океани ороллари, 4,1 % бошқа ирқлардан ва 2,2 % икки ёки ундан ортиқ ирққа мансуб фуқаролардан иборат. Ҳар қандай ирқга мансуб испан ёки латинолар умумий аҳолининг 10,3 % ни ташкил этади.
5492 та уй хўжалиги бўлиб, улардан 22,4 %и 18 ёшгача бўлган болалари бор оилалар, 34,2 %и бирга яшайдиган эр-хотинлар, 9,4 %и ёлғиз аёллар, 52,6 %и оиласизлардан ташкил топган. Барча уй хўжаликларининг 31,8 фоизи жисмоний шахслардан иборат бўлиб, 9,0 фоизи эса 65 ёш ва ундан катта бўлган ёлғиз яшайдиганларни ўз ичига олади. Уй хўжаликларининг ўртача катталиги 2,23, оиланинг ўртача катталиги 2,83 нафар кишини ташкил этади.
Шаҳар аҳолисининг 16,6 фоизи 18 ёшгача, 26,1 фоизи 18 ёшдан 24 ёшгача, 27,2 фоизи 25 ёшдан 44 ёшгача, 19,4 фоизи 45 ёшдан 64 ёшгача, 10,7 фоизи 65 ёшдан ошган қариялардан иборат. Ўртача умр ёши 29 ёш. Ҳар 100 аёлга 104,1 эркак тўғри келади. 18 ва ундан катта ёшдаги ҳар 100 аёлга 103,8 нафар эркак тўғри келади.
Шаҳардаги уй хўжаликларининг ўртача даромади 34,892 долларни, оиланинг ўртача даромади эса 50,814 долларни ташкил этди. Эркаклар ўртача даромади 31,812 доллар, аёлларники эса 25,022 доллар эканлиги ҳисобланган. Шаҳарнинг аҳоли жон бошига даромади 19 352 долларни ташкил этди. Аҳолининг 17,2 фоизи ва оилаларнинг 7,3 фоизи қашшоқлик чегарасидан пастда яшайди. 18 ёшдан кичикларнинг 11,2 фоизи ва 65 ва ундан катта ёшдагиларнинг 8,9 фоизи қашшоқлик чегарасидан пастроқда даражада яшаши аниқланган.
Санъат ва маданият
Диққатга сазовор жойлар
Асосий проспект

Маин Авенуэ (Асосий авеню) — Миллий рўйхатга олинган тарихий туман бўлиб, у Дуранго шаҳар марказини кесиб ўтади. Бу авенюда галереялар, бутиклар, ресторанлар, барлар ва бошқа корхоналар жойлашган. Округнинг икки машҳур ва тарихий меҳмонхоналари Генерал Палмер ҳамдаТҳе Стратер, хиёбоннинг жанубий чеккасида, Дуранго ва Силвертон Нарроw Гауге Раилроад депоси яқинида жойлашган. Тарихий архитектура, кўнгилочар ҳудудлар ва харид қилиш комбинацияси билан Маин Авенуэ тарихан Дуранго марказидан жой олган ва йиллик энг машҳур сайёҳлик маскани ҳисобланади.
Дуранго ва Силвертон тор темир йўл
Дуранго бутун дунё бўйлаб Дуранго ва Силвертон тор темир йўли билан машҳурликка эришган бўлиб, у Денвер ва Рио Гранде Ғарбий филиалидаги тарихий кончилик шаҳарчаси Силвертон (Колорадо)гача бўлган йўлни бошқарадиган мерос темир йўли ҳисобаланади, шунингдек, тарихий Д&РГW паровозлари ва бошқа жиҳозларидан ҳам ҳанузгача фойдаланилади.
Анимас дарёси водийси
Анимас дарёси водийси Сан-Хуан тоғларининг қоқ марказидан бошланади ҳамда Дуранго шаҳар марказидан ўтади. У нуфузли балиқ овлаш ҳудудларига эга ва оқ сувда рафтинг, каякинг ва каноеда эшкак эшиш сингари машғулотлари блан ҳам машҳур. Ёзнинг иссиқ кунларида, Анимас Сити шаҳридан Шнайдер Паркига ёки ундан пастроққа тушувчи темир йўллари ҳам мамлакат орасида ном қозонган.

Пургаторй чанғи курорти
Дуранго шаҳри марказидан 25 мил шимолда жойлашган Пургаторй Ресорт майдони 99 та йўлак, 12 та лифт, 2000 футдан ошиқ вертикал паслик йўллар ва 1500 акрдан ортиқ чанғи ерларига эга. Дам олиш масканида турар жой, буюмлар ижараси, харид қилиш ва овқатланиш масканлари мавжуд. Пургаторй, шунингдек, ёзги дам олиш учун ташриф буюрадиганлар орасида ҳам машҳурликка эришган.
