Ziyosfera

Emel Mathlouthi

Эмел Матлути (арабча: آمال المثلوثي‎‎) Эмел номи билан ҳам танилган, 1982-йил 11-январда туғилган[1]. Тунислик қўшиқчи, мусиқачи, аранжировкачи, продюсер ва бир қанча қўшиқлар муаллифи. У Тунис инқилоби ва араб баҳорининг мадҳиясига айланган „Келмти Ҳорра“ („Менинг сўзим бепул“) норозилик қўшиғи билан шуҳрат қозонди. Унинг „Келмти Ҳорра“ деб номланган биринчи албоми 2012-йилда бутун дунё бўйлаб чиқарилиб, танқидчилар эътирофига сазовор бўлди. Унинг иккинчи албоми "Энсен" 2017-йилда чиқди. Бу қайсидир маънода классик мусиқага электрониканинг аралаштирилиши эди. У 2019-йилдаги Эверйwҳере Wе Лоокед Wас Бурнинг дастурида барча қўшиқларни инглиз тилида куйлаган.

Эмел Матҳлоутҳи
Emel Mathlouthi 2017-yilda
Эмел Матҳлоутҳи 2017-йилда
Умумий маълумот
Жанрлар қўшиқчи, мусиқачи, аранжировкачи, продюсер ва бир қанча қўшиқлар муаллифи
Фаолият йиллари 2010-йилдан ҳозиргача
Веб-сайт эмелматҳлоутҳи.cом

2020-йилда унинг тунис араб тилида куйлаган „Ҳолм“ („А Дреам“) қўшиғининг видеоси бир неча ой ичида бир неча миллионлаб марта томоша қилинган. „Ҳолм“, „Тҳе Тунис Диариэс“ қўш албомига киритилган. У ўзи фақат овоз, акустик гитара ва ноутбук билан ёзган.

У, шунингдек, Триcкй, Валгеир Сигурдссон, Стив Мур ёки Виталиc каби бошқа рассомлар билан ҳамкорлик қилган.

Ёшлик даври

Эмел Матлути 8 ёшида она шаҳри Тунисда қўшиқ айтиш ва актёрлик фаолиятини бошлаган. Биринчи қўшиғини 10 ёшида ёзган. У 15 ёшида ўзининг кучли вокал қобилиятини пайқайди. У, асосан, 90-йилларнинг буюк эстрада хонандаларидан илҳом олган. Уни атрофидагилар яхши қўллаб-қувватлади. Ўн тўққиз ёшида Тунисдаги университетда ўзининг биринчи гуруҳини тузди. Бир неча йил ўтгач, Жоан Баэзнинг овози ва ғояларидан кучли таъсирланиб, гуруҳни тарк этди. Шундан сўнг сиёсий қўшиқлар ёзишни бошлади. Кейинчалик бу борада имкониятларнинг етишмаслиги ва ватандошларининг бефарқлигидан ҳафсаласи пир бўлди. (Масалан, „Я Тоунес Я Мескина“ „Бечора Тунис“).

2006-йилда у Прих РМC Моен-Ориэнт Мусиқуэ танловида финалчи бўлган[2]. 2008-йилда Тунис ҳукумати унинг қўшиқларини радио ва телевиденияда чиқишини тақиқлаганидан сўнг, у Франсиянинг Париж шаҳрига кўчиб ўтишга қарор қилди[3]. Тунисда эфирларга чиқиш тақиқланган бўлса-да, унинг Франсиядаги жонли чиқишлари Тунисда интернет орқали кенг тарқалди. Муҳаммад Боуазизининг ўлимидан сўнг, у Жоан Баэзнинг „Ҳереъс То Ёу“ қўшиғининг арабча версиясини унга бағишлади[4].

Фаолияти

2011-йил бошида у Ҳабиб Боургуиба хиёбонида намойишчиларга „Келмти Ҳорра“ қўшиғини куйлаётгани ёзиб олинган ва муҳокамаларга сабаб бўлган[5][6][7].

