Ebetsu sahifasining manbasini koʻrish

{{ATI}}{{Nixongo|'''Ebetsu'''|江別市|Ebetsu-shi}} Yaponiya davlati, [[Xokkaydo|Hokkaido]] oroli, [[Ishikari subprefekturasi|Ishikari]] [[Ishikari subprefekturasi|Subprefekturasidagi]] shahar.

== Tarixi ==
Ebetsuga ilk 1871-yilda [[Xonsyu|Honshu]] orolidagi [[Miyagi prefekturasi|Miyagi prefekturasidan]] kelgan yaponiyaliklar kelib oʻrnashgan. 1878-yilda tondenhei (harbiy kolonistlar) hududga koʻchib kelishni boshlagan. 1878-yilda Meiji hukumati Hokkaidoni Yaponiyaning bir qismiga aylantirganida, koʻchib kelganlar hududga suv bostirishni boshlaganlar. Ebetsu 1916-yilda shaharcha maqomini va 1954-yilda shahar maqomini olgan. 1960 va 1970-yillarda [[Sapporo|Sapporoda]] aholining koʻpayishi Ebetsu aholisining ham bir vaqtning oʻzida koʻpayishiga olib kelgan. 1991-yilda shahar aholisi 100 mingga yetgan.

Ebetsu nomi shahardagi Ishikari daryosiga quyiladigan Chitose daryosining boshqa nomi [[Aynlar|Ainu]] nomidan olingan. Jon Batchelor oʻzining „Aynu-inglizcha lugʻat“ kitobidagi (1-bob, V boʻlim: Koʻrib chiqilgan joy nomlari)ga koʻra, Ainu tilining nomi suvining xira rangiga asoslangan holda „hazil daryosi“ edi.

== Demografiyasi ==
2017-yil 1-may holatiga koʻra, shaharning taxminiy [[Populyatsiya|aholisi]] 119,086 kishi, 56,325 [[Xonadon xoʻjaligi|xonadon]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp |sarlavha=Official website of Ebetsu City |nashriyot=Ebetsu City |til=ja |qaralgan sana=16 May 2017}}</ref> va [[aholi zichligi]] 1 km² ga 630 kishiga toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 187,57&nbsp;km².

== Geografiyasi va transporti ==
Ebetsu tijoratining aksariyati 12-yoʻnalishda yoki uning atrofida joylashgan (yoʻnalish shahar orqali shimoldan janubga oʻtadi). Shaharning shimoliy chegaralari [[Ishikari daryosi]], Oasa janubiy kichik shahri esa Sapporo bilan chegaradosh. Kitahiroshima, Ivamizava, Nanporo, Tobetsu va Shinshinotsu shaharlari bilan shaharga nisbatan janubda joylashgan.

Ebetsu taxminan [[Sapporo]] markazidan 16 km uzoqlikda joylashgan. Shaharga Hokkaido ekspress yoʻli, Chuo yoki JR Hokkaido avtobus liniyalari orqali, yoki shahar boʻylab 12-yoʻnalishda (Oasa, Nopporo, Takasago va Ebetsu stansiyalarida), shuningdek, Chitose aeroportidan Shinsapporodagi Sapporo stansiyasigacha (Yangi Sapporo, yirikroq Sapporo shahrining tumani) choʻzilgan magistral yoʻnalishining davomi boʻlgan shimoli-gʻarbiy-janubiy-sharqiy yoʻnalishlar bilan tutashadigan Asahikava-Hakodate poyezd liniyasi orqali kirish mumkin.

Kengish Nopporo Oʻrmoni Davlat Parki (tekis yerdagi dunyodagi eng katta tegilmagan oʻrmon park) Ebetsuning Rakunō Gakuen universiteti (Ebetsudagi birinchi universitet, 1949-yilda tashkil etilgan) ortida joylashgan boʻlib, 2015 gektar saqlanib qolgan oʻrmonni qamrab oladi. Ebetsu taxminan Ishikari tekisligining oʻrtasida joylashganligi sababli (Sapporo shahri janubi-gʻarbiy qismida) yil davomida shamol boʻlishi bilan mashhur.