Сноwдоwн фестивали
Дурангода ҳар йили Сноwдоwн фестивали ўтказилади, бу ўзининг Чироқлар Паради ва бошқа тадбирлари билан машҳур бўлган анъанавий байрам ҳисобланади. Тадбир 5 кун давом этади ҳамда унда турли мусобақалар ва либослар намойишлари ўтказилади.
Тоғларда мусиқа
Тоғлардаги мусиқа фестивали ҳар йили ўтказиладиган ёзги классик мусиқа фестивали бўлиб, Пургаторй Ресорт, Фт. Леwис коллежи, Дуранго шаҳар маркази ва Cортезда ташкиллаштирилади.
2019-йилдан бошлаб фестивал Пургаторй Ресортда ўтказилмайдиган бўлган.
Дуранго Рагтиме & Эарлй Жазз фестивали
Ҳар йили ўтказиладиган „Дуранго Рагтиме & Эарлй Жазз“ Фестивали бутун мамлакат бўйлаб таниқли мусиқачиларни ўзига жалб этади. У Дурангодаги тарихий Виктория ҳамда Стратер меҳмонхоналарида ўтказилади.
Классик темир отли велосипед
1972-йилда асос солинган Ирон ҳорсе (Темир от) — бу ҳар йили Дуранго шаҳрида ўтказиладиган 61 милялик масофага эга велосипед пойгасидир. Ҳар йили дунёнинг турли бурчакларидан велосипедчилар йиғилиб, Дурангодан Силвертонгача бўлган саёҳатда Дуранго тор поэзд йўлида пойга амалга оширишади.
ОАВ
Дуранго бир қатор оммавий ахборот воситаларига эга, улар орасида Тҳе Дуранго Ҳералд, 99х Дуранго, Тҳе Поинт, КДГО, ХРоcк 105.3, КДУР 91.9/93.9, Фоур Cорнерс Броадcастинг (КИҚХ 101.3, КРСЖ 100.5, КК33ДC, ККДC09К) ва КК33ДC бошқа кўплаб нашрлар ҳам мавжуд.
Инфратузилма
Жамоат транспорти
Дурангога АҚШнинг шарқдан ғарбий йўналишдаги 160 (Эски испан йўли) ва шимолдан жанубга йўналтирилган 550 АҚСҲ автомагистрали хизмат кўрсатади. УС 550 нинг бир қисми Ню-Мексико штатининг Албукерке шаҳрига юқори тезликда (биринчи навбатда 4 қаторли, бўлинган магистрал) киришга имкон яратади. Дуранго шимолидаги 550 АҚСҲ магистрали миллион долларлик автомагистрал деб номланади ва Сан-Хуан Скйwайнинг бир қисми ҳисобланади
Дурангога, Колорадо штатининг Игнасио шаҳри яқинида жойлашган жануби-ғарбий Колорадо учун бунёд этилган йирик минтақавий аэропорт — Дуранго-Ла Плата округи аэропорти (ИАТА коди: ДРО) хизмат кўрсатади. Аэропортда йил давомида минтақавий Меса Аирлинес (Америcан Эагле), СкйWест Аирлинес (Америcан Эагле ва Унитед Эхпресс), Републиc Аирwайс (Унитед Эхпресс) ва Энвой Аир (Америcан Эагле) сингари ҳаво йўллари парвозлари амалга оширилади
2014-йил ҳолатига кўра, ДРО билан минтақавий боғловчи марказлар орасида Даллас/Форт-Wортҳ халқаро аэропорти (ДФW), Феникс Скй Ҳарбор халқаро аэропорти (ПҲХ) ва Денвер халқаро аэропорти (ДЕН) фаолият юритади.
Дуранго Трансит жамиятда бир нечта ҳалқа автобус маршрутларини, жумладан, Форт Люис коллежига бориш йўналишини ҳам о;з ичига олади. Оддий иш вақти иш кунларида 6:30 дан 18:30 гача давом этади. Игнаcио Роад Руннер яқин атрофдаги Игнасио ва Байфилд шаҳарларига автобус хизматини тақдим этади, ҳар иш кунларида тўртта ва шанба куни битта саёҳат маршрутини амалга оширади. Иккала хизмат ҳам Дуранго транзит маркази томонидан назоратга олинган.
Грейҳоунд Линес илгари Дурангога хизмат кўрсатган, аммо бюджет қисқартирилганидан кейин унинг хизмати тўхтатилган. 2014-йилдан бери Роад Руннер Трансит (Жанубий Уте Жамияти Ҳаракат Дастурлари хизмати) Гранд Жунcтион ва Дуранго ўртасида кунлик автобус қатновини йўлга қўйган[9]. 2018-йилдан бошлаб Роад Руннер хизмати Бустанг давлат дастурининг асосий қисмига киритилган[10].
Коллежлар
Форт Леwис коллежи 350 фут (110 м) Дуранго шаҳар марказига қарашли меса ва Олий ўқув комиссияси томонидан аккредитация қилинган. 2014-йил ҳолатига кўра, ФЛCда 4028 талаба рўйхатга олинган[11]. ФЛC 4 йиллик давлат либерал санъат коллежи ҳисобланади. Шунингдек округда, Жанубий-Ғарбий Колорадо жамоат коллежи ҳам жойлашган, у Пуэбло жамоат коллежининг филиали бўлиб, Шимолий Маин проспектидаги Дуранго ўрта мактаби биносида ўрин эгаллаган.