"Келмти Ҳорра" (Менинг сўзим бепул)

Эмел Матлути ўзининг "Келмти Ҳорра" номли дебютини 2012-йил январ ойида чиқарди[8]. Бу бир қанча танқидчиларнинг олқишига сазовор бўлди. Беш юлдуздан тўрттасига номзодликни кўриб чиқишда Тҳе Гуардиан албомида араб оҳанглари ғарбий оҳанглар билан бирлаштиргани алоҳида эътироф этилган. Унинг вакали энг кўп овоз олади. Бу эса бошқа жойлардаги норозилик ва қарама-қаршилик кайфиятининг бироз босилишига олиб келади[9]. Албомга Жоан Баэз, Массиве Аттаcк ва Бжöрк таъсир кўрсатганини сезиш мумкин. Эмел сиёсатдан хабардор мусиқачи сифатида, албомдаги қўшиқларида Тунисда ўзи гувоҳи бўлган ҳар қандай адолацизликлар акс этиши керак деб ҳисоблаган. Ушбу албомнинг ютуғи унинг дунёнинг турли бурчакларида тингланиши бўлди. Бунга сабаб эса, қўшиқларининг мавзуси инсоният ва ўзгариши керак бўлган дунё ҳақида бўлгани эди.

Эмел (2012-йил август ойида)

У Миср ва Ироқда консертлар берди. Канадада Ванкувер халқ мусиқаси фестивалида ва Монде Арабе де Монреал фестивалида чиқишлар қилди[10].

2012-йил июл ойининг бошида у Ироқнинг Бағдод шаҳрида консерт берди[11]. 28-июл куни у Белгиядаги Сфинкс фестивалида концерт берди. У ерда Леонард Коэннинг „Ҳаллелужаҳ“ қўшиғининг cовер варианти олқишларга сазовор бўлди[12]. 2013-йилда инқилобдан кейин Қоҳирадаги биринчи консертидан сўнг, Аҳрам Онлине уни „Ўз авлодининг Файрузи“ деб таърифлаган. У Лиондаги „Лес нуиц де Фоурвиèре“ фестивалида Деад Cан Данcе учун очилган ва Буюк Британиянинг Чарлтон Паркин шаҳридаги WОМАД фестивалида чиқиш қилган. Исроил ҳукумати уни Рамаллаҳга киришига рухсат бермайди. Шунинг учун у қўшиғини Иорданияда камера қаршисида куйлади. Унинг кичик шоуси Фаластинлик томошабинларга Рамаллаҳдаги театрда намойиш этилди.

„Келмти Ҳорра“ (Менинг сўзим бепул) қўшиғи „араб баҳорининг мадҳияси“ сифатида танилгани сабабли, Эмелнинг ҳозиргача энг машҳур қўшиғи бўлиб келган. Ушбу қўшиқнинг муваффақияти унинг Ослода 2015-йилги Тинчлик бўйича Нобел мукофотини Тунис миллий диалог квартетига топшириш маросимида[13] ижро этилгани бўлди (2015-йил 11-декабр). Тадбирда у „Келмти Ҳорра“ қўшиғининг иккита вариантини ижро этди. Улардан бири фақат гитарачи Карим Аттоумане жўрлигида, иккинчиси эса тўлиқ оркестр ва хор жўрлигида ижро этилди. Буни консертга мезбонлик қилган Жей Лено, консертнинг матбуот анжуманида унинг эътиборини тортган илк араб тилида куйлаган қўшиқчи сифатида эътироф этган.

У бир қанча вақт Триcкй билан ҳамкорлик қилди ва унинг „Эмел“ қўшиғида етакчи вокалларни тақдим этди[14].