== Iqlimi ==
 {{Joy iqlimi|Joylashuv oʻrni=Ebetsu (2000−2020 normals, extremes 2000−present)|Joy_ot=|Okt_m_maks=24.3 (75.7)|Sen_m_maks=31.9 (89.4)|Avg_m_maks=34.7 (94.5)|Iyl_m_maks=35.6 (96.1)|Iyn_m_maks=31.7 (89.1)|May_m_maks=31.9 (89.4)|Apr_m_maks=24.6 (76.3)|Mar_m_maks=14.6 (58.3)|Fev_m_maks=7.2 (45.0)|Yan_m_maks=6.9 (44.4)|Noy_m_maks=19.7 (67.5)|Dek_m_maks=13.2 (55.8)|Yil_m_maks=35.6 (96.1)|Yan_oʻr_maks=-2.2 (28.0)|Fev_oʻr_maks=-1.1 (30.0)|Mar_oʻr_maks=3.0 (37.4)|Apr_oʻr_maks=10.6 (51.1)|May_oʻr_maks=16.9 (62.4)|Iyn_oʻr_maks=20.9 (69.6)|Iyl_oʻr_maks=24.3 (75.7)|Avg_oʻr_maks=25.8 (78.4)|Sen_oʻr_maks=22.5 (72.5)|Okt_oʻr_maks=15.7 (60.3)|Noy_oʻr_maks=7.8 (46.0)|Dek_oʻr_maks=0.3 (32.5)|Yil_oʻr_maks=12.0 (53.7)|Yan_oʻr=-6.4 (20.5)|Fev_oʻr=-5.5 (22.1)|Mar_oʻr=-0.8 (30.6)|Apr_oʻr=5.6 (42.1)|May_oʻr=11.4 (52.5)|Iyn_oʻr=15.7 (60.3)|Iyl_oʻr=19.5 (67.1)|Avg_oʻr=21.0 (69.8)|Sen_oʻr=17.1 (62.8)|Okt_oʻr=10.3 (50.5)|Noy_oʻr=3.5 (38.3)|Dek_oʻr=-3.5 (25.7)|Yan_oʻr_min=-12.2 (10.0)|Yil_oʻr=7.3 (45.2)|Fev_oʻr_min=-11.5 (11.3)|Mar_oʻr_min=-5.6 (21.9)|Apr_oʻr_min=0.6 (33.1)|May_oʻr_min=6.4 (43.5)|Iyn_oʻr_min=11.7 (53.1)|Iyl_oʻr_min=16.0 (60.8)|Avg_oʻr_min=17.1 (62.8)|Sen_oʻr_min=11.9 (53.4)|Okt_oʻr_min=4.8 (40.6)|Noy_oʻr_min=-0.8 (30.6)|Dek_oʻr_min=-8.2 (17.2)|Yil_oʻr_min=2.5 (36.5)|Yan_m_min=-26.1 (-15.0)|Fev_m_min=-25.8 (-14.4)|Mar_m_min=-21.2 (-6.2)|Apr_m_min=-9.8 (14.4)|May_m_min=-3.6 (25.5)|Iyn_m_min=2.6 (36.7)|Iyl_m_min=8.0 (46.4)|Avg_m_min=7.5 (45.5)|Sen_m_min=1.5 (34.7)|Okt_m_min=-4.6 (23.7)|Noy_m_min=-14.8 (5.4)|Dek_m_min=-24.2 (-11.6)|Yil_m_min=-26.1 (-15.0)|Yan_oʻr_yogʻin=67.1 (2.64)|Fev_oʻr_yogʻin=47.9 (1.89)|Mar_oʻr_yogʻin=39.1 (1.54)|Apr_oʻr_yogʻin=42.4 (1.67)|May_oʻr_yogʻin=56.1 (2.21)|Iyn_oʻr_yogʻin=83.1 (3.27)|Iyl_oʻr_yogʻin=102.8 (4.05)|Avg_oʻr_yogʻin=144.9 (5.70)|Sen_oʻr_yogʻin=123.2 (4.85)|Okt_oʻr_yogʻin=94.1 (3.70)|Noy_oʻr_yogʻin=88.3 (3.48)|Dek_oʻr_yogʻin=73.0 (2.87)|Yil_oʻr_yogʻin=965.0 (37.99)|Yan_suv=16.2|Fev_suv=13.9|Mar_suv=10.3|Apr_suv=8.6|May_suv=9.0|Iyn_suv=8.7|Iyl_suv=9.3|Avg_suv=10.8|Sen_suv=10.2|Okt_suv=12.8|Noy_suv=14.8|Dek_suv=15.0|Yil_suv=139.6|Manba=JMA}}
Ebetsu uchun 10 yillik oʻrtacha harorat Selsiy boʻyicha 7,1 daraja. Hozirgacha qayd etilgan eng issiq va eng sovuq haroratlar mos ravishda {{Convert|34.7|C|F|1}} tashkil qiladi va {{Convert|-27.7|C|F|1}}<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/aboutebetsu/gaiyou/gaiyou.html |sarlavha=江別市の概要 気象 江別市 |qaralgan sana=2013-03-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130630000306/http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/aboutebetsu/gaiyou/gaiyou.html |arxivsana=2013-06-30}}</ref>.{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Ebetsu
| asl nomi             = {{nobold|{{lang|ja|江別市}}}}
| mavqe = [[Cities of Japan|Shahar]]
<!-- images, nickname, motto -->| tasvir = Ebetsu city hall. JPG
| bayroq = Flag of Ebetsu, Hokkaido.svg
| gerb =
| mamlakat = Yaponiya
| mintaqa turi = [[List of regions of Japan|Hudud]]
| mintaqa = [[Hokkaido]]
| tuman turi = [[Prefectures of Japan|Prefektura]]
| tuman = [[Hokkaido]] ([[Ishikari Subprefekturasi]])
| jamoat turi =
| jamoat = <!-- established -->
| rahbar turi = Mayor
| rahbar = Yoshihito Godō
| asos solingan =
| maydon = 187.57
| balandlik_m = <!-- population -->
| aholi = 119,086
| sanalgan yil = 1-may, 2017-yil
| zichlik =
| etnoxronim = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool -->
| telefon kodi = <!-- blank fields (section 1) -->
| pochta indeksi =
| sayt = {{URL|http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/}}
| koordinatalar = {{coord|43|6|N|141|32|E|region:JP|display=inline,title}}
}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>