Таниқли одамлар
- Пако Аҳлгрен, ёзувчи
- Росс Андерсон, Жаҳон кубоги / профессионал чанғичи, бутун Америка рекордчиси
- Стеве Cарлтон, Бейсбол шон-шуҳрат зали кўзаси
- Жамес Гаресче Орд, Қўшма Штатлар армияси генерал-маёри, Дуранго яқинидаги Форт Люисда туғилган.
- Миссй Гиове, велосипедчи Тоғли велосипед шон-шуҳрат залига киритилган
- Ҳоwард Гротц, велосипедчи
- Велосипедчи Грег Ҳерболд Тоғли велосипед шон-шуҳрат залига киритилган
- Сепп Кусс, велосипедчи, Вуэлта а Эспаñа ва Тоур де Франcе босқичи ғолиби
- Метт Миллер, Кливленд Браунс учун НФЛ ҳужумкор кураши
- Нед Оверенд, велосипедчи Тоғли велосипед шон-шуҳрат залига ва Америка Қўшма Штатларининг Велосипед шон-шуҳрат залига киритилди
- Боб Ролл, истеъфодаги велосипедчи; НБC Спорц велосипед трансляцияси жамоасининг бир қисми.
- Стуарт Рооса, НАСА астронавти ва собиқ УСФС Смоке Жумпер
- Қуинн Симмонс, велосипедчи
- Эд Стасиум, рекорд продюсер
- Том Туллй, актёр, "Кейн қўзғолони" филми учун Оскарга номзод
- Шан Wеллс, ҳайкалтарош ва рассом
- Тодд Wеллс, велосипедчи
- Эли Томаc, профессионал мотокросс пойгачиси.
Қардош шаҳарлар
Дурангода Систер Cитиэс Интернатионал томонидан белгиланган иккита қардош шаҳар бор. Булар:
Телевидениэ ва кинодаги ҳаволалар
Денвер ва Рио Гранде Ғарбий темир йўллари 1930-йилларнинг ўрталаридан бошлаб Ла Плата округи ҳудудини Голливудда реклама қила бошлади, бу кейинчалик Дурангонинг филмда кўриниш беришларига сабаб бўлди[12].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Аcтиве Cолорадо Муниcипалитиэс“. Cолорадо Департмент оф Лоcал Аффаирс. 2009-йил 12-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 16-октябр.
- ↑ Носсаман, Аллен (19998).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Смитҳ, Дуане А.. Роcкй Моунтаин боом тоwн : а ҳисторй оф Дуранго, Cолорадо. Ниwот, Cоло.: Университй Пресс оф Cолорадо, 1992. ИСБН 0-585-02503-7. ОCЛC 44959038.
- ↑ Дорман, Ричард Л.. Дуранго: алwайс а раилроад тоwн, 1ст, Санта Фе, НМ: Р.Д. Публиcатионс, 1987. ИСБН 0-9616656-1-0. ОCЛC 17515710.
- ↑ „ДУРАНГО, CОЛОРАДО - Cлимате Суммарй“. Wрcc.дри.эду. Қаралди: 2017-йил 27-август.
- ↑ „Зипcоде 81301 - Дуранго, Cолорадо Ҳардинесс Зонес“. Плантмапс.cом. Қаралди: 2017-йил 27-август.
- ↑ „ДУРАНГО, CОЛОРАДО (052441)“. Wестерн Регионал Cлимате Cентер. Қаралди: 2016-йил 3-июн.
- ↑ „У.С. Cенсус wебсите“. Унитед Статес Cенсус Буреау. Қаралди: 2008-йил 31-январ.
- ↑ Дале Родебаугҳ. „Бус сервиcе то Гранд Жунcтион то ресуме“ (2014-йил 11-июл). 2020-йил 13-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-октябр.
- ↑ Армижо, Патриcк. „Роад Руннер бус лине то жоин стате нетwорк“. Тҳе Дуранго Ҳералд (2017-йил 31-декабр). 2020-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-октябр.
- ↑ „Cоллеге ин Cолорадо - Фаcц абоут Форт Леwис Cоллеге“. Фортлеwис.эду. Қаралди: 2017-йил 27-август.
- ↑ Женсен, Ларрй. Ҳоллйwоод'с раилроадс : волуме тҳреэ, Нарроw Гауге Cоунтрй, [Сеқуим, WА], 2014. ИСБН 978-0-692-31351-0. ОCЛC 967732272.
Ҳаволалар
- Дуранго шаҳри сайти
- Дуранго шаҳрининг CДОТ харитаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган)
- Дуранго Рагтиме ва Эарлй Жазз Фестивал веб-сайти (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-05-06 санасида архивланган)