Энсен (Инсон) (2017-2018)

Энсен (Инсон) 2017-йил феврал ойида Партисан Реcордс томонидан чиқарилган[15]. Албом етти мамлакатда, жумладан Исландия, Швеция, Франсия ва АҚШда ёзилган[16]. Албом продюсерлари орасида собиқ Бжöрк ҳамкори, исландиялик продюсер Валгеир Сигурдссон ва Эмелнинг асосий ҳамкори франсуз-тунислик продюсер Амине Метанилар бор. Питчфорк албомдаги биринчи қўшиқ „Энсен Дҳаиф“ (Инсон, ночор инсон)ни „баланд зарбалар ва қоронғу сояли арабча кичик тарозиларнинг ажойиб безатилган комбинацияси“ деб баҳолади. Унинг ёндирувчи оҳангини Матлутининг галваник овози бошқаради. „Энсен Дҳаиф“да сиз муроса қилишдан бош тортаётган одамни, ҳақиқий хавф ва ҳақиқат зарурлигига асосланган қизғин қарашдаги қўшиқни эшитасиз. Матлутиайтганидек, қўшиқ „жуда кичик бир фоиз кучдан баҳраманд бўлиши учун оғирлик қиладиган ва барча курашларни кўтариши керак бўлган одамларга“ бағишланган[16].

Кейин „Энсен“нинг қўшиқлари „Энсенитй“ ремикс албомида бутунлай қайта ишланди.

Эверйwҳере Wе Лоокед Wас Бурнинг (Биз қараган ҳамма жой ёнаётган эди)

2019-йилда у ўзининг биринчи инглизча тўлиқ инглизча албомини чиқарди. „Эверйwҳере Wе Лоокед Wас Бурнинг“да у табиат ҳақида, шунингдек, бу даврларнинг гўзаллиги ва кураши ҳақида айтишни хоҳлаган. У Т.С. Элиот ва Жон Ашбери каби америкалик шоирларнинг „асосий тасвирларидан“ илҳомланган. Ўша пайтда у бир қанча вақтдан бери Ню-Ёркда яшаётган эди. Неw Ёрк Тимес уни "У сирли тажриба ҳақида куйлар экан, дрон уйғунлигининг барқарор, модал оҳанги ва чўзилиши Шимолий Африка ва Арабларнинг асосларига ишора қилади, унинг электр ва электрон асбоблари эса виртуал маконда юрак уриши ва айланиб юриб, жумбоқни сақлаб қолади, " дейди. Бруклин Веган „бу ҳақиқатан ҳам унинг энг ҳаяжонли қўшиқларидан бири“ деб ёзган.

Ўша йили Эмел Мооренинг Беловед Эхиле ЭПда қўшиқ куйлади. АллМусиc унинг чиқишларини кўриб чиқиб: "Очилиш „Ёур Сентриэс Wилл Бе Мет wитҳ Форcе“ қўшиғи Тунислик қўшиқчи Эмел Матлутининг жозибали вокалини акс эттиради. У Мурнинг ёрқин ва пулсацияланувчи электроникасига ажойиб янги ўлчов қўшади" дейди.

2017-йилда у Тунисга қайтиб, у ерда беш йил ичида илк концертини намоиш этди. Шундан сўнг нуфузли Карфаген фестивалида иштирок этди. Ўша ёзда у Ливандаги Беитаддин фестивалида ва Ню-Ёрк шаҳридаги Cентрал Паркдаги СуммерСтаге фестивалида ҳам чиқиш қилди.

Тунис кундаликлари (2020-йилдан ҳозирги кунгача)

2020-йилда Тунисдаги уйида таътилда бўлганида, у ўзи акустик гитара ва овози билан "Тунис кундаликлари" қўш албомини ёзди. „Тунис кундаликлари“ икки қисмга бўлинган: „Кун“ ва „Тун“[17]. Биринчи дискдаги қайта кўриб чиқилган қўшиқлари қисман инглиз тилида куйланган ва „Ҳолм“ қўшиғи 2021-йил январида ЁуТубеъда 3,5 миллион мартадан кўпроқ кўрилган[18]. Иккинчи дискда Леонард Коэн, Девид Боуи ва Жефф Баклининг бир нечта cоверлари мавжуд[18]. Парижда албомни тарғиб қилар экан, у франсуз телевидениеси учун бир марталик „Сиоухсиэ“ ва „Баншеэс“ қўшиғининг мусиқасини ёзди[19].

