Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Elementar funksiyalar
Элементар функсиялар — кўпҳадлар, рационал, кўрсаткичли, даражали, логарифмик, тригонометрик, тескари тригонометрик функсиялар, шунингдек, бу функсиялардан тўрт арифметик амал ва чекли марта қўлланган суперпозициялар ёрдамида ҳосил қилинадиган функсияларни ўз ичига олган функсиялар синфи.
Элементар функсиялар синфи яхши ўрганилган ва у амалий математикада кўп қўлланади. Элементар функсиялар нинг ҳосиласи ҳамиша Элементар функсиялар бўлади, лекин Элементар функсиялардан олинган интеграл Элементар функсиялар бўлмаслиги ҳам мумкин.
Ушбукўринишдаги функсия бутун рационал функсия дейилади. Бунда - ўзгармас сонлар, . Бу функсия да аниқланган.
Бутун рационал функсиянинг баʻзи хусусий ҳоллари:
Чизиқли функсия
Бу функсия кўринишга эга, бунда а, б, c - ўзгармас сонлар.
Чизиқли функсия да аиқланган бўлганда ўсувчи, бўлганда камаювчи: графиги текисликдаги тўғри чизиқдан иборат.
Квадрат функсия
Параболанинг текисликда жойлашиши ҳамда ларнинг ишорасига боғлиқ бўлади. Масалан, , ва , бўлганда унинг графиги шундай бўлади.
Бу функсия кўринишга эга, бунда а, б, c - ўзгармас сонлар.
Квадрат функция Р да аниқланган боълиб, унинг графиги параболани ифодалайди.
Равшанки
Каср рационал функсиялар
Ушбу кўринишдаги функсия каср рационал функсия дейилади. Бунда ва лар ўзгармас сонлар , . Бу функсия тўпламда аниқланган.
Каср рационал функсиянинг баʻзи хусусий ҳоллари:
Тескари пропорсионал боғланиш
Бу функсия тўпламда аниқланган, тоқ функсия, нинг ишорасига қараб функсия ва оралиқларнинг ҳар бир камаювчи ёки ўсувчи бўлади.
У ( ) кўринишга эга.
Каср чизиқли функсия
У ушбу кўринишга эга. Бу функсия тўпламда аниқланган:
Равшанки, . Демак, , . Унинг графигини функсия графиги ёрдамида чизиш мумкин.
Даражали функсия
Ушбу , кўринишдаги функсия даражали функсия дейилади.
Бу функсиянинг аниқланиш тўплами га боғлиқ. Даражали функсия , бўлганда да ўсувчи, бўлганда камаювчи бўлади. функсия графиги текисликнинг (0,0) ва (1,1) нуқталардан ўтади.
Кўрсаткичли функсия
Ушбу кўринишдаги функсия кўрсаткичли функсия дейилади. Бунда , , . Кўрсаткичли функсия аниқланган, да ; бўлганда ўсувчи; бўлганда камаювчи бўлади.
Хусусан, бўлса, математикада муҳим рўл ўйнайдиган функсия ҳосил бовлади.
Ушбу , , , , , функсиялар тригонометрик функсиялар дейилади.
, функсиялар да аниқланган, даврли функсиялар да , бўлади. Ушбу функсия тўпламда аниқланган даврли функсия , , функсиялар , , лар орқали қуйидагича ифодалайди: .
Гиперболик функсиялар
Кўрсаткичли функсия ёрдамида тузилган ушбу функсиялар гиперболик (мос равишда гиперболик синус, гиперболик косинус, гиперболик тангенс, гиперболик катангенс) функсиялар дейилади ва улар қуйидагича белгиланади.
Тескари тригонометрик функсиялар
Маʻлумки, функсия Р да аниқланган ва унинг қийматлари тўплами бўлади.
Агар бўлса, у ҳолда ва тўламларининг элементлари ўзаро бир қийматли мосликда бўлади.
функсияга нисбатан тескари функсия каби белгиланади
Шунга ўхшаш функсияларга нисбатан тескари функсия мос равишда , каби белгиланади.
Ушбу функсиялар тескари тригонометрик дейилади[1].