== Qardosh shahar va doʻstlik shahri ==

=== Qardosh shahar ===

* {{Flagicon|USA}} [[Gresham (Oregon)|Gresham, Oregon]], AQSh (1977-yildan beri)<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Sister city and friendship city of Ebetsu |url=http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/soshiki/hisho/239.html |qaralgan sana=2023-09-12 |arxivsana=2015-10-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151021234229/http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/soshiki/hisho/239.html }}</ref><ref>{{Veb manbasi |sana=2020-10-28 |sarlavha=About GESCA {{!}} Gresham-Ebetsu Sister City Association {{!}} Gresham, OR |url=https://www.greshamsistercity.org/about-us/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201028052345/https://www.greshamsistercity.org/about-us/ |arxivsana=2020-10-28 |qaralgan sana=2021-03-16 |ish=web.archive.org |iqtibos=The Gresham-Ebetsu Sister City Association is a non-profit, volunteer based organization that develops strong bonds of friendship with its sister city Ebetsu by promoting cultural education and understanding through student exchange and cultural events. The Gresham Sister City Association was formed in 1977 between Gresham, Oregon and Ebetsu, Japan. It expanded to add Sokcho, South Korea in 1985, and later Owerri, Nigeria in 1991. In 2014 it split into separate sister city organizations. Mission Statement: „To foster friendships with our sister city that promote and strengthen our educational, economic and cultural ties to enrich the lives of our citizens.“}}</ref>

=== Doʻstlik shahri ===

* {{Flagicon|Japan}} [[Tosa, Kochi|Tosa, Kōchi]], Yaponiya (1978-yildan beri)

== Taʼlimi ==

=== Universitetlari ===

* Hokkaido axborot universiteti
* Rakunō Gakuen universiteti
* Sapporo Gakuin universiteti
* Hokusho universiteti

=== Oʻrta maktablari ===

==== Davlat maktablari ====

* Hokkaido Ebetsu oʻrta maktabi
* Hokkaido Nopporo oʻrta maktabi
* Hokkaido Ooasa oʻrta maktabi

==== Xususiy maktablari ====

* Ritsumeikan keisho oʻrta maktabi
* Tovanomori San-ai oʻrta maktabi

== Maskoti ==
[[File:Ebechun.png|left|thumb|221x221px| Ebechun, shaharning maskoti]]
Ebetsuning maskoti – {{Nixongo|'''Ebechun'''|えべチュン}}. U erkalanishni yaxshi koʻradigan yosh xoʻrozga oʻxshagan sariq uchmaydigan qushdir. Uning boshi gʻayrioddiy kvadrat. Shu sababli, u {{Nixongo|''Renga tori''|レンガ鳥}} laqabini olgan. U koʻz yoshlari tufayli qaygʻuli koʻrinishi mumkin (bu uning jozibasi), ammo aslida u baxtlidir. Qachonki ajoyib bir voqea sodir boʻlsa (masalan, dehqonlar mehnat qilishlari va barglarning toʻkilishi koʻrib, yoki bolalarni kuzatib) uning koʻzida quvonchdan yosh paydo boʻladi. U boshoqni bir qoʻlida doim olib yuradi. Chunki u mahalliy bugʻdoyni yaxshi koʻradi. U birinchi marta 2011-yilda namoyish qilinganidayoq jinsi maʼlum emasdi. U aslida mahalliy turizm assotsiatsiyasi tomonidan tasdiqlanmaguncha shaharning norasmiy maskoti hisoblanmaydi<ref>{{Veb manbasi |url=https://hokkaidofan.com/ebechun/ |sarlavha=江別市のえべチュン |ish=Hokkaido Fan Magazine}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.yurugp.jp/jp/vote/detail.php?id=00000173 |sarlavha=えべチュン (北海道) |ish=Yuru-Chara Grand Prix}}</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Tashqi havolalar ==
{{Commons turkum|Ebetsu, Hokkaido}}

* [http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/ Rasmiy veb-sayt] {{In lang|ja}}
{{Hokkaido}}{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Hokkaido shaharlari]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]