2021-йилда у 2019-йилги албомининг жонли версияси бўлган „Эверйwҳере Wе Лоокед Wас Бурнинг Ливе“ қўшиғини чиқарди. Сентябр ойида у Париждаги Тҳéâтре ду Чâтелетда бўлиб ўтган бир марталик концерт учун электрон мусиқа продюсери Виталич билан ҳамкорлик қилди. Улар биргаликда Вариациялар деб номланган тадбир учун Гада Ал-Самман шеърияти билан янги мусиқа яратдилар. Кўрсатув Cултуребох канали учун суратга олинган ва ЁуТубеъга юкланган[20].

У ноябр ва декабр ойларида Японияда гастролларда бўлди[21].

Таъсирлар

Эмел дастлабки таъсир кўрсатганлар сифатида Жоан Баэз, Боб Дилан, Марсел Халиф ва Шайх Имомларни санаб ўтади[16]. Унинг бошқа таъсирлантирган одамлари орасида Жанис Жоплин, Синéад ЎCоннор, Лед Зеппелин, Жеймс Блейк, Рожер Уотерс ва Фуcк Буттонс бор[22].

Услуб

Эмелнинг ягона услуби Шимолий Африка оҳанглари ва замонавий электроник (мусиқа)нинг аралашмасидир.

Кино

Эмел 2014-йилда Оят Нажафининг „Но Ланд’с Сонг“ ҳужжатли филмида 1979-йилдан бери Эронда солист сифатида куйлаган биринчи аёл сифатида суратга тушган. Унинг мусиқаси бир нечта филмларнинг саундтрекларида ишлатилган.

Мода

Эмел ўзининг саҳна либослари учун тез-тез топ ва ривожланаётган дизайнерлар, жумладан Маниш Арора, Жан-Пол Готе ва Аҳмад Талфит билан ҳамкорлик қилади. Лекин асосан ватандоши Аззедине Алаиа билан ҳамкорлик қилади десак тўғрироқ бўлади.

Дискография

Албомлар
  • 2012 Келмти Ҳорра[23]
  • 2017-йил Энсен
  • 2018 Энсенитй (Ремикс албоми)
  • 2019 Биз қараган ҳамма жой ёнаётган эди
  • 2020 Тунис кундаликлари
Ҳисса қўшган санъаткор
  • 2013 Араб инқилоби учун қўпол қўлланма (Жаҳон мусиқа тармоғи)
  • 2016 „Энди Индиэ Арабиа“ (Универсал Мусиc Гроуп)
  • 2017 „Филия: санъаткорлар исломофобияга қарши чиқишмоқда“ (Флоатинг Ҳоусе Реcордингс)

Манбалар

  1. ↑ „Эмел Матҳлоутҳи“. тв5монде.cом. 2023-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-август..
  2. ↑ „1э éдитион ду Прих РМC Моен-Ориэнт Мусиқуэ“ (Френч). РФИ Мусиқуэ (2006-йил 16-июн). 2013-йил 29-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 30-июл.
  3. ↑ Wесталл, Сйлвиа. „Воиcе оф Тунисиан спринг cаллс фор жустиcе, эқуалитй“. Реутерс (2012-йил 4-июл). Қаралди: 2012-йил 30-июл.
  4. ↑ „А Сонг фор Боуазизи бй Эмел Матҳлоутҳи“ (Арабиc). Франcе 24 (2011-йил 18-январ). Қаралди: 2012-йил 30-июл.
  5. ↑ Даниэл Гумбинер. Ноw Тҳат Wе Ҳаве Тастед Ҳопе: Воиcес фром тҳе Араб Спринг. Липпинcотт Wиллиамс & Wилкинс, 2012 — 22-бет. ИСБН 1614520208. 
  6. ↑ Матҳлоутҳи. „Мй wорд ис Фреэ, Энглиш Субтитлед (Тунисиан револутион)“. ёутубе.cом.
  7. ↑ „Эмел Матҳлоутҳи, ле жасмин эт ла воих“ (Френч). Марс Аcту (2012-йил 20-июл). 2012-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 30-март.
  8. ↑ „Эмел Матҳлоутҳи: Воиcе Оф Тҳе Тунисиан Револутион“. НПР.орг. Қаралди: 2017-йил 30-август.
  9. ↑ Спенcер. „Эмел Матҳлоутҳи: Келмти Ҳорра – ревиэw“ (2012-йил 19-феврал). Қаралди: 2015-йил 20-январ.
  10. ↑ Вартй, Алехандер. „Ванcоувер Фолк Мусиc Фестивал перформерс усе мусиc то маке а дифференcе“. Ванвоувер Фреэ Пресс (2012-йил 12-июл). 2012-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 30-июл.
  11. ↑ Wесталл, Сйлвиа. „Афтер Саддам анд wар, Ирақ'с мусиcианс лоок то ҳоме“. Реутерс (2012-йил 11-июл). Қаралди: 2012-йил 30-июл.
  12. ↑ Cрооижманс. „"Ин Франcе И фоунд мй Тунисиан идентитй"- ан интервиэw wитҳ Эмел Матҳлоутҳи“. НеwсАндНоисе.Wордпресс.cом (селф-публиcисед). 2012-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 9-ноябр.
  13. ↑ „Эмел Матҳлоутҳи | Фестивал Интернатионал Нуиц д’Африқуэ де Монтрéал“ (эн). фестивалнуицдафриқуэ.cом. 2017-йил 30-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 30-август.
  14. ↑ Ҳудсон. „Триcкй '54У' ЭП“. эхcлаим.cа (2014-йил 9-май). Қаралди: 2015-йил 20-январ.
  15. ↑ Гаwореcки. „Он 'Энсен', Эмел Cреатес Револутионарй Ҳйбрид Соундс“. Брооклйн Магазине (2017-йил 22-феврал). Қаралди: 2017-йил 30-август.
  16. ↑ 16,0 16,1 16,2 Пеллй, Женн. „Wҳй тҳе Wорлд Неэдс Эмел Матҳлоутҳи’с Антҳемс Агаинст тҳе Диcтаторшип Мачине“. Питчфорк (2016-йил 14-сентябр).
  17. ↑ „Эмел Матҳлоутҳи Анноунcес Доубле Албум“. питчфорк.cом (2020-йил 9-сентябр). Қаралди: 2021-йил 23-январ.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Ла Тунисиэ, тоит ду монде де ла чантеусе Эмел Матҳлоутҳи“. Марианне.нет (2021-йил 26-январ). Қаралди: 2021-йил 26-январ.
  19. ↑ „Эмел - Рҳапсодй (Сиоухсиэ анд тҳе Баншеэс cовер) данс ла cоллеcтион Реприсе“. Франcе.тв - Ла Блоготҳèқуэ он ЁуТубе (2020-йил 23-декабр). Қаралди: 2022-йил 4-январ.
  20. ↑ „Вариатионс #6 : Виталиc & Эмел Плай Гҳада Ал-Самман (Ливе ин Парис' Тҳеâтре ду Чâтелет 30 Септембер 2021)“. ЁуТубе (2021-йил 30-сентябр). Қаралди: 2021-йил 29-ноябр.
  21. ↑ „Эмел он тоур ин Жапан Новембер/Деcембер 2021“. Оффиcиал. Қаралди: 2021-йил 29-ноябр.
  22. ↑ Олбрич, Сузе. „Эмел Матҳлоутҳи: ʻИт’с импортант то бе оут тҳере ас а cреативе wоман фром а Муслим cултуре'“. Тҳе Гуардиан (2017-йил 24-феврал).
  23. ↑ Неил Спенcер, „Эмел Матҳлоутҳи: Келмти Ҳорра — ревиэw“, Тҳе Обсервер, 19 Фебруарй 2012